17/01/2026
Πηγάδια: Το χωριό του Ταϋγέτου που επιμένει να υπάρχει
Μνήμες, άνθρωποι και φύση σε έναν τόπο που γνώρισε την ακμή, την εγκατάλειψη και σήμερα κρατιέται ζωντανός στα 927 μέτρα υψόμετρο.
Στα 927 μέτρα υψόμετρο, στις δυτικές απολήξεις του Ταϋγέτου, τα Πηγάδια αποτελούν έναν οικισμό με βαριά ιστορική διαδρομή και έντονο φυσικό αποτύπωμα. Ο δρόμος που οδηγεί στο χωριό αφήνει πίσω του την ανεμπόδιστη θέα προς τη θάλασσα, το Ελαιοχώρι και τη Δήμιοβα, διασχίζοντας ένα σπάνιο οροπέδιο και εκτεταμένες δασώδεις εκτάσεις, πριν καταλήξει στον μικρό οικισμό.
Η πρώτη εικόνα είναι λιτή αλλά χαρακτηριστική: μια μικρή πλατεία με τον πλάτανο να δεσπόζει, παραδοσιακά σπίτια γύρω της και τους ήχους από τα γιδοπρόβατα να σπάνε τη σιωπή. Στα Πηγάδια, η φύση κυριαρχεί και οι ανθρώπινες παρεμβάσεις μοιάζουν διακριτικές.
Ιστορικά, το χωριό ιδρύθηκε από Ηπειρώτες που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, προερχόμενοι από τα Πέντε Πηγάδια της Ηπείρου. Η επιλογή του τόπου δεν ήταν τυχαία: το σκληρό ανάγλυφο προσέφερε προστασία και δυνατότητες κτηνοτροφικής ανάπτυξης. Για δεκαετίες, τα Πηγάδια γνώρισαν ακμή, διαθέτοντας αστυνομικό τμήμα, καταστήματα και μεγάλο ζωικό κεφάλαιο, που σύμφωνα με μαρτυρίες έφτανε τις 35.000 γιδοπρόβατα.
Η πορεία αυτή ανακόπηκε βίαια από τον Εμφύλιο Πόλεμο. Ο κοινωνικός διχασμός και οι δύσκολες συνθήκες οδήγησαν σταδιακά στην εγκατάλειψη του οικισμού. Το 1950 οι κάτοικοι είχαν περιοριστεί σε μόλις είκοσι, το 1974 σε τέσσερις, ενώ το 1981 τα Πηγάδια καταγράφηκαν χωρίς μόνιμο πληθυσμό.
Σήμερα, το χωριό εξακολουθεί να διατηρεί παρουσία ζωής χάρη στον Δημήτρη Κουρέα, τον μοναδικό μόνιμο κάτοικο. Η καθημερινότητά του δίνει ανθρώπινη διάσταση σε έναν τόπο που για δεκαετίες θεωρούνταν εγκαταλελειμμένος. Στις αυλές των σπιτιών, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες, το χωριό αποκτά και πάλι κίνηση, καθώς συγγενείς και επισκέπτες επιστρέφουν προσωρινά.
Παράλληλα, τα Πηγάδια παραμένουν γνωστά για τα τυροκομικά τους προϊόντα, τα οποία παράγονται με παραδοσιακές μεθόδους και διατίθενται σε καταστήματα της Καλαμάτας. Ο οικισμός προσελκύει επίσης φίλους του εναλλακτικού τουρισμού, καθώς αποτελεί αφετηρία για τη διάσχιση του φαραγγιού του Ριντόμου και για την εξερεύνηση της τοπικής αρχιτεκτονικής, με χαρακτηριστικό μνημείο το Πηγαδιώτικο Γεφύρι.
Η επιστροφή από την περιοχή, μέσω του δρόμου που οδηγεί στο Τουριστικό του Ταϋγέτου και τις κατασκηνώσεις, αποκαλύπτει ένα από τα πιο επιβλητικά τοπία του βουνού. Ο Ταΰγετος, ιδιαίτερα τις ώρες της δύσης, επιβεβαιώνει γιατί παραμένει σημείο αναφοράς για όσους αναζητούν αυθεντικές εικόνες και εμπειρίες.
Τα Πηγάδια δεν είναι πια χωριό ακμής. Είναι, όμως, ένας τόπος που εξακολουθεί να υπάρχει, να θυμάται και να περιμένει.
Γιάννης Λάσκαρης.