11/09/2026
Tι θα γινόταν αν μια πόρνη έκανε θαύματα; Αν η θεία χάρη εκδηλωνόταν ακριβώς εκεί όπου βρίσκεται η αιτία για την οποία ο Άνθρωπος εκδιώχθηκε από τον Παράδεισο – στην αμαρτία της σάρκας; Πώς θα αντιμετώπιζαν οι θρησκευτικές αρχές αυτό το παράδοξο;
Συνέντευξη του Ζοζέφ Ενκαρντονά για "Η Στέλλα και η Αμερική" που κυκλοφορησε από τον Ποταμό σε μτφρ Λίνας Σιπητάνου.
"Ο Joseph Incardona, που ζει στη Γενεύη της Ελβετίας, δεν θεωρεί τον εαυτό του συγγραφέα αστυνομικής λογοτεχνίας. Ωστόσο, το πρώτο βιβλίο του που κυκλοφορεί στα αγγλικά είναι βέβαιο ότι θα τραβήξει την προσοχή των φίλων του είδους, αν μη τι άλλο λόγω του τίτλου του. Το Holy F*ck [Η Στέλλα και η Αμερική] έχει στο επίκεντρό του τις απόπειρες διάπραξης ενός εγκλήματος τόσο μοναδικού όσο και η άμωμος σύλληψη. Μόλις μάθαμε την ιδέα πάνω στην οποία βασίζεται το μυθιστόρημα, που πρωτοκυκλοφόρησε στα γαλλικά, θελήσαμε οπωσδήποτε να καθίσουμε μαζί του και να μάθουμε περισσότερα.
Κάπου στην πολιτεία της Τζόρτζια, στον αμερικανικό Νότο, μια αγία έχει εμφανιστεί ανάμεσα στους ανθρώπους. Μπορεί να θεραπεύει αρρώστους και πάσχοντες και να τους απαλλάσσει από τον πόνο τους. Και όχι μόνο αυτό: τους θεραπεύει κάνοντας σεξ μαζί τους. Ναι, η Στέλλα είναι πόρνη, και όταν το Βατικανό μαθαίνει την ύπαρξή της, ο αρχικός ενθουσιασμός του γρήγορα μετατρέπεται σε αποδοκιμασία. Τι καλύτερο, λοιπόν, για να ολοκληρωθεί η ιστορία της Αγίας Στέλλας από το να μαρτυρήσει; Οι άνθρωποι του ποντίφικα στρέφονται σε ένα πολύ ασυνήθιστο ζευγάρι εκτελεστών, που κι αυτοί, κατά μία έννοια, μοιάζουν μάλλον... άμωμοι.
Ας γνωρίσουμε, λοιπόν, τον Joseph Incardona, τον άνθρωπο πίσω από αυτή την παράξενη και γοητευτική ιστορία…
--Τι πιστεύετε ότι θα αγαπήσουν οι φίλοι της αστυνομικής λογοτεχνίας στο Holy F*ck;
Ό,τι θα έπρεπε να αγαπά κάθε αναγνώστης σ’ ένα μυθιστόρημα: μια καλή ιστορία, ρυθμό, συγκίνηση, μια ξεχωριστή προσωπική φωνή και θέματα που σε κάνουν να σκέφτεσαι τον κόσμο γύρω σου.
Ποια είναι η Στέλλα, τι σας ενέπνευσε να δημιουργήσετε αυτόν τον χαρακτήρα και πώς τον αναπτύξατε;
Η Στέλλα είναι μια νεαρή πόρνη που την έχει αγγίξει η θεία χάρη. Έχει τη δύναμη να θεραπεύει και να κάνει θαύματα. Είναι άδολη, αφελής – ανίκανη να αντιληφθεί το κακό. Όμως αυτό το χάρισμα μετατρέπεται σε ένα είδος κατάρας. Μοιάζει λίγο με τον Ζαν-Μπατίστ Γκρενούιγ στο Άρωμα του Πατρίκ Ζισκίντ: είναι θύμα της μοναδικότητάς της. Όλοι όσοι θέλουν να θεραπευτούν θέλουν να τη δουν, να την αγγίξουν – ενώ εκείνη δεν ζήτησε ποτέ τίποτε απ’ όλα αυτά.
Ο χαρακτήρας της διαμορφώθηκε καθώς προχωρούσα, γιατί γράφω χωρίς σχέδιο: από τη στιγμή που ξεκινώ, αρχίζω να ζω μαζί με τους χαρακτήρες μου και γίνομαι η Στέλλα. Υπάρχει κάτι υπέροχο στο να είσαι μυθιστοριογράφος – είναι σαν να είσαι ηθοποιός που έχει την ευκαιρία να ζήσει πολλές ζωές μέσα σε μία.
Και τι παίζει με τους δίδυμους Μπρόνσκι;
Εγώ ήμουν και οι δίδυμοι Μπρόνσκι! Τους λατρεύω. Είναι το κακό ενσαρκωμένο, κι όμως έχουν έναν κώδικα – μια αδιαπραγμάτευτη προσήλωση στη δουλειά που πρέπει να γίνεται σωστά. Πραγματικά φρίττουν όταν κάποιος τα κάνει θάλασσα σε μια δολοφονία. Δυο καθαρόαιμοι ψυχοπαθείς, που έχουν υποβληθεί σε τόσες πλαστικές επεμβάσεις για να ξεφύγουν από τις αρχές, ώστε πια δεν μοιάζουν καν μεταξύ τους. Είναι, φυσικά, η κινητήρια δύναμη της ιστορίας. Σε αντίθεση όμως με εκείνους που τους προσέλαβαν για να κάνουν τη Στέλλα μάρτυρα, αυτοί δεν κρύβονται πίσω από ψέματα ούτε από κάποιο επίχρισμα ηθικής. Υπό αυτή την έννοια είναι απόλυτα ειλικρινείς – ακέραιοι, συνεπείς, πιστοί στη μία και μοναδική αρχή τους, που είναι να μην έχουν καμία, εκτός από το να γίνεται σωστά η δουλειά. Να λοιπόν μια ωραία αντίφαση: τίμιοι μέσα στην τρέλα και τη αχρειότητά τους, ενώ τον κόσμο τον κυβερνούν συχνότερα ανέντιμοι άνθρωποι που θεωρούν τον εαυτό τους έντιμο και ηθικό.
-Πώς σας ήρθε η ιδέα γι’ αυτή την ιστορία, που εμπεριέχει τόσες και τόσο έντονες θρησκευτικές συγκρούσεις;
Από μία και μόνη ιδέα: τι θα γινόταν αν μια πόρνη έκανε θαύματα; Αν η θεία χάρη εκδηλωνόταν ακριβώς εκεί όπου βρίσκεται η αιτία για την οποία ο Άνθρωπος εκδιώχθηκε από τον Παράδεισο – στην αμαρτία της σάρκας; Πώς θα αντιμετώπιζαν οι θρησκευτικές αρχές αυτό το παράδοξο;
Να πω εδώ ότι είμαι κι εγώ καθολικός και, όταν ήμουν παιδί, ήμουν μάλιστα παπαδάκι και βοηθούσα στη λειτουργία! Τίποτε απ’ όλα αυτά δεν γράφτηκε με σκοπό να προκαλέσει αντιδράσεις ή να προσβάλει την πίστη κανενός. Και πράγματι, το βιβλίο δεν προκάλεσε τέτοιου είδους αντιδράσεις ούτε στη Γαλλία ούτε στον γαλλόφωνο κόσμο. Στην καρδιά του βρίσκεται ένας στοχασμός πάνω στην τρυφερότητα, στην προσφορά του εαυτού, στη γενναιοδωρία, στη σχέση μας με το σώμα… Κι ύστερα υπάρχει η μορφή της Παρθένου, που ποτέ δεν ζήτησε να γίνει μητέρα του Θεού. Κατά βάθος, τα ερωτήματα που θέτει στον εαυτό της η Στέλλα είναι τα ερωτήματα μιας συνηθισμένης γυναίκας που παρασύρεται από τα γεγονότα – από κάτι που την ξεπερνά κατά πολύ.
Γιατί επιλέξατε την Τζόρτζια ως τόπο της ιστορίας και τι ρόλο παίζει το σκηνικό στο μυθιστόρημα;
Είναι ένα είδος φόρου τιμής σ’ έναν συγγραφέα που θαυμάζω βαθιά: τον Χάρι Κρους. Και υπάρχουν τόσοι άλλοι που ανήκουν σ’ αυτόν τον κόσμο: η Φλάνερι Ο’Κόνορ, η Κάρσον ΜακΚάλερς, ο Έρσκιν Κάλντγουελ… Και, ευρύτερα, είναι ο αμερικανικός Βαθύς Νότος, όπου ο Τιμ Γκοτρό, ο Τζιμ Τόμσον, ο Λάρι Μπράουν και ο Τζέιμς Λι Μπερκ έχουν τοποθετήσει εκεί τόσα μυθιστορήματά τους. Ένας τόπος φτώχειας, όπου οι άνθρωποι συχνά περνούν απαρατήρητοι – μια γη αντιθέσεων και βίας, αλλά και, παραδόξως, ποίησης, θρύλων και λυρισμού. Είναι επίσης το σκηνικό τόσων ταινιών είδους –πάνω απ’ όλες, του Leatherface– κι εγώ είμαι λάτρης αυτής της παράδοσης. Εκεί λοιπόν, σ’ αυτή την ξεχασμένη γωνιά της Τζόρτζια, εμφανίζεται μια αγία· σ’ έναν τόπο όπου κανείς δεν θα το περίμενε, γεννιέται η αγνή αγάπη.
-Τι τόνο και τι ατμόσφαιρα θέλατε να δώσετε στο μυθιστόρημα και πώς το πετύχατε;
Κάτι κολλώδες, υγρό, στο κατακαλόκαιρο. Σαν να βρίσκεσαι στον κόσμο του Τενεσί Ουίλιαμς. Έναν τόπο φτώχειας, όπου η Αμερική πεθαίνει – όπου ο μύθος που σήμαινε τόσα πολλά για εμάς τους Ευρωπαίους, που τροφοδότησε τη φαντασία μας για δεκαετίες, διαλύεται. Ένα τοπίο ανησυχητικό, κατοικημένο από κάθε λογής αλλόκοτα φρικιά και ανθρώπους που έχουν μείνει πίσω, από εκείνες τις φιγούρες που ταράζουν την καθωσπρέπει ευπρέπεια των εξευγενισμένων συνοικιών. Ένας τόπος βίας, αλλά και ελευθερίας. Άνθρωποι σκληροί, πικραμένοι, στους οποίους η ζωή δεν φέρθηκε γενναιόδωρα. Εκεί, νομίζω, είναι που η ανθρωπιά έχει πάρα πολλά να πει.
Ποια είναι μερικά από τα ευρύτερα θέματα που θέλατε να διερευνήσετε;
Η γενναιοδωρία, η σπαταλημένη αθωότητα, η ελευθερία να είσαι ο εαυτός σου απέναντι στα δόγματα και τις κοινωνικές συμβάσεις. Ο αγώνας να γίνεις αυτό που θέλεις εσύ να είσαι και όχι αυτό που έχουν αποφασίσει οι άλλοι ότι πρέπει να είσαι. Είναι επίσης ένα μυθιστόρημα για τη λύτρωση. Ο πατέρας Μπράουν είναι ένας πρώην ΟΥΚάς που αντάλλαξε το M-16 του με μια Βίβλο…
Ποιοι συγγραφείς ή ποια βιβλία αστυνομικής λογοτεχνίας σάς έχουν επηρεάσει ή εμπνεύσει και γιατί;
Ο Χάρι Κρους, ο Λάρι Μπράουν, ο Ντένις Λεχέιν, ο Στάινμπεκ… Είναι όμως τόσοι πολλοί, και όχι απαραίτητα συγγραφείς αστυνομικής λογοτεχνίας: ο Χιλιανός Ρομπέρτο Μπολάνιο, ο Ελβετός Σαρλ-Φερντινάν Ραμύζ… Όλοι οι κλασικοί… Ένας συγγραφέας αφομοιώνει τόσες πολλές επιρροές, που στο τέλος δεν μπορείς πάντα να ξέρεις από πού προέρχεται το καθετί. Αυτή την περίοδο διαβάζω τα Σαγόνια του καρχαρία του Πίτερ Μπέντσλεϊ – πολύ καλό και καθόλου σαν την ταινία του Σπίλμπεργκ. Ένας ακόμη συγγραφέας που αγαπώ για τον τόνο και την πρωτοτυπία του είναι ο Μαρκ Χάσκελ Σμιθ. Και δεν πρέπει να ξεχνάμε τον κινηματογράφο, την τηλεόραση, το θέατρο. Τα πάντα τροφοδοτούν τη γραφή.
-Πώς νιώθετε που βλέπετε για πρώτη φορά ένα έργο σας να κυκλοφορεί στα αγγλικά και ποια είναι μέχρι στιγμής η ανταπόκριση των αναγνωστών;
Είναι μεγάλη χαρά και μεγάλη τιμή. Στη Γαλλία, για παράδειγμα, περίπου το 75% των μεταφρασμένων βιβλίων προέρχεται από τα αγγλικά, ενώ μόλις το 3% περίπου ακολουθεί την αντίστροφη διαδρομή, προς την αγορά των ΗΠΑ ή της Βρετανίας. Αυτό αρκεί για να καταλάβει κανείς πόσο δύσκολο είναι για τους Ευρωπαίους συγγραφείς να φτάσουν στο αγγλόφωνο αναγνωστικό κοινό. Γι’ αυτό και είμαι ιδιαίτερα ευγνώμων στον François von Hurter των εκδόσεων Bitter Lemon Press, που αποφάσισε να με εκδώσει.
Όπως κάθε συγγραφέας, ελπίζω κι εγώ το βιβλίο να βρει τους αναγνώστες του και να αγαπηθεί. Έχω περιέργεια να δω πώς θα το υποδεχτεί το βρετανικό και το αμερικανικό κοινό. Γι’ αυτό ακριβώς είναι τόσο σημαντική η μετάφραση – χτίζει γέφυρες που διαφορετικά ίσως να μην υπήρχαν ποτέ. Ζω στην Ελβετία, μια χώρα όπου συνυπάρχουν τέσσερις εθνικές γλώσσες, χωρίς να υπολογίζουμε τις γλώσσες των μεταναστών, που κερδίζουν συνεχώς έδαφος. Εδώ η μετάφραση είναι μέρος της καθημερινής ζωής· η πολυγλωσσία είναι απλώς μια πραγματικότητα. Εκπαιδεύεις το αυτί σου, μαθαίνεις καινούργιες γλώσσες, διευρύνεις το δημιουργικό σου φάσμα.
Ποια είναι τα επόμενα σχέδια του Joseph Incardona;
Ένα μυθιστόρημα που βρίσκεται στα σκαριά, μια σειρά για την ελβετική τηλεόραση και μια συνεργασία για ένα ντοκιμαντέρ. Αλλά πάνω απ’ όλα, και πάντα: η ζωή.
-----------------
Συνέντευξη στο https://crimefictionlover.com/
