26/08/2022
5G network
5G miyuu u xun yahay caafimaadkaaga? Way adag tahay, ayay yidhaahdeen cilmi-baarayaashu
Jiilka shanaad ee internetka mobilada ayaa aad u soo socda.
Wadamada ay ka mid yihiin Switzerland, UK iyo Germany ayaa durbaba bilaabay isku xirka jiilka soo socda. 5G waxa la saadaalinayaa in uu 100 jeer ka dheereeyo 4G waxana uu u ogolaan doonaa tignoolajiyada cusub sida baabuurta ku xidhan iyo xaqiiqada la kordhiyey in ay kobcaan. Laakiin inkasta oo ballanqaadyada waaweyn, welwelka ku saabsan saameyntiisa caafimaad ay sidoo kale sii kordhayaan.
Bishii Sebtembar 2017, dhakhaatiirta iyo saynisyahannadu waxay bilaabeen Appeal 5G, codsi ku baaqaya Midowga Yurub inuu ku soo rogo joojinta 5G, iyaga oo tixraacaya khataraha caafimaad ee soo socda sida khatarta kansarka oo kordhay, cadaadiska gacanta iyo dhaawaca hidda. Codsiga ayaa hadda haysta in ka badan 250 saxiixayaal. Bishii Maarso ee sanadkan, markaas wasiirka deegaanka ee Brussels Céline Fremault ayaa xannibtay 5G-ga oo ay sheegtay in aysan dadka magaalada u rogi doonin 'jiirarka shaybaarka'. Magaalada Bern ee dalka Switzerland, mudaaharaad bishii May ayaa horseeday in qaar ka mid ah deegaanada maamulka ay joojiyaan dhismaha anteenooyinka 5G.
sidee u kala duwan yahay 5G oo ma saameyn kartaa caafimaadkeena? Xaqiiqda, khubaradu waxay yiraahdaan, waa mid adag.
"Waxaan ka qayb qaadanay boqolaal daraasado ah oo ku saabsan shucaaca elektromagnetic iyo caafimaadka aadanaha," ayuu yiri Professor Niels Kuster, aasaasaha iyo agaasimaha Swiss IT'IS Foundation. Waxa uu ahaa xidhiidhiyaha mashruuca ARIMMORA, daraasad lagu sameeyay xidhiidhka ka dhexeeya shucaaca korantada ee ka baxa xadhkaha korantada iyo kansarka carruurnimada.
Taleefannada gacanta iyo anteenooyinka isgaadhsiinta labaduba waxay sii daayaan shucaaca elektromagnetic, iyadoon loo eegin jiilka shabakadda ee loo isticmaalo. Waxay soo diraan shucaac aan ionising ahayn, kaas oo ku yaal dhamaadka hoose ee xajmiga soo noqnoqda. Inta badan qalabka korontada ayaa siidaaya shucaaca noocan ah, laga bilaabo foornooyinka microwave ilaa xadhkaha korontada.
Shucaaca aan ionising lahayn ayaa gabi ahaanba ka duwan saamaynta caafimaad ee shucaaca ionizing, kaas oo sare u kaca spectrum oo ay ku jiraan raajada ama shucaaca nukliyeerka, kuwaas oo la xaqiijiyay waxyeelada caafimaadka aadanaha.
Shucaaca aan ionising ahayn wuxuu nagu saameeyaa laba siyaabood, sida uu qabo Prof. Kuster. Sida foornada microwave-ku ay cuntada u kululayso iyadoo la isticmaalayo shucaac aan ionising ahayn, qalabka isgaadhsiinta ayaa sidaas oo kale ku samayn kara jidhka bini'aadamka haddii ay aad u sii dayso.
"Taasi si wanaagsan ayaa loo fahmay si cilmiyeysan waxaana jira tilmaamo badbaado oo cad oo tan," ayuu yidhi. Guddiga Caalamiga ah ee Ilaalinta Shucaaca Aan-Ionizing (ICNIRP), hay'ad caalami ah oo saynis ah, tusaale ahaan, ayaa go'aamisay caado tan oo si joogto ah ula socota saamaynta kulaylka.
Waxaa naga yar fahamka habka labaad ee shucaaca aan ionising-ka ahayn uu saameyn noogu yeelan karo - sida ay noolaha noo farageliyaan, ayuu yiri Prof. Kuster.
Waxaa jiray sheegashooyin ah in qalabka isgaarsiintu uu keeno kansarka iyo dareen-celinta elektiroonigga ah halkaas oo dadku ay la kulmaan madax-xanuun, lallabbo ama xitaa finan ay rumeysan yihiin inay yihiin natiijada soo-gaadhista shucaaca korantada.
Prof. Kuster ayaa sheegay in ay aad u yar tahay caddaymo cilmiyeed oo cad oo muujinaya in shucaaca uu keeno calaamadaha la soo bandhigay ee la xidhiidha dareen-celinta korantada. Ururka Caafimaadka Adduunka ayaa xusay in daraasado laba indhoolayaal ah ay awoodi waayeen inay abuuraan xiriir.
Caddaynta ku xeeran kansarku, si kastaba ha ahaatee, way adag tahay in la tarjumo. Dhowr daraasadood oo ballaaran oo cudurrada faafa ayaa muujiyay natiijooyin isku dhafan. Midda ugu caansan ayaa laga yaabaa inay tahay daraasadda 13-dal ee Interphone-ka laga soo bilaabo 2000 ilaa 2006 oo leh ku dhawaad 5,000 bukaan. Tani waxay isku dayday inay hesho xidhiidh ka dhexeeya isticmaalka taleefanka gacanta iyo kansarka.
Waxay ku soo gebogebeysay in 'aan la kordhin khatarta glioma ama meningioma marka la isticmaalo taleefannada gacanta'. Dadka si xoog leh u isticmaalay taleefoonnada gacanta wakhtigaas, si kastaba ha ahaatee, waxaa jiray 'talooyin' heerarka glioma ee sarreeya, laakiin khaladaadka iyo eexda lama saari karo, sidaas darteed xiriir sababa lama abuuri karo.
Qaar ka mid ah xayawaanka ama daraasadaha unugyada ku salaysan shaybaadhka ayaa muujiyay saameyno caafimaad oo xun oo gaar ah oo ka yimaada shucaaca. Tani waxay ugu dambeyntii keentay Hay'adda Caalamiga ah ee Cilmi-baarista Kansarka (IARC) inay u kala saarto shucaaca elektromagnetic-ka inuu yahay 'laga yaabo inuu kansar ku dhaco bini'aadamka.
Tani waxay u ekaan kartaa cabsi laakiin waxay si weyn u tixraacaysaa hubanti la'aanta natiijooyinka. Caleemaha Aloe vera, tusaale ahaan, waa isku nooc. Ka shaqaynta dukaanka tima-jaraha waa qayb sare, oo lagu sifeeyay inay tahay 'malaha kansar ku dhaca bini'aadamka' sababtoo ah kiimikooyinka ay timajareyaashu la falgalaan.
Daraasado kale ayaa hadda dhacaya, sida COSMOS, oo laga sameeyo Netherlands, Sweden, Finland, UK, Denmark iyo Faransiiska.
'Guud ahaan waxaan la soconaa 290,000 oo qof oo Yurub oo dhan ah, kuwaas oo aan la tashano shantii sanoba mar," ayuu yiri Professor Hans Kromhout, oo ku takhasusay cudurrada faafa ee Jaamacadda Utrecht ee Nederlaan oo ka shaqeeya cutubka Dutch-ka ee COSMOS.
Waxay isticmaalaan macluumaadka hawl-wadeennada taleefanka gacanta si ay ula socdaan oggolaanshaha ka qaybgalayaasha isticmaalkooda taleefoonka dhabta ah, ka dibna ay la xiriiraan natiijooyinka caafimaadka. Tani waxay ahayd lagama maarmaan sida daraasadihii h**e, waxay caddaatay in ka qaybgalayaashu ay ku adag tahay inay si sax ah u sheegaan isticmaalka taleefoonkooda.
'Xogta kansarka weli ma hayno,' ayuu yiri Prof. Kromhout. Laakiin waxaan dhawaan sii deynay daraasad Sweden iyo Finland ah, taas oo lagu ogaaday xiriirka ka dhexeeya isticmaalka joogtada ah ee taleefoonada iyo madax xanuunka.’ Laakiin uma badna sababtoo ah meelaha korontada ku shaqeeya ee radiofrequency, ayuu raaciyay.
Daraasadani waxay eegtay 21,049 Iswiidhish ah iyo 3,120 Finnish ah, waxayna isku dayday inay xidhiidhiso isticmaalka taleefoonka madax-xanuun, sinusitis iyo dhibaatooyinka maqalka. Ka qaybqaatayaasha soo wacay in ka badan 276 daqiiqo wiiggii ayaa sheegay in ay yara sareen madax xanuun todobaadle ah. Laakiin waxa soo baxday in ka qaybgalayaasha haystay talefannada 2G-ka (kuwaas oo sii daaya shucaac badan) aanay lahayn madax-xanuun ka sarreeya kuwa leh talefannada 3G-ta (kuwaas oo siidaaya shucaac yar).
Oo haddii la helo xiriir cad oo u dhexeeya shucaaca noocan ah iyo kansarka, sabab hoose ayaa weli la waayayaa tan iyo markii aynaan fahmin saamaynta bayooloji ee suurtagalka ah, sida uu qabo Prof. Kromhout.
"Weli ma hayno farsamo aan ku sharaxno sababta jidhka bini'aadamku u yeelan doono falcelintan," ayuu yiri Prof. Kromhout. "Oo hannaan bayooloji la'aanteed ma yeelan kartid xiriir cad oo sababa, sababtoo ah waxay sidoo kale noqon kartaa in wax kale uu keeno kansarka."
Tan iyo markii aan haysanay taleefannada gacanta, waxaa jiray walaac ku saabsan saameyntooda caafimaad ee xun. Inta badan aagagga, dooda 5G waa sii socoshada waxaas oo dhan, taas oo macquul ah. Shucaaca 5G ee sii daaya wuxuu inta badan la mid noqon doonaa sidii uu ahaan jiray 4G, 3G iyo 2G ka hor, marka laga reebo hal aag: hirarka millimitirka.
Mowjadahani waxa ay ka sarreeyaan xajmigoodu marka loo eego mawjadaha aan ilaa hadda u isticmaalnay isgaadhsiinta mobilada, inkasta oo ay wali yihiin shucaac aan ionising lahayn.
Mowjadaha Millimeter waa farsamo-hoosaadyo 5G ah, kaas oo wareejin kara macluumaad dheeraad ah, inkastoo masaafo gaaban. Hadda, soo noqnoqoshadan lagama hirgeliyo Yurub ama xataa lagu xaraashayo, in kasta oo hawl-wadeennada Maraykanku ay u adeegsanayeen inay dhistaan shabakadooda 5G. Waxaa jiray cilmi baaris yar oo ku saabsan saameyntooda caafimaad.
Waxaan ognahay, tusaale ahaan, in aysan u gelin maqaarkayaga sida ugu badan ee mowjadaha soo noqnoqda ee hooseeya, laakiin taasi waxay sidoo kale macnaheedu noqon kartaa qiimeyn khatar ah oo ka duwan, iyada oo fiiro gaar ah la saaray maqaarka.
'Ma sheeganayo inaan u baahanahay inaan ka walaacno soo-gaadhista hirarka millimitirka,' ayuu yidhi Prof. Kuster. Laakin waa mas’uuliyad darro in aan xog badan la hayn oo dad badan loo soo bandhigo goobahan. Markaa, waa in maalgashi dheeraad ah lagu sameeyaa imtixaannada arrintan ku saabsan.
Doodda inta badan loo isticmaalo ka dhanka ah cilmi-baarista noocan oo kale ah, waa in ay saameyn ku leedahay qaybta gaarka loo leeyahay. Shirkadaha isgaadhsiinta, sida ay sheegeen hawl-wadeennadu, waxay inta badan maalgeliyaan cilmi-baadhistan si ay u saameeyaan jihadooda. Prof. Kuster waxa uu qaataa lacagaha gaarka loo leeyahay, Iswiidhanna, COSMOS waxa qayb ka mid ah maalgeliya tiro ka mid ah hawl-wadeennada telefoonnada gacanta, iyada oo machad cilmiyeedka uu u shaqeeyo sidii ‘firewall’ u dhexeeya cilmi-baarayaasha iyo shirkadaha.
Waxa uu sheegay in natiijada daraasaddu aanay ku xidhnayn halka ay lacagtu ka timi balse ay ku xidhan tahay tayada cilmibaadhista.
' Way fiicnaan lahayd haddii hay'adaha dawliga ah ay wax badan ku bixiyaan cilmi-baarista dhinacyadan,' ayuu yiri Prof. Kromhout, oo daraasaddiisa COSMOS ay maalgeliso dowladda Nederland. 'Sidaas oo kale waxaan sidoo kale ku dejin karnaa shakiga ku saabsan ujeeddada cilmi-baarayaasha.'
Ilaa hadda EU waxay maalgelisay cilmi-baaris ku saabsan shucaaca korantada, laakiin hadda ma jiro mashruuc EU diiradda saaraya saameynta caafimaad ee 5G.
Markaa haddii aynaan hubin saamaynta caafimaad ee 5G, miyayna ahayn inaynu mamnuucno oo keliya ilaa inta aan ka baxayno oo aan adeegsanno mabda'a taxaddarka ah? Ma aha sida ay qabaan labada khabiir.
'Taasi aad bay u badan lahayd,' ayuu yidhi Prof. Kromhout. ‘Waa inaan sii wadnaa daraasadda iyo u fiirsashada su’aashan oo aan ka feejignaano. Laakiin mamnuucid buuxda ayaa noqon doonta mid aad u badan oo joojinaysa hal-abuurka tignoolajiyada. Sidoo kale ma aanan arag kor u kac weyn oo kansarka maskaxda ah 20-kii sano ee la soo dhaafay, in kasta oo isticmaalka taleefanka gacanta uu qarxay.
Prof. Kuster waxa kale oo uu ku doodayaa in cilmi-baadhisyo badan la sameeyo. ‘Ilaa inta aan la isku raacsanayn dunida sayniska, ma jiri doonto mid siyaasadda ku jirta,” ayuu yidhi. "Ilaa iyo inta saameyntu aysan caddayn, dooddu way sii socon doontaa."
Haddii aad jeclaatay maqaalkan, fadlan la wadaag saxibadaada kale
iyo ino same pageka
Nagala xirir
Telegram: https://t.me/somclicktelegram
Facebook: somclick
Instagram: https://www.instagram.com/p/ChHsCDFo1C5/?igshid=YmMyMTA2M2Y=
