04/01/2026
Power (ኃይል)ከአለም አቀፍ ህጎች ይበልጣል።
“ብርቱዎች የሚችሉትን ያደርጋሉ፤ ደካሞች የሚገባቸውን ይቀበላሉ።"ቱክዲዲስ
አለም በወታደራዊ ኃይል ፤በኢኮኖሚ ፈርጣማነት በቴክኖሎጂ እድገት የቀደመ የሚመራት እንጂ አንዳንዶች እንደሚሉት idealists ሀሳብ ከሁሉ በላይ ነው የሚሉት ተዳክሞ realism theory በበላይነት የነገሰበት አለም ናት።ኩርዲስቶች የጠፉት ኃይል ስሌላቸው ሲሆን እስራኤል የገነነችውም በኃይሏ ነው።
ኃይል በሰው ልጆች ጉዳይ ውስጥ እውነተኛና መሠረታዊ ኃይል ነው።በባይወሎጅስቶች የሚነገረው food chain ትክክለኛ የኃይል ማሳያ ነው።አፅቄዎች የሚኖራቸው እጣ ፈንታ ከሌሎች ተሳቢ እንሰሳት፤ከበራሪ አእዋፍ፤ከአጠቃላይ እንሰሳት የሚበላው እንዳይበላቸው እነርሱን የማይመገብ እንዳይጨፈልቃቸው ያለውን ጫና ሁሉ መቋቋም አይችሉም።አንበሳ ደግሞ ስጋቱን ቀንሶ እያገሳ ይኖራል።
የሥነ-ምግባር እሴቶች፣ ሕጎች እና ተቋማት ብዙ ጊዜ በኃይል ይቀረጻሉ፤ ኃይል በእነርሱ አይቀረጽም
ፖለቲካን ወይም ማህበረሰብን ለመረዳት፣ ማን ኃይል እንዳለው፣ እንዴት እንዳገኘው፣ እና እንዴት እንደሚጠቀምበት መመርመር ያስፈልጋል።
ቱክዲዲስ (Thucydides) የተባለው ሰው
ከመጀመሪያዎቹ ሪያሊስቶች አንዱ ሲሆን በ Melian Dialogue ውስጥ፦
“ብርቱዎች የሚችሉትን ያደርጋሉ፤ ደካሞች የሚገባቸውን ይቀበላሉ”ይለናል። ሕይወት በአደጋ ላይ ሲሆን፣ ኃይል እንጂ ፍትህ ውጤትን አይወስንም ይላል።
ታዋቂው ፈላስፋ ማኪያቬሊ (Machiavelli) በ The Prince ስራው ውስጥ፦ፖለቲካ ከሥነ-ምግባር የተለየ የራሷ ሎጂክ አላት መሪዎች በአንዳንድ ጊዜ በተንኮል ወይም በኃይል ሆነውም ቢሆን ኃይላቸውን ማቆየት ላይ መርካታ መሆን አለባቸው።የሥነ-ምግባር ጥራት ብቻ መጠበቅ በፖለቲካ ውስጥ አደገኛ ሊሆን ይችላል በማለት ይገልፀዋል።
ሌላኛው ፀሀፊና ተመራማሪ በርናርድ ዊሊያምስ – የፖለቲካ ፍልስፍና መጀመሪያው ጥያቄ “ሥርዓትን በኃይል መጠበቅ” መሆን አለበት በማለት የኃይልን አስፈላጊነት ይገልፃል።
በአለም ያሉ መንግሥታት የሚፈልጉት ኃይልና ህልውና ነው፣ ሥነ-ምግባር አይደለም።የስነ ምግባር ሁኔታ አለምንአይገዛትም፤አገራትንም አያስከብራቸውም።በ1ኛው እና በ2ተኛው የአለም የጦርነት ሂደት ምስኪኖች ሳይፈልጉ ተወረዋል፤በኋላም በቅኝ ግዛት ተሰቃይተዋል።ኃይል ያለው ሁሉጉልበታቸውን ገንዘባቸውን ሀገራቸውን ተጠቅመውበታል።
ዓለም አቀፍ ሥርዓት አናርኪ/ anarchy/ ነው (ዓለም አቀፍ ባለሥልጣን የለም)አንዱ የአንዱ ጠላት ነው።ወታደራዊና ኢኮኖሚያዊ ኃይል ዲፕሎማሲን ይመራል።ሃንስ ሞርገንታው የሀገር ጥቅም በኃይል ይተረጎማል እንዳለ ጥቅምን ለማስከበር አቅም ይጠይቃል።
♦አለም አቀፍ ህጎች፤አለም አቀፍ ስምምነቶች፤አዋጆች ሁሉ የሚሰሩት ኃይል ላላቸው ነውና ኃይል ይኑርህ።አሜሪካም የአለም አቀፍ ህግ ሣይጠይቃት የቬንዙዌላ ፕሬዜዳንትን ያሰረችው ኃይል ስላላት እንጂ በህግ አይደለም።
♦የእኛ ኃይል (አቅም) ምንድን ነው?
