23/03/2026
WARSAXAAFADEED. || Tr: 23/03/2026
Muqdisho, Soomaaliya
URURKA RAMAAS OO KA HADLAYA MARXALADDA DALKA, DOORASHOOYINKA, IYO
BADBAADINTA GEEDDI-SOCODKA DOWLADNIMADA SOOMAALIYA
Ururka RAMAAS wuxuu si dhow ula socdaa marxaladda siyaasadeed ee dalku marayo,
gaar ahaan geeddi-socodka doorashooyinka, xaaladda maamulka Gobolka Benaadir, iyo
baahida loo qabo in si miyir leh loo badbaadiyo dowladnimada Soomaaliya xilligan
xasaasiga ah ee kala guurka.
Ururka RAMAAS wuxuu mar kale caddeynayaa in uu ka mid ahaa ururradii siyaasadeed ee
ugu horreeyey oo si rasmi ah u qaatay doorkooda ku aaddan hirgelinta doorashooyinka
qof iyo cod, isla markaana olole siyaasadeed ka bilaabay Gobolka Benaadir. Ururka
RAMAAS wuxuu aaminsanaa in furitaanka albaabka doorashooyin xor ah oo dadweynuhu
codkooda tooska ah ku dhiibanayaan ay ahayd tallaabo taariikhi ah oo dib u soo nooleyn
karta kalsoonida shacabka, sharciyadda hay’adaha, iyo rajada dowladnimo oo muddo
dheer la sugayey.
Ururka RAMAAS wuxuu door muuqda ka qaatay dhiirrigelinta Guddiga Doorashooyinka
si ay ugu dhiirradaan in ururrada siyaasadeed ee si sharci ah u diiwaangashan ay si buuxda
u galaan tartanka siyaasadeed, una bilaabaan olole doorasho oo dhab ah. Taas waxaa
barbar socday dadaallo lagu abaabulayey bulshada Gobolka Benaadir si ay uga qeyb
qaataan doorasho qof iyo cod ah oo ka dhacda caasimadda dalka. Geeddi-socodkaasi
wuxuu bulshada Muqdisho siiyey rajo cusub oo ku aaddan metelaad dhab ah, ka dib
muddo ku dhow 57 sano oo aan shacabka caasimaddu helin goleyaal deegaan oo si toos
ah looga soo doortay.
Sidoo kale, doorashadii deegaanka ee dhacday 25-kii Diseembar 2025 waxay noqotay
dhacdo mudan in lagu faano, maadaama ay kasoo baxeen 390 xubnood oo golayaasha
deegaanka ah, kuwaas oo loo doortay 16-ka degmo ee Gobolka Benaadir. Doorashadaasi
waxay soo saartay muuqaal cusub oo ka duwan sawirkii tabnaa ee mararka qaar laga bixin
jiray bulshada Soomaaliyeed, waxaana codadka shacabka kusoo baxay xubno
aqoonyahanno ah, oo badankood ahaa dhalinyaro kasoo qalinjebisay jaamacadaha iyo
macaahidda dalka, isla markaana aan h**e ugu jirin saaxadda siyaasadda.
Tani waxay muujisay in bulshada Soomaaliyeed marka la siiyo fursad sax ah ay soo xulan
karaan hoggaan, karti iyo aqoon leh kuna yimaada rabitaanka shacabka.
Hase yeeshee, Ururka RAMAAS wuxuu si qoto dheer uga walaacsan yahay in doorashadii
intaas oo dadaal, maal, waqti iyo hami lagu bixiyey, ay weli hakad ku jirto oo aan weli la
dhammeystirin. Waxaa hadda laga joogaa muddo ku dhow saddex bilood, hase ahaatee
weli habraacyadii sharci iyo maamul ee ay xubnihii la soo doortay kula wareegi lahaayeen
xilalkii iyo masuuliyadihii shacabku u doortay lama dhameystirin. Tani waa arrin dhalin
karta niyad-jab siyaasadeed, dhaawici kartana kalsoonidii lagu qabay geeddi-socodka
doorashada.
Ururka RAMAAS wuxuu is weydiinayaa:
Maxay tahay sababta ilaa hadda loogu wareejin la’yahay xilalkii iyo waajibaadkii
xubnihii sida sharciga ah shacabka uga helay codkooda?
Su’aashani ma aha mid u taal in ay is weydiiyaan oo keliya xubnaha la doortay, balse
waxay quseysaa guud ahaan shacabka Soomaaliyeed, gaar ahaan bulshada Gobolka
Benaadir oo muujisay biseyl siyaasadeed, dulqaad iyo ka-go’naan ay ku taageerayaan
hannaan dimuqraadi ah. Waxaa muhiim ah in la ogaado in dib u dhigista, hakinta ama
daahinta hirgelinta natiijada doorashada ay wiiqi karto kalsoonida dadweynaha,
islamarkaana fariin khaldan u diri karto jiilka cusub ee siyaasadda ku soo biiray.
Dhanka kale, iyadoo aan wali si buuxda loo dhameystirin doorashooyinkii h**e ee heer
deegaan, isla markaana xubnihii la soo doortay aan weli si rasmi ah xilalka loogu wareejin,
ayaa haddana dowladda federaalku ku baaqday in loo gudbo doorashooyin kale oo heer
state iyo federal ah. Ururka RAMAAS wuxuu rumeysan yahay in geeddi-socod kasta oo
cusub oo doorasho lagu dhawaaqo uu u baahan yahay in marka h**e la adkeeyo, la
dhammeystiro, lana xaqiijiyo kalsoonida geeddi-socodkii h**e. Ma ahan wax macquul ah
in marxalad cusub loo gudbo iyadoo marxaladdii h**e ay weli qabyo tahay, xubnihii la soo
doortayna ay xilalkoodii weli ku fadhiyaan xubno magacaaban.
Ururka RAMAAS wuxuu sidoo kale carrabka ku adkeynayaa in dowladda federaalku uu xil
weyn ka saaran yahay badbaadinta dalka, ilaalinta midnimadiisa iyo xallinta
khilaafaadka soo jireenka ah iyo kuwa cusub ee xilligan kala guurka ah. Soomaaliya
maanta waxay mareysaa marxalad u baahan biseyl siyaasadeed, dulqaad, wada-hadal iyo
xalal ku dhisan xigmad iyo mas’uuliyad qaran.
Dowladda federaalka waxaa laga sugayaa inay hormuud ka noqoto dejinta xaaladda,
ilaalinta geeddi-socodka dowladnimo iyo xallinta khilaafaadka jira aana loo horseedin
waddo halis gelin karta nabadda, wadajirka iyo jiritaanka hay’adaha qaranka.
Sidaas darteed, Ururka RAMAAS wuxuu aaminsan yahay in xabbad, iska hor imaad
hubeysan, iyo xoog ku muquuninta khilaafaadka siyaasadeed aysan xal u ahayn
Soomaaliya. Dalku wuxuu u baahan yahay is-afgarad, wada-tashi, sharciyad iyo hannaan
lagu kalsoonaan karo oo lagu maareeyo kala aragti duwanaanshaha siyaasadeed. Waxaa
la
joogaa xilli ay lagama maarmaan tahay in la badbaadiyo geeddi-socodka
dowladnimada, lagana wada shaqeeyo sidii loo ilaalin lahaa jiritaanka nidaamka
federaalka, maamul-goboleedyada iyo dowladda dhexeba.
Sidoo kale, Ururka RAMAAS wuxuu caddeynayaa in ay dhabar-jab ku tahay geeddi
socodka dowladnimo iyo hanaanka qaran-dhiska in cid kasta ama heer kasta oo maamul
ay goonideeda u qabsato doorasho aan ku imaan wada-tashi qaran, heshiis siyaasadeed
iyo hannaan mideysan. Kala go’go’a habraacyada doorashooyinka iyo in dhinac walba uu
go’aan u gaar ah qaato waxay dhaawaceysaa midnimada qaranka, waxayna sii fogeyn
kartaa kalsoonidii loo baahnaa si loo gaarsiiyo dalka doorashooyin loo dhan yahay, heshiis
lagu yahay, oo sharciyad buuxda leh.
Baaqyada Ururka RAMAAS
Iyadoo laga duulayo xaaladda hadda jirta, Ururka RAMAAS wuxuu jeedinayaa
1. In si degdeg ah loo dhameystiro doorashooyinkii Gobolka Benaadir
2. In la dhowro rabitaanka shacabka
Waxaan ugu baaqeynaa hay’adaha ay khuseyso in muddo kale aan dib loo dhigin
wareejinta xilalka iyo masuuliyadaha ay xaqa u leeyihiin xubnihii shacabku sida sharciga
ah u soo doortay, si loo ilaaliyo karaamada codka shacabka iyo kalsoonida geeddi-socodka
doorashada
Waxaan ku adkeyneynaa in codka shacabka aanu noqon karin mid la daba-maro, la
hakiyo, ama la hareer maro marka ay doorashadu dhammaato. Ixtiraamka natiijada
doorashada waa tiirka koowaad ee sharciyadda dowladeed.
3. In aan loo gudbin doorasho cusub iyadoo tii h**e aan la dhammeystirin
Waxaan aaminsanahay in aysan habboonayn in lagu dhawaaqo doorashooyin cusub oo
heerar kale ah iyadoo aan weli la dhameystirin natiijooyinkii iyo habraacyadii doorashadii
h**e. Geeddi-socodka doorasho wuxuu u baahan yahay isku xigxig, kalsooni, iyo
dhammaystir hufan.
4. In dowladda federaalku door hoggaamineed ka qaadato xallinta khilaafaadka
Waxaan ugu baaqeynaa dowladda federaalka inay si xikmad leh, miyir leh, oo wadatashi
ku dhisan u wajahdo khilaafaadka jira, kana shaqeyso badbaadinta midnimada dalka iyo
hay’adaha dowladnimada.
5. In dowladda federaalka iyo maamul-goboleedyada wadajir u badbaadiyaan geeddi
socodka dowladnimada
Waxaan ugu baaqeynaa dhammaan dhinacyada siyaasadda Soomaaliyeed inay ka
hormariyaan maslaxadda qaranka danaha gaarka ah, ayna si wadajir ah uga shaqeeyaan
ilaalinta nidaamka dowladnimo ee Soomaaliya.
6. In la joojiyo u adeegsiga xoogga xallinta khilaafaadka siyaasadda
Waxaan caddeyneynaa in xabbad iyo iska hor imaad hubeysan aysan xal u noqon karin
dalka. Wadahadal, heshiis, iyo ixtiraam sharci ayaa ah waddada keliya ee lagu gaari karo
xasillooni siyaasadeed oo waarta. Iyadoo aan ugu baaqeyno Ciidamada Xoogga Dalka
qeybahooda kala duwan in aysan qeyb ka noqon isdiidooyinka siyaasadeed ee dalka
Gebogebo
Ugu dambeyn, Ururka RAMAAS wuxuu mar kale caddeynayaa sida ay uga go’an tahay
taageeridda geeddi-socod kasta oo dalka u horseedaya dimuqraadiyad, sharciyad,
metelaad dhab ah, iyo dowladnimo sal adag leh. Waxaan ku boorrineynaa dhammaan
hay’adaha dowladda, maamul-goboleedyada, ururrada siyaasadda, bulshada rayidka ah,
Culumada iyo shacabka Soomaaliyeed inay ka wada shaqeeyaan ilaalinta rajada
siyaasadeed ee soo ifbaxday, gaar ahaan fursadda taariikhiga ah ee ay shacabka Muqdisho
ku muujiyeen biseylka doorasho qof iyo cod ah.
Soomaaliya waxay u baahan tahay badbaadin siyaasadeed, xasillooni, iyo hannaan loo
dhan yahay; waxayna taas ku gaari kartaa oo keliya marka la dhowro rabitaanka shacabka,
la ixtiraamo sharciga, lana horumariyo wada-tashi qaran oo dhab ah.
Ururka RAMAAS
Muqdisho – Soomaaliya
---------------------DHAMAAD--------------
