27/02/2026
📜 Sababaha Heshiiskii 1897 (Ingiriiska & Itoobiya)
Heshiiska 1897 wuxuu dhex maray Boqortooyada Ingiriiska iyo Itoobiya xilligii Menelik II. Ujeeddadiisu waxay ahayd in la dejiyo xuduud u dhexeysa dhulka Ingiriisku maamulayay (British Somaliland) iyo dhulka Itoobiya sheegatay (oo ay ku jirtay Ogaadeeniya).
1️⃣ Tartanka Gumaysiga (Scramble for Africa)
Qarnigii 19aad dhammaadkiisa, quwadaha Yurub waxay ku tartamayeen qaybsiga Afrika. Ingiriisku wuxuu rabay:
Inuu ilaashado danihiisa xeebaha Waqooyiga Soomaaliya.
Inuu si sharci ah u caddeeyo xuduudaha si looga hortago khilaafyo mustaqbalka.
2️⃣ Xoojinta Menelik II
Kadib guushii Itoobiya ka gaartay Talyaaniga 1896 (Dagaalkii Adwa), Menelik II wuxuu noqday hoggaamiye awood leh oo quwadaha Yurub aqoonsadeen.
Ingiriisku wuxuu arkay in la heshiiyo si xiriir wanaagsan loo ilaaliyo.
3️⃣ Danaha Istiraatiijiyadeed ee Ingiriiska
Ilaalinta marin-biyoodka Badda Cas iyo jidka Hindiya.
In Itoobiya noqoto “derbi” ka hortaga quwadaha kale (sida Faransiiska ama Talyaaniga) inay ku fidaan aaggaas.
4️⃣ Maamul Fududayn
Ingiriisku ma rabin inuu si toos ah u maamulo dhulka gudaha fog ee Soomaalida degto (sida Ogaadeeniya), sidaas darteed wuxuu doorbiday:
Inuu Itoobiya u aqoonsado maamul ahaan.
Isagu ku ekaado xeebaha iyo magaalooyinka muhiimka ah.
5️⃣ Aragti La’aan ku Saabsan Rabitaanka Dadka Deegaanka
Waqtigaas, quwadaha gumaysigu badanaa k**a talo gelin dadka deegaanka marka xuduudaha la dejinayo. Sidaas darteed:
Dhul ay Soomaali degto ayaa lagu daray Itoobiya.
Tani waxay abuurtay muran siyaasadeed oo socday qarnigii 20aad.