01/12/2025
1885 წლის 1 დეკემბერს მასწავლებლის ოჯახში უდიდესი ქართველი საზოგადო მოღვაწე და ხელოვანი, დიმიტრი შევარდნაძე დაიბადა. მან განათლება მიუნჰენის სამხატვრო აკადემიაში მიიღო, ფოტოგრაფიაც შეისწავლა და საქართველოში დაბრუნებულმა შექმნა ნამუშევრები, რომლებიც მისივე სიცოცხლეში შედევრებად იყო აღიარებული. მან ხანმოკლე, მაგრამ აქტიური ცხოვრებით იცხოვრა და ქართული კულტურის განვითარებაში ღრმა კვალი დატოვა. დიმიტრი შევარდნაძე იყო „ქართველ ხელოვანთა საზოგადოების“ დამაარსებელი, რომლის ინიციატივით სტიპენდიები დაენიშნათ ახლაგაზრდა სახელოვან მხატვრებს, ლადო გუდიაშვილს, შალვა ქიქოძეს, ელენე ახვლედიანს დავით კაკაბაძეს, დავით ხმალაძეს და სხვებს, რომლებმაც ასევე დიდი წვლილი შეიტანეს ქართული ხელოვნების განვითარებაში. თავად ფერმწერი, თეატრისა და კინოს მხატვარი, დიმიტრი შევარდნაძე ცოტამ თუ იცის, რომ პირველი ქართული მხატვრული ფილმების - „ქრისტინე“, „ელისო“, „ჯანყი გურიაში“, „ვინ არის დამნაშავე“ დამდგმელი მხატვარია. ის არის ქართული ოპერების - „აბესალომ და ეთერის“, „თამარ ცბიერის“, „თქმულება შოთა რუსთაველზე“ კოსტუმების ესკიზების, პირველი ქართული პანტომიმის „მზეთამზე“-ს კოსტუმების შემქმნელი. დიმიტრი შევარდნაძეა უნივერსიტეტის ბეჭდის გამოსახულების ავტორიც. საქართველოში ყველა კულტურული მოვლენის მოთავე და მონაწილე დიმიტრი შევარდნაძე იყო, სამხატვრო აკადემიის, სახელმწიფო გალერეისა და მეტეხის მუზეუმის სულის ჩამდგმელი და დამაარსებელი, რომლის ბაზაზეც შეიქმნა საქართველოს ხელოვნების სახლმწიფო მუზეუმი. მეტეხის ტაძარი იყო ის, რის გამოც დიმიტრი შევარდნაძე საბჭოთა რეპრესიების მხვერპლი გახდა. ბერიას ბრძანებით მეტეხი უნდა დანგრეულიყო და მის ადგილას შოთა რუსთაველის ძეგლი დადგმულიყო, რასაც სხვა ქართველ მოღვაწეებთან ერთად დიმიტრი შევარდნაძე წინ აღუდგა. 1937 წლის დეკემბერში დიმიტრი შევარდნაძე დახვრიტეს.
2001 წელს ნეოსტუდიამ მანანა შევარდნაძისა და გია ჯოხთაბერიძის ინიციატივით გამოსცა დიმიტრი შევარდნაძის ნამუშევრების მაღალ პოლიგრაფიული კატალოგი. ტექსტს თან ახლავს ირინა აბესაძისა და ქეთევან ბაგრატიშვილის ორენოვანი შესავალი, შემდგენელი - გია ჯანბერიძე. 2000 წელს კი ნეოსტუდიამ გადაიღო დოკუმენტური ფილმი „დიმიტრი შევარდნაძე“, რომლის დამდგმელი რეჟისორია - ირაკლი მახარაძე.
ფილმი სრულად 👇
https://www.youtube.com/watch?v=Ellb2QAGtrg
