𝗕𝗮𝗹𝗵𝗶𝗸𝗮 بلهیکا

𝗕𝗮𝗹𝗵𝗶𝗸𝗮 بلهیکا بلهیکا؛ پلی به سوی دانش، هنر و آگاهی!

وقتی زبان حماسه، جهانی می‌شود​انتشار شاهنامه فردوسی به زبان ایتالیایی، گواهی بر این حقیقت است که فرهنگ اصیل، تاریخ انقضا...
30/12/2025

وقتی زبان حماسه، جهانی می‌شود
​انتشار شاهنامه فردوسی به زبان ایتالیایی، گواهی بر این حقیقت است که فرهنگ اصیل، تاریخ انقضا ندارد. این ترجمه برای ما تنها یک کتاب نیست، بلکه پلی است میان تمدن‌ها.
​به عنوان فرزندی از نسل فردوسی، آموخته‌ام که:
​خرد بالاترین سلاح است.
​زبان نگاهبان هویت است.
​ایستادگی رمز ماندگاری است.
​بزرگی این میراث، مسئولیت ما را در پاسداشت آن دوچندان می‌کند

#شاهنامه #فردوسی #هویت

او از نهایتِ شب حرف می‌زد، اما خودش «فروغ» بود.۸ دی‌ماه، زادروز زنی است که به کلمات جرأت داد. فروغ فرخزاد به ما آموخت که...
29/12/2025

او از نهایتِ شب حرف می‌زد، اما خودش «فروغ» بود.
۸ دی‌ماه، زادروز زنی است که به کلمات جرأت داد. فروغ فرخزاد به ما آموخت که برای «تولدی دیگر»، باید ابتدا در لایه‌های پنهان خویش فرو ریخت و دوباره بنا شد. او نه فقط یک شاعر، که یک طرز فکر بود؛ ایستادن در برابر تندباد و ستایشِ پرواز، حتی وقتی پرنده مردنی است.
«سهم من آسمانی‌ست که آویختن پرده‌ای آن را از من می‌گیرد.»
امروز فقط زادروز او نیست؛ روزِ گرامیداشتِ صداقت، جسارت و زنانگی در ادبیات است.
🖋 یک خط برای فروغ بنویس:

اگر همین حالا می‌توانستی یک جمله به او بگویی، آن جمله چه بود؟

#زن

هفته گذشته، رودخانه سرکش "کوکچه" در بدخشان شاهد فداکاری جانسوز پدری بود که برای نجات پسر ۶ ساله‌اش خود را به آب زد. پدر ...
29/12/2025

هفته گذشته، رودخانه سرکش "کوکچه" در بدخشان شاهد فداکاری جانسوز پدری بود که برای نجات پسر ۶ ساله‌اش خود را به آب زد. پدر با پیکری بی‌جان پیدا شد، اما هنوز از طفل معصوم خبری نیست. داغی سنگین که قلب هر انسانی را می‌فشارد. روحشان شاد و صبر جمیل نصیب خانواده‌شان باد. 🕯️
⚠️ هشدار ایمنی (حیاتی)
برای اینکه دیگر شاهد چنین حوادث تلخی نباشیم، لطفاً این ۳ نکته را به خاطر بسپارید:
۱. فریب ظاهر آب را نخورید: جریان زیرزمینی رودخانه‌هایی مثل کوکچه بسیار قوی‌تر از ظاهر آرام آن‌هاست؛ هرگز در این مناطق وارد آب نشوید.
۲. فاصله ایمن با کودکان: در کنار ساحل، دست کودکان را رها نکنید؛ یک لحظه غفلت می‌تواند جبران‌ناپذیر باشد.
۳. نجات بدون ورود به آب: اگر کسی غرق شد، اگر شناگر حرفه‌ای در آب خروشان نیستید، وارد آب نشوید. به جای آن از طناب، چوب بلند یا اشیاء شناور برای نجات استفاده کنید.
احتیاط امروز، مانع حسرت فرداست

#بدخشان #کوکچه #پدر #تسلیت #ایمنی

همیشه فکر می‌کردیم داستان رستم و سهراب فقط متعلق به ماست، اما انگار هزاران سال پیش، وقتی نیاکان ما از هم جدا می‌شدند، ای...
28/12/2025

همیشه فکر می‌کردیم داستان رستم و سهراب فقط متعلق به ماست، اما انگار هزاران سال پیش، وقتی نیاکان ما از هم جدا می‌شدند، این غم را در کوله‌پشتی‌هایشان به همه جا بردند.
عجیب است، نه؟ در قلب اسطوره‌های ایرلند، قهرمانی دارند به نام «کوهولین». او هم مثل رستمِ ما، بی‌آنکه بداند، روبروی پسرش «کانلا» می‌ایستد. نبرد شروع می‌شود و پدر، جگرگوشه‌اش را از پا در می‌آورد.
شباهت‌ها فراتر از یک داستان ساده است:
🔹 همان‌طور که تهمینه در سمنگان (افغانستان امروزی) سهراب را با نشانِ رستم بزرگ کرد، آویفه در آن سوی دنیا، کانلا را با همان حسرت راهیِ پیدا کردنِ پدر کرد.
🔹 در هر دو قصه، یک «نشان» وجود دارد که وقتی فاش می‌شود که دیگر کار از کار گذشته است.
شاید جالب باشد بدانید که نام ایرلند در واقع یعنی «سرزمین آریایی‌ها». این شباهتِ اسمی و داستانی، اتفاقی نیست. این یعنی ما و آن‌ها، ریشه‌هایی داریم که در اعماق تاریخ به هم گره خورده‌اند. 🤝🌱
اسطوره، زبانِ مشترکِ روحِ انسان‌هاست؛ فرقی نمی‌کند در زابلستان باشی یا در دوبلین، دردِ از دست دادنِ «آینده» به دستِ «گذشته»، غمی است که مرز نمی‌شناسد.

#شاهنامه #اسطوره #ایرلند #آریایی
#فردوسی

ای مسلمانان فغان من کم از یعقوب نیستاو پسر گم کرده باشد من پدر گم کرده‌امشاید کم‌تر کسی در کشوری ما باشد که این بیت معرو...
27/12/2025

ای مسلمانان فغان من کم از یعقوب نیست
او پسر گم کرده باشد من پدر گم کرده‌ام

شاید کم‌تر کسی در کشوری ما باشد که این بیت معروف را نشنیده باشد اما ممکن کم‌تر کسی بداند که این بیت از سروده‌های شاعری با نام نعمت‌الله و تخلص محوی است که زاده‌ی فاریاب (استانی در شمال افغانستان کنونی) بوده و در زمان خویش از بزرگان شعر و عرفان شمرده می‌شده است. در مورد سال‌زاد، زنده‌گی و تحصیلات وی شوربختانه اطلاعی در دست نیست. به احتمال می‌توان وی را شاعری اواخر سده‌ی نزدهم و اوایل سده‌ی بیستم میلادی قلم‌داد کرد. نشریه‌ی ارمغان میمنه که در دوره‌ی محمدظاهرشاه آخرین پادشاه کشور به نشر می‌رسید، از وجود دیوان این شاعر زیر عنوان "دیوان محوی" خبر داده است که با تاسف اطلاعی از این دیوان به دست‌رس نیست یا حداقل نویسنده این سطور در مورد نمی‌داند.

به هرروی، این کوتاهه را با نقل شعری از محوی فاریابی منتشره ارمغان میمنه که بیت بالا یکی از ابیات آن را می‌سازد، به پایان می‌بریم:

عندلیب نو گرفتارم چمن گم کرده‌ام
من اسیر غربتم راه وطن گم کرده‌ام

ای صبا از من پیامی بر به مرغان چمن
مرغکی بشکسته بال و آشیان گم کرده‌ام

گر سراغ یار یابم طَیِّ منزل می‌کنم
هم‌چو یعقوبم که بوی پیرهن گم کرده‌ام

ای مسلمانان فغان من کم از یعقوب نیست
او پسر گم کرده باشد من پدر گم کرده‌ام

هم‌چو مجنون در بیابان غمش دیوانه‌ام
آتش طورم که راه انجمن گم کرده‌ام

یوسف غم‌دیده‌ام از مصر دور افتاده‌ام
پیر کنعانم ره بیت‌الحزن گم کرده‌ام

"محویا" در حشر اگر عریان مرا بینی چه غم
کشته تیغ تمنایم کفن گم کرده‌ام

یادآوری: نگاره تزیینی است.

روبرداری از برگه استاد ذبیح‌الله ساعی

#دری #بلهیکا #تاجیک

بامیان و تندیس‌های باشکوه آن، نه تنها یک اثر باستانی، بلکه شناسنامه‌ی تمدنی و میراث ابدی ملت تاجیک و پارسی‌زبانان است که...
26/12/2025

بامیان و تندیس‌های باشکوه آن، نه تنها یک اثر باستانی، بلکه شناسنامه‌ی تمدنی و میراث ابدی ملت تاجیک و پارسی‌زبانان است که ریشه در اعماق تاریخ این جغرافیا دارد. الکساندر برنز، جهانگرد انگلیسی، در سال ۱۸۳۲ با سفر به این منطقه و ثبت نخستین نقاشی از بت‌های بامیان در کتاب «سفرهایی به بخارا»، سندی انکارناپذیر از هویت اصیل این سرزمین بر جای گذاشت؛ او در این نقاشی چهره‌ی بت‌ها را با چشمان درشت و بینی بلند ترسیم کرده که به وضوح با سیمای تمدنی ساکنان بومی منطقه همخوانی دارد. برنز در مشاهدات صریح خود تاکید می‌کند که ساکنان بامیان و غارهای اطراف آن، مردمانی از نژاد تاجیک و فارس هستند که برخلاف گروه‌های کوچی و راهزن، با صلح‌جویی و مهمان‌نوازی به حرفه‌ی دهقانی و زراعت مشغول‌اند. این گواهی تاریخی نه تنها اصالتِ فرهنگِ یکجانشینی و تمدن‌سازی فارسی‌زبانان را به رخ می‌کشد، بلکه به شکلی قاطع دست هر مدعی بیگانه‌ای را از این خاک کوتاه کرده و ثابت می‌کند که بامیان همواره قلب تپنده‌ی فرهنگ خراسان بزرگ بوده و خانه ساختن بر زمین غصبی، فرجامی جز بی‌آبرویی در پیشگاه تاریخ نخواهد داشت

#بامیان #تاجیک #اصالت

منابع نزدیک به خانواده اکرام‌الدین سریع، از فرماندهان ارشد پولیس در حکومت پیشین افغانستان، به رسانه‌ها گفته‌اند که وی شا...
26/12/2025

منابع نزدیک به خانواده اکرام‌الدین سریع، از فرماندهان ارشد پولیس در حکومت پیشین افغانستان، به رسانه‌ها گفته‌اند که وی شامگاه چهارشنبه در پی یک تیراندازی در مرکز شهر تهران جان باخته است.
به گفته این منابع، آقای سریع که پس از سقوط کابل در ایران زندگی می‌کرد، در نزدیکی محل اقامت خود هدف حمله مسلحانه قرار گرفته و در راه انتقال به شفاخانه جان خود را از دست داده است. اکرام‌الدین سریع از چهره‌های نزدیک به جبهه مقاومت ملی به رهبری شهید احمدشاه مسعود، قهرمان ملی، و برهان‌الدین ربانی، رئیس‌جمهور اسبق افغانستان، شناخته می‌شد.
پرسش‌های بی‌پاسخ در پرونده یک ترور
وقوع این قتل در قلب پایتخت ایران، موجی از شگفتی و نگرانی را در میان فعالان سیاسی و نظامیان پیشین افغان برانگیخته است. ناظران می‌پرسند که چگونه یک مقام ارشد نظامی سابق در منطقه‌ای که تحت تدابیر امنیتی قرار دارد، هدف چنین حمله دقیقی قرار گرفته است؟
تاکنون مقامات رسمی ایران و پولیس تهران درباره هویت مهاجمان و انگیزه این قتل جزئیاتی ارائه نکرده‌اند. این رویداد بار دیگر بحث امنیت چهره‌های مخالف طالبان در کشورهای همسایه را به صدر خبرها بازگردانده است؛ فرماندهانی که پس از سال‌ها جنگ در سنگرهای افغانستان، اکنون در خاک غربت هدف گلوله‌های ناشناس قرار می‌گیرند.

#اکرام‌الدین_سریع #افغانستان #ترور #عدالت #آزادی

وینس زامپلا، از مشهورترین چهره‌های صنعت بازی‌های ویدئویی و بنیان‌گذار استودیوهای «اینفینیتی وارد» و «ریسپاون»، در ۵۵ سال...
23/12/2025

وینس زامپلا، از مشهورترین چهره‌های صنعت بازی‌های ویدئویی و بنیان‌گذار استودیوهای «اینفینیتی وارد» و «ریسپاون»، در ۵۵ سالگی در کالیفرنیا درگذشت.
​او که به عنوان معمار اصلی مجموعه (Call of Duty) شناخته می‌شد، با ساخت بازی «جنگاوری نوین»، سبک تیراندازی نظامی را متحول کرد. زامپلا پس از خلق آثاری چون «ایپکس لجندز» و «تایتان‌فال»، در سال‌های اخیر مدیریت آینده فرنچایز «بتلفیلد» را در شرکت EA بر عهده داشت.
​بسیاری از تحلیل‌گران، درگذشت او را ضایعه‌ای جبران‌ناپذیر برای آینده بازی‌های اکشن و تیراندازی توصیف کرده‌اند

#زامپلا #گیم #شوتر #میراث

سهم شما «گرد و خاک» است، سهم آن‌ها «زر و لعل»!در بدخشانِ زخمی، این روزها معامله‌ی وقاحت برپاست. عده‌ای با لباس‌های پشمین...
22/12/2025

سهم شما «گرد و خاک» است، سهم آن‌ها «زر و لعل»!
در بدخشانِ زخمی، این روزها معامله‌ی وقاحت برپاست. عده‌ای با لباس‌های پشمین و شکم‌های گرسنه، در میدان‌ها برای یک «بُز» گلو پاره می‌کنند و عده‌ای دیگر با لباس‌های لکه‌دار از خون و غبار، جگرِ کوه‌ها را بیرون می‌کشند و به تاراج می‌برند.
بیدار شوید پهلوانانِ پوشالی!
شما بر سرِ جنازه‌ی یک حیوان می‌جنگید، در حالی که بیگانگان و غارتگران بر سرِ جنازه‌ی سرزمین‌تان جشن گرفته‌اند. افتخارِ شما این است که «بُز» را به دایره رساندید؟ زهی خیال باطل! دایره‌ی واقعی، سفره‌های خالی شماست که هر روز کوچک‌تر می‌شود، در حالی که سنگ‌های قیمتی بدخشان، ستون‌های قدرتِ کسانی را محکم می‌کند که فقر را تقدیر شما می‌دانند.
فرمول ساده است:
هرچه شما را بیشتر با «بزکشی» سرگرم کنند، صدای کلنگ‌های استخراج در دل کوه‌ها کمتر به گوشتان می‌رسد. هرچه هیجان میدان بالاتر برود، غارتِ معادن لعل و طلا بی‌صداتر انجام می‌شود.
حقیقت تلخ: > اسب‌های شما در خاک می‌دوند، اما ثروت شما بال درآورده و به حساب‌های بانکی در سوی دیگر مرزها پرواز می‌کند. شما میراث‌دارِ گرد و غبارید و آن‌ها صاحب‌اختیارِ گنج‌های نهفته در دل پامیر.
پهلوانِ واقعی آن نیست که لاشه‌ی بزی را از میان جمعیت بیرون بکشد؛ پهلوان کسی است که نگذارد نان و ثروت سرزمینش را از دهان کودکانش بربایند

#تاراج #بدخشان #بزکشی #معادن #غفلت

استاد خلیل‌الله خلیلی نقل می‌کردند که:«ساعت چهار صبح بود؛ طنینِ کوبیدنِ درِ کوچه، سکوت سحرگاه را شکست. با نگرانی بیرون ر...
22/12/2025

استاد خلیل‌الله خلیلی نقل می‌کردند که:
«ساعت چهار صبح بود؛ طنینِ کوبیدنِ درِ کوچه، سکوت سحرگاه را شکست. با نگرانی بیرون رفتم تا ببینم در این وقتِ صبح چه خبر است. راننده ارگ را دیدم که ایستاده بود؛ گفت: «اعلی‌حضرت شما را خواسته‌اند.» با عجله لباس پوشیدم و راهی شدم. وقتی به حضور پادشاه رسیدم، ایشان را بسیار پریشان و متأثر یافتم.
​پرسیدم: «اعلی‌حاضرتا، خیر باشد؛ در این وقتِ صبح چه اتفاقی افتاده که چنین نگران هستید؟»
شاه با اندوه پاسخ داد: «جوانی در چاریکار، پسر کاکای خود را به قتل رسانده است. حالا مادر مقتول بر اجرای حکم اعدام پافشاری می‌کند و من باید حکم قصاص را امضا کنم. یک جوان کشته شده و حالا جوان دیگری در آستانه مرگ است. طاقت امضای این حکم را ندارم؛ بیا برویم چاریکار، شاید بتوانیم دل آن مادر داغ‌دیده را به دست آوریم و او را از قصاص منصرف کنیم.»
​بی‌آنکه به هیچ‌یک از مقامات محلی یا ارکان حکومتی خبر بدهیم، بی‌سروصدا راهی چاریکار شدیم. پس از جست‌وجو، خانه‌ی مقتول را یافتیم. شخصی در را باز کرد؛ پادشاه به او گفت: «به مادرِ مرحوم بگویید که محمد ظاهر آمده است.» آن شخص که پادشاه را نشناخته بود، گیچ ماند. من پیش‌قدم شدم و گفتم: «بگو اعلی‌حضرت پادشاه آمده‌اند.»
​اهالی خانه با حیرت و عجله ما را به داخل هدایت کردند. در وسط اتاق، تنها صندلی موجود را برای پادشاه گذاشتند. شاه به من رو کرد و گفت: «شما نیایید؛ می‌خواهم خودم به تنهایی با این مادرِ فرزند‌مرده صحبت کنم.»
​تقریباً یک ساعت گذشت. نگرانی‌ام باعث شد آهسته وارد اتاق شوم. صحنه‌ای که دیدم تکان‌دهنده بود: پادشاه روی زمین نشسته بود و آن پیرزنِ روستایی را بر روی صندلی نشانده بود. هر دو به پهنای صورت می‌گریستند. در همان لحظات، آخرین جملات پادشاه را شنیدم که می‌گفت:
«از تو سپاسگزارم که حرفم را بر زمین نگذاشتی و از قصاص گذشتی. دولت خون‌بهای فرزندت را می‌پردازد و من اکنون با خاطری آسوده به کابل باز می‌گردم.»

​پی‌نوشت تأمل‌برانگیز:
​این داستان حکایت زمانی است که «جان انسان» چنان ارزشی داشت که پادشاه مملکت را در دل شب بی‌خواب و نگران می‌ساخت. وقتی خشونت عادی می‌شود، جان و عزت مردم بی‌ارزش می‌گردد؛ اما این روایت یادآور آن است که قدرت واقعی در تواضع و حفظ حرمت خون انسان‌ها نهفته است. افسوس بر خون‌های ناحقی که در تلاطم دوران‌ها ریخته شد و می‌شود.

#افغانستان #پادشاه #بخشش #انسانیت #عدالت

شاید تصور کنید که پیری مغز تنها با گذشت زمان و بالا رفتن سن اتفاق می‌افتد، اما تحقیقات جدید علوم اعصاب نشان می‌دهد که «ت...
21/12/2025

شاید تصور کنید که پیری مغز تنها با گذشت زمان و بالا رفتن سن اتفاق می‌افتد، اما تحقیقات جدید علوم اعصاب نشان می‌دهد که «تکرار» می‌تواند عامل اصلی فرسودگی ذهنی باشد. وقتی روزمرگی و پیش‌بینی‌‌پذیری بر زندگی حاکم می‌شود، مغز در حالت مصرف بهینه انرژی قرار می‌گیرد و عملاً بخش‌های حیاتی آن به خواب می‌روند.

🔹 تکرار الگوهای یکسان باعث کاهش فعالیت عصبی و محدود شدن ساخت سیناپس‌های جدید می‌شود.
🔹 تجربیات تازه و چالش‌های شناختی، نوروپلاستیسیته یا همان توانایی سیم‌کشی مجدد مغز را فعال نگه می‌دارند.
🔹 عادت‌های تکراری باعث می‌شوند فعالیت هیپوکامپ و قشر جلوی مغز کاهش یابد و سازگاری ذهن با تغییرات دشوارتر شود.

شما چقدر اهل شکستن روتین‌های روزمره هستید؟ آخرین چالشی که برای مغزتان ایجاد کردید چه بود؟

#مغز #نوروپلاستیسیته #خلاقیت #یادگیری #ذهن

پژوهشگران در جاپان به کلید تازه‌ای برای مقابله با فرسودگی بدن دست یافته‌اند؛ کشفی که می‌تواند تصور ما را از دوران پیری ب...
20/12/2025

پژوهشگران در جاپان به کلید تازه‌ای برای مقابله با فرسودگی بدن دست یافته‌اند؛ کشفی که می‌تواند تصور ما را از دوران پیری به‌کلی دگرگون کند.
​موسسه مطالعات پیری در توکیو در جریان یک پژوهش پیشرو که نتایج آن در نشریه «ساینس‌دیلی» بازتاب یافته، موفق شده است با بهینه‌سازی عملکرد «میتوکندری‌ها» یا همان موتورهای مولکولی سلول، روند پیر شدن را در نمونه‌های آزمایشگاهی به‌شکل چشم‌گیری کند کند. دانشمندان جاپانی با هدف قرار دادن یک پروتئین حیاتی، توانستند بهره‌وری تولید انرژی در سلول را بالا ببرند؛ اقدامی که نه تنها طول عمر موش‌ها را افزایش داد، بلکه آن‌ها را در سنین بالا، با عضلاتی نیرومند و متابولیسمی فعال، از چنگال بیماری‌های مزمن رها کرد.
​یافته‌های این تیم تحقیقاتی نشان می‌دهد که عامل اصلی زوال بدن، نه صرفاً گذر زمان، بلکه افت کیفیت سوخت‌وساز سلولی و انباشت التهاب ناشی از آن است. این مطالعه دریچه‌ای تازه به روی مفهوم «دوره سلامت» می‌گشاید؛ ایده‌ای که هدف آن نه فقط طولانی‌تر کردن زندگی، بلکه تضمین کیفیت آن است تا انسان بتواند دهه‌های پایانی عمر خود را در اوج توانمندی و استقلال سپری کند. اگرچه این نتایج هنوز در مراحل آزمایشگاهی است، اما ناظران معتقدند این دستاورد می‌تواند سنگ‌بنای درمان‌های انقلابی برای پیشگیری از فرسودگی سلولی در انسان باشد.

#جوانی #حجره #میتوکندری #جاپان #سلامت #بلهیکا

Address

12
London

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when 𝗕𝗮𝗹𝗵𝗶𝗸𝗮 بلهیکا posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category