20/08/2026
🇲🇬 [CHRONIQUE] Madagascar : Le syndrome du redémarrage perpétuel 🔄
"1997, Madagascar commençait à décoller..."
[photo : « Io izy io, je n'invente rien. »]
👉 Gné ? Erreur sans doute, plutôt 2002 non ?
Non non, pas d’erreur, c'est bien 1997, sous Didier Ratsiraka.
1️⃣ 1997 : Une reprise passée sous silence
Effectivement, nous sommes tous obnubilés par la crise de 2002, le bras de fer entre Didier Ratsiraka et Marc Ravalomanana, les ponts dynamités, le blocus de Tana et toussa. Et du coup, les 5 années qui ont précédé ont été complètement occultées.
Pourtant, la République "humaniste et écologique" de l'Amiral Rouge produisait de bons résultats sur cette période — du moins sur le plan économique.
Oui oui, le taux de pauvreté explosait déjà... mais je maintiens : sur le plan purement économique, la mayonnaise commençait à prendre. C'est un fait, et toutes les études réalisées sur cette période l'ont clairement établi.
Puis l'élection de 2001 est arrivée. Nous ne allons pas la refaire, nous connaissons tous la suite. My god, c'était il y a 25 ans déjà, avec entre autres la bataille sur le web qui a commencé précisément à ce moment-là.
Marc Ravalomanana a remporté ce combat, et la suite... on la connaît aussi.
Ou le remake, devrions-nous plutôt dire ? 🎬
2️⃣ 2002–2008 : Le bis repetita du redressement
Absolument ! Là encore, après des débuts difficiles suite à la crise de 2002, l’homme d’Imerinkasinina a lui aussi très rapidement remis le pays sur les rails. 🚂
* Madagascar Action Plan (MAP)
* Indicateurs économiques au vert 📈
* Projets structurants & priorité à l'agriculture 🌾
* Air Madagascar et JIRAMA gérées de manière performante
Bref, les feux étaient au vert, avec en ligne de mire les fameux Objectifs Millénaires de Développement (OMD).
Le piège de l'ego 💥
Pourquoi parler de remake ? Parce qu'on s’est retrouvé ensuite dans le même scénario : la situation s'améliore... et on ne peut s'empêcher de mettre des bâtons dans les roues de ceux qui montent.
* L'administration Ratsiraka cherche des poux au brillant chef d'entreprise Marc Ravalomanana ➡️ Il se présente en 2001.
* L’administration Ravalomanana cherche des poux au DJ montant Rajoelina ➡️ Il se présente à la CUA puis à la Présidentielle.
3️⃣ Le grand effacement (2009 – Aujourd'hui)
Je ne m'attarderai pas sur ces péripéties et ces fortunes politiques diverses. Ce qui nous intéresse, c'est que par 2 fois, Madagascar a montré que la croissance économique était possible.
Mais cela nécessite une constante : la continuité dans le temps.
Et quand on voit les dégâts effroyables depuis 2009... En 17 ans, tout ce qui a été construit entre 1997 et 2008 semble avoir été littéralement gommé, effacé, vitaaaa... 🧹
Et ce n'est pas du halako bika tsy tiako tarehy : vous connaissez tous les réalités mieux que moi :
❌ Air Madagascar
❌ JIRAMA
❌ Explosion de la pauvreté & effondrement du pouvoir d’achat
❌ Pénuries d'eau et d'électricité
❌ État des routes & insécurité
C'est terrifiant un pays qui coule de cette manière. 📉
💡 Le diagnostic : Le problème, ce sont les hommes
Vu les chiffres économiques que ce pays est capable de produire, le problème ne vient pas des capacités du pays.
Avec du recul, le problème... ce sont les hommes. Ou du moins certains hommes, leur ego, le 3V qui monte à la tête et toussa. Et à chaque fois : hop, on stoppe tout et re-départ à zéro. 🔄🚫
* 2025 était différent : pas de combat d’ego, c'était vraiment la plèbe et les jeunes qui en avaient marre de l'incompétence et des turpitudes de l'entourage. Allez zou tu dégages, miala poor comme qui dirait ! 🤣
🔮 Et demain ?
Nous sommes bientôt en 2027 et de nouveau, des cycles électoraux sont à venir.
En théorie, il ne devrait pas y avoir d'incidents graves (en théorie, hein...).
La période 2028-2032 devrait bien aller, comme en 1997, comme en 2002...
..Et puis rebelote en 2033 ? 🤔
Any izay ilay Geniies eeee ! 🤣💡
💬 Et vous, quel est votre avis ? Pensez-vous qu'on soit condamnés à répéter ce cycle tous les 5-10 ans, ou est-ce que la mentalité a enfin changé ? Débattons en commentaire ! 👇
-- version malgache --
🇲🇬 [CHRONIQUE] Madagasikara : Ilay fiverenana eo amin'ny zero hatrany 🔄
[sary : « Io izy io, tsy mamorona aho . »]
👉 Gné ? Misy diso angamba, fa tsy 2002 ve ?
Tsy misy diso mihitsy, fa tena 1997 tokoa, tamin'ny andron'i Didier Ratsiraka.
1️⃣ 1997 : Fandriampahalemana ara-toekarena nofafana amin'ny tantara
Marina tokoa fa samy variana tamin'ny krizy tamin'ny taona 2002 avokoa ny rehetra : ilay fifanandrinana teo amin'i Didier Ratsiraka sy Marc Ravalomanana, ireo pont narodana, ny fahirano tao Tana sy ny sisa.
Vokany, hadino tanteraka ireo 5 taona nialoha izany.
Kanefa, niteraka vokatra tsara teo amin'ny sehatry ny toekarena ilay Repoblika "humaniste et écologique" an'i Amiral Rouge tamin'izany fotoana izany.
Eny e, efa nidangana be ny taham-pahantrana tamin'izany... fa mbola tazomiko ny teniko : teo amin'ny sehatry ny toekarena, efa nanomboka nandeha ny raharaha.
Misy porofo izany ary ireo fanadihadiana rehetra natao tamin'izany fotoana izany dia nanamarina izany zava-misy izany.
Avy eo tonga ny fifidianana tamin'ny taona 2001. Tsy haverintsika intsony izany fa efa fantatry ny rehetra ny tohiny.
My god, efa 25 taona lasa izay izany rehetra izany, miaraka amin'ilay ady tao amin'ny tranonkala izay nanomboka teo indrindra.
Nandresy tamin'izany ady izany Marc Ravalomanana, ary ny tohiny... efa fantatsika koa.
Na hoe ilay remake ve no tokony holazaintsika ? 🎬
2️⃣ 2002–2008 : Niverina indray ny famelombelomana
Tena izany mihitsy ! Rehefa avy sahirana kely taorian'ilay krizy tamin'ny 2002, dia naverin'ilay lehilahy avy ao Imerinkasinina teo amin'ny lalany haingana kely koa ny firenena. 🚂
* Madagascar Action Plan (MAP)
* Ireo tondro ara-toekarena niakatra 📈
* Tetikasa lehibe tsinjo lavitra & fambolena 🌾
* Air Madagascar sy JIRAMA tsara fitantanana
Raha fehezina, efa maitso ny jiro, ka ny tanjona tamin'izany dia ireo Objectifs Millénaires de Développement (OMD).
Ilay fandriky ny fiavonavonana 💥
Nahoana no hoe remake ? Satria niverina tamin'ilay kilema taloha indray :
mihatsara ny zava-misy... ka tsy tanana ny tanana fa tsy maintsy asiana sakana ireo miakatra.
* Ny fitondran'i Ratsiraka nitady ady tamin'i Marc Ravalomanana (mpandraharaha namiratra) ➡️ Nilatsaka ho filoha izy tamin'ny 2001.
* Ny fitondran'i Ravalomanana nitady ady tamin'i Rajoelina (DJ nifongatra) ➡️ Nilatsaka tao amin'ny CUA izy, avy eo tamin'ny fifidiana filoha 2008.
3️⃣ Ilay fahasimbana lehibe (2009 – Hatramin'izao)
Tsy hiditra lalina amin'ireny fizotran'ny zava-nitranga sy ny vintana ara-politika samihafa ireny aho. Ny mahaliana antsika dia izao : in 2 i Madagasikara no naneho fa azo atao tsara ny fampitomboana ny toekarena.
Saingy ilaina ny zavatra iray : ny fihohofana sy ny fitoniana amin'ny fotoana.
Ary rehefa jerena ny fahasimbana lehibe nanomboka tamin'ny 2009... Ao anatin'ny 17 taona, izay rehetra natao teo anelanelan'ny 1997 sy 2008 dia toa nofafana, nosoloina, vitaaaa... 🧹
Ary tsy resaka halako bika tsy tiako tarehy izany : samy mahafantatra ny zava-misy tsara noho aho ianareo rehetra :
❌ Air Madagascar
❌ JIRAMA
❌ Fahantrana & fahefa-mividy
❌ Rano sy jiro
❌ Lalana & tsy fandriampahalemana
Mampatahotra ny fomba hilentihan'ny firenena toy izao. 📉
💡 Ny marina : Ny olana dia ireo lehilahy ireo
Raha jerena ireo antontan'isa ara-toekarena tsara azo vokarina, tsy eo amin'ny fahaizan'ny firenena izany no olana.
Rehefa dinihina amin'ny fisainana lalina, ny olana... dia ny olombelona. Na fara faharatsiny ny olona sasany, ny fiavonavonany, ilay 3V miakatra ao an-doha sy ny sisa.
Ary isaky ny mitranga izany : hop, ajanona ny rehetra dia miverina eo amin'ny zero indray. 🔄🚫
* Mba hafa kely ny 2025 : tsy nisy ady fiavonavonana, fa tena ny vahoaka madinika sy ny tanora mihitsy no leo ny tsy fahaizan'ilay DJ sy ny haren'ny manodidina azy.
Allez zou dégage, miala poor hoy ilay hira filamatra ! 🤣
🔮 Ary rahampitso ?
Efa hiditra amin'ny 2027 isiaka izao ary hisy indray ny fifidianana ho avy.
Ara-teoria, tsy tokony hisy korontana lehibe (ara-teoria re e...).
Tokony handeha tsara ny fotoana 2028-2032, toy ny tamin'ny 1997, 2002...
..Ary avy eo hiverina indray amin'ny 2033 ? 🤔
Any izay ilay Geniies eeee ! 🤣💡
💬 Ahoana ny fahitanao izany ? Mbola ho voaozona hiverina amin'ity tsingerina ity foana ve izantsika isaky ny 10 taona, ala misy fanantenana hiova izany ? Avelao ny hevitrao eo amin'ny commentaire ! 👇