Περιοδικό Πειραϊκή Εκκλησία

27/12/2025

Τὸ σπήλαιο εἶνα σκοτεινὸ
καὶ τὸ Παιδίον,
ποὺ εἶναι ἀναπεσμένο,
εἶναι ὁ ἴδιος o Θεός,
ὁ «Ἥλιος τῆς Δικαιοσύνης»,
ποὺ φανερώθηκε σ’ ἐκείνους
ποὺ κάθονταν
«ἐν σκότει καὶ σκιᾷ θανάτου»,
γιὰ νὰ τοὺς σώσει
ἀπὸ τὴν κατάρα
τοῦ προπατορικοῦ ἁμαρτήματος,
γιὰ νὰ μεταμορφώσει
τὴν ἀνθρώπινη φύση
καὶ νὰ τῆς ξαναδώσει τ
ὸ ἀρχέγονο κάλλος.

Στὸ κέντρο τῆς παράστασης δεσπόζει
ὄχι ἡ Παναγία,
γιατὶ αὐτὴ εἶναι λίγο πιὸ κάτω,
ἀλλὰ ὁ Χριστὸς ὡς βρέφος
ὄχι σπαργανωμένος ἀλλὰ σαβανωμένος,
μέσα ὄχι σὲ φάτνη ἀλλὰ σὲ τάφο.

Ὅλα αὐτὰ δηλώνουν
ὅτι αὐτὸ τὸ βρέφος πρόκειται νὰ πεθάνει,
νὰ σαβανωθεῖ καὶ νὰ ταφεῖ.
Ὁ Χριστὸς ἔρχεται μὲ σκοπὸ
νὰ σταυρωθεῖ,
νὰ πάθει καὶ νὰ ἀναστηθεῖ.

Μιχάλη Κουτσοῦ
Ἡ εἰκόνα τῶν Χριστουγέννων (ἀπόσπασμα)
Ἀφιέρωμα:
"Ἅγιο Δωδεκαήμερο - Ἤθη καὶ ἔθιμα"
Τεῦχος 384, Δεκέμβριος 2025
@ακόλουθοι

25/12/2025

20/12/2025

– Ποιοῦ εἶναι τώρα τὸ φλουρί;
εἶπε ἢ μητέρα μου.
Τοῦ φτωχοῦ ἢ τοῦ παιδιοῦ;
Ἐγὼ λέω πὼς εἶναι τοῦ παιδιοῦ.

Ἡ καημένη ἡ μητέρα!
Τὸ εἶχε καημὸ νὰ πέσει
σ’ ἐμένα τὸ χρυσὸ φλουρί,
γιατὶ ποτέ μου δὲν εἶχα κερδίσει τίποτε.
– Οὔτε τοῦ φτωχοῦ εἶναι,
εἶπε ὁ πατέρας μου,
οὔτε τοῦ παιδιοῦ.
Τὸ σωστὸ σωστό.
Τὸ φλουρὶ μοιράστηκε.
Ἦταν ἀνάμεσα στὰ δυὸ κομμάτια.
Καθὼς τὰ χώρισε τὸ μαχαίρι,
ἔπεσε κάτω.
Τὸ μισὸ εἶναι τοῦ φτωχοῦ
καὶ τὸ μισὸ τοῦ παιδιοῦ.

– Καὶ τί θὰ γίνει τώρα;
ρώτησε στενοχωρημένη ἡ μητέρα μου.
Τί θὰ γίνει;... Συλλογιζόμαστε κι ἐμεῖς.
– Μὴν πονοκεφαλάτε..., εἶπε ὁ πατέρας.
Ἄνοιξε τὸ πορτοφολάκι του,
ἔβγαλε ἀπὸ μέσα δυὸ μισὲς χρυσὲς λίρες
καὶ τὶς ἀκούμπησε στὸ τραπέζι.
– Νὰ τί θὰ γίνει.
Αὐτὴ φυλάξτε την,
νὰ τὴ δώσετε στὸν
πρῶτο φτωχό, ποὺ θὰ χτυπήσει τὴν πόρτα μας.
Εἶναι ἡ τύχη του.
Ἡ ἄλλη μισὴ εἶναι τοῦ παιδιοῦ.
Καὶ μοῦ τὴν ἔδωσε.

– Καλορίζικη! Καὶ τοῦ χρόνου, παιδί μου.
Εἶσαι εὐχαριστημένος;
Ἤμουν καὶ μὲ τὸ παραπάνω.
Ἡ ἰδέα μάλιστα πὼς
εἶχα συντροφέψει μὲ τὸ φτωχὸ
μοῦ ἄρεσε πολύ.

Παύλου Νιρβάνα
Τὸ φλουρὶ τοῦ φτωχοῦ (ἀπόσπασμα)
Ἀφιέρωμα:
"Ἅγιο Δωδεκαήμερο - Ἤθη καὶ ἔθιμα"
Τεῦχος 384, Δεκέμβριος 2025
@@ακόλουθοι

16/12/2025

Θὰ ἔπρεπε νὰ μελετοῦμε
καὶ νὰ τιμοῦμε περισσότερο
τὸν βυζαντινὸ πολιτισμό.
Εἶναι κομμάτι τῆς ψυχῆς μας,
εἶναι ὁ πνευματικὸς πατέρας μας,
ὅπως ἡ κλασικὴ ἀρχαιότητα
καὶ ἡ ἑλληνιστικὴ περίοδος
εἶναι ὁ παππούς μας.

Ὅπως ἐξηγεῖ ἡ Ἑλένη Γλύκατζη Ἀρβελὲρ
τὸ Βυζαντινὸ Κράτος
(ἡ Ρωμανία, ὅπως ἦταν
τὸ πραγματικὸ ὄνομά του)
εἶχε τρία συστατικά:
ἑλληνικὴ γλώσσα καὶ ἑλληνικὸ πολιτισμό.
Ρωμαϊκὸ Δίκαιο καὶ πολιτειακὴ συγκρότηση.
Ὀρθόδοξη Χριστιανικὴ πίστη.
Καὶ τὰ τρία ἀποτελοῦν
σήμερα θεμελιώδη στοιχεῖα
τῆς ἐθνικῆς μας ταυτότητας.

Ὡς Ὀρθόδοξοι Χριστιανοὶ
καὶ ὡς ἐνδιαφερόμενοι
γιὰ τὸν διαχρονικὸ ἑλληνικὸ πολιτισμὸ
εἴμαστε μέτοχοι τῆς βυζαντινῆς κληρονομιᾶς.

Ἡ διεθνὴς ἀπήχηση
τοῦ βυζαντινοῦ πολιτισμοῦ
καὶ ἡ εὐθύνη μας

Κωνσταντίνου Χολέβα
Ἡ διεθνὴς ἀπήχηση τοῦ βυζαντινοῦ πολιτισμοῦ
καὶ ἡ εὐθύνη μας (ἀπόσπασμα)
Τεῦχος 384, Δεκέμβριος 2025

Ἔργο τοῦ Γιώργου Κόρδη

@ακόλουθοι

13/12/2025

Οἱ λέξεις ἤθη καὶ ἔθιμα
ἀλληλοσυμπληρώνονται,
νοηματικά.

Ἀπόδειξη γι’ αὐτὸ εἶναι
ὅτι πηγαίνουν μαζί,
κι ὄχι μόνο στὴ δική μας γλώσσα.

Τὰ ἤθη ἀποτελοῦν,
ἀπὸ μιὰν ἄποψη,
ἕνα ἄμορφο ὑλικὸ συμπεριφορᾶς
τῶν μελῶν τῶν κοινωνικῶν ὁμάδων.

Εἶναι τὰ αἰσθήματα, οἱ ἀντιλήψεις,
οἱ νοοτροπίες, οἱ κλίσεις κ.λπ.,
ποὺ ἐπικρατοῦν σὲ μιὰ δεδομένη ἐποχή.
[...]

Τὰ ἔθιμα εἶναι τὰ ἤθη,
ὅταν παίρνουν μιὰν ὁρισμένη,
σταθερὰ ἐπαναλαμβανόμενη
τελεστικὴ μορφή⋅
ἡ ἐπανάληψη αὐτὴ σχηματίζει
καὶ τὴν παράδοσή τους.

Ἤθη καὶ ἔθιμα
Μιχαὴλ Μερακλῆ
Ἀφιέρωμα:
"Ἅγιο Δωδεκαήμερο - Ἤθη καὶ ἔθιμα" (ἀπόσπασμα)
Τεῦχος 384, Δεκέμβριος 2025

Ἔργο τοῦ Τάσου Μαντζαβίνου

@ακόλουθοι

09/12/2025

Στὸ τσαρσὶ λιγόστευε ἡ φασαρία,
μὰ στοὺς μαχαλάδες
γυρίζανε τὰ παιδιὰ μὲ τὰ φανάρια
καὶ λέγανε τὰ κάλαντα στὰ σπίτια.
Οἱ πόρτες ἤτανε ἀνοιχτές,
οἱ νοικοκυραῖοι,
οἱ νοικοκυρᾶδες καὶ τὰ παιδιά τους,
ὅλοι ἤτανε χαρούμενοι,
κι ὑποδεχόντανε τοὺς ψαλτάδες,
καὶ κεῖνοι ἀρχίζανε καλόφωνοι
σὰν χοτζᾶδες:
Καλὴν ἑσπέραν, Ἄρχοντες.

Σὰν τελείωνε ἡ Λειτουργία,
γυρίζανε στὰ σπίτια τους.
Οἱ δρόμοι ἀντιλαλούσανε
ἀπὸ χαρούμενες φωνές.
Οἱ πόρτες τῶν σπιτιῶν
ἤτανε ἀνοιχτὲς καὶ φεγγοβολούσανε.
Τὰ τραπέζια περιμένανε
στρωμένα μ’ ἄσπρα τραπεζομάντηλα,
κι εἴχανε πάνω ὅ,τι βάλει ὁ νοῦς σου.

Φτωχοὶ καὶ πλούσιοι
τρώγανε πλουσιοπάροχα,
γιατὶ οἱ ἀρχόντοι
στέλνανε ἀπ’ ὅλα στοὺς φτωχούς.
Κι ἀντὶς νὰ τραγουδήσουνε
στὰ τραπέζια,
ψέλνανε τὸ «Χριστὸς γεννᾶται,
δοξάσατε»,
«Ἡ Παρθένος σήμερον
τὸν ὑπερούσιον τίκτει»,
«Μυστήριον ξένον
ὁρῶ καὶ παράδοξον».

Παραμονὴ Χριστούγεννα στὸ Ἀϊβαλί
Φώτη Κόντογλου
Ἀφιέρωμα:
"Ἅγιο Δωδεκαήμερο - Ἤθη καὶ ἔθιμα" (ἀπόσπασμα)
Τεῦχος 384, Δεκέμβριος 2025
@ακόλουθοι

06/12/2025

05/12/2025

Νέο τεῦχος
τοῦ περιοδικοῦ Πειραϊκὴ Ἐκκλησία
Ἀφιέρωμα:
"Ἅγιο Δωδεκαήμερο - Ἤθη καὶ ἔθιμα"
Τεῦχος 384, Δεκέμβριος 2025.......................................................................
Ἄν τὸ θέλετε, «κοινοποιῆστε»
τούτη τὴ δημοσίευση.
Μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ βοηθᾶτε
τὸ περιοδικὸ τῆς «Πειραϊκῆς Ἐκκλησίας»
νὰ γνωριστεῖ κι ἀπὸ ἄλλους φίλους.
Εὐχαριστοῦμε γιὰ τὴ βοήθεια.
@ακόλουθοι

02/12/2025

«Ἐὰν βρεθῆς στὴν ἔρημο
καὶ δὲν ὑπάρχη Ναός,
ὑπάρχει ναὸς τὸ σῶμα σου
καὶ καμπάνα ἡ καρδιά σου.
Ἔχεις καὶ γιὰ καντηλάκια
τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ».

Κι ὅταν κάποτε ρωτήθηκε
ποιὲς ὧρες κοιμόταν στὸ Σινᾶ,
ἀπάντησε:
«Σοῦ κάνει καρδιὰ
νὰ κοιμηθῆς ἐκεῖ, βρὲ παιδί;
Τί λές;
Ἐκεῖ εἶναι Ἅγιος ὁ Τόπος.
Ἐκεῖ περπάτησε ὁ Θεός.
Ἂν δὲν ἀρρώσταινα,
δὲν θὰ ἔφευγα ποτέ»

Καὶ μιὰ ἄλλη φορὰ εἶπε:
«Ὅταν ἀκούη κανεὶς γιὰ τὸ Θεοβάδιστον Ὄρος Σινᾶ,
νομίζει ὅτι θὰ δῆ
ἐκεῖ τὸν Θεὸ νὰ βαδίζη.
Ἃν ζήση ἐκεῖ,
αἰσθάνεται στὸ σῶμα ἕνα μυρμήγκιασμα,
ἕνα ρίγος,
ἐπειδὴ τὸ ὑψόμετρο εἶναι μεγάλο
καὶ ἡ πέτρα γρανίτης.

Παράλληλα ὅμως νιώθει
νὰ τὸν διαπερνᾶ
καὶ ἕνα πνευματικὸ ρεῦμα,
καὶ νιώθει ἔντονα
τὴν παρουσία τοῦ Θεοῦ».

Ὁ Ἅγιος Παΐσιος στὸ Σινᾶ
Ἱερὸν Ἡσυχαστήριον «Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης ὁ Θεολόγος» (ἀπόσπασμα)
Ἀφιέρωμα "Οἱ Ἅγιοι τοῦ Σινᾶ "
τεῦχος 383, Νοέμβριος 2025

@@ακόλουθοι

29/11/2025

Πρέπει νὰ γνωρίζομε ὅτι
ὁ θεῖος φόβος δὲν περιέχει τρόμο
(τρόμο ἐννοῶ ὄχι ἐκεῖνον
ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὴ χαρά,
ἀλλα ἀπὸ τὴ θεία ὀργή,
δηλαδὴ τὴν παιδαγωγία καὶ
τὴν ἐγκατάλειψη ἀπὸ τὸν Θεό)⋅
ἔχει ὅμως ἀγαλλίαση ἔντρομη
ποὺ προξενεῖται ἀπὸ τὴν προσευχὴ
μὲ τὴ φωτιὰ τοῦ θείου φόβου.

Καὶ φόβο ἐννοῶ
ὄχι τὸν ἔντρομο
ποὺ προξενεῖται ἀπὸ τὴ θεία ὀργή,
δηλαδὴ τὴν τιμωρία,
ἀλλὰ τὸν φόβο τῆς σοφίας,
ὁ ὁποῖος λέγεται καὶ ἀρχὴ τῆς σοφίας (Παροιμ. 1, 7).

Ὁ φόβος διαιρεῖται σὲ τρία,
στὸν εἰσαγωγικὸ καὶ στὸν τέλειο,
κι ἀκόμα στὸ φόβο τῆς ὀργῆς τοῦ Θεοῦ,
τὸν ὁποῖο καὶ πρέπει
κυρίως νὰ ὀνομάζομε τρόμο,
δηλαδὴ συγκλονισμὸ καὶ συντριβή.

Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Προικοννήσου κ. Ἰωσήφ
Μάμα μία! Σάντα Κατερίνα! (ἀπόσπασμα)
Ἀφιέρωμα "Οἱ Ἅγιοι τοῦ Σινᾶ "
τεῦχος 383, Νοέμβριος 2025

@@ακόλουθοι

25/11/2025

Τὸ σκήνωμα τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνας
ἀπόκειτο στὸ νότιο τμῆμα
τοῦ Ἱεροῦ Βήματος τοῦ Καθολικοῦ,
σὲ περίοπτη θέση, ὅπου καὶ σήμερα.

Γραπτὰ κείμενα προσκυνητῶν
ἀποτυπώνουν μὲ λεπτομέρειες
τὸ τυπικὸ τῆς προσκύνησης,
ποὺ τηρεῖται ἀκόμη πιστά:
ἡ λειψανοθήκη ἀνοιγόταν ἀπὸ τὸν προεστώτα,
οἱ μοναχοὶ προσκυνοῦσαν πρῶτοι,
βάζοντας μετάνοια
καὶ ψάλλοντας ὕμνους,
καὶ ἀκολουθοῦσαν οἱ ἐπισκέπτες.
Κατὰ τὸν ἀσπασμό,
ὁ προεστὼς διένεμε ὡς εὐλογία μύρο,
ποὺ ἀνέβλυζε ἀπὸ τὸ λείψανο.

Σὲ μεταγενέστερους χρόνους,
ὡς ἀναμνηστικὸ τοῦ προσκυνήματος
τῆς Νύμφης τοῦ Χριστοῦ
καθιερώθηκε ἕνα δαχτυλίδι,
ποὺ καὶ σήμερα διανέμεται
ἀπὸ τοὺς Σιναΐτες Πατέρες.

Ἔτσι, τὸ σιναϊτικὸ προσκύνημα,
ποὺ ἀρχικὰ ἀναπτύχθηκε
μὲ πυρήνα τὶς παλαιοδιαθηκικὲς θεοφάνειες,
συμπεριέλαβε καὶ τὴν προσκύνηση τῆς
πολιούχου Ἁγίας.

Γεωργίας Φουκανέλη
Ἡ σιναϊτικὴ τιμὴ τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνας,
ἱστορικὴ ἀναδρομή (ἀπόσπασμα)
Ἀφιέρωμα "Οἱ Ἅγιοι τοῦ Σινᾶ "
τεῦχος 383, Νοέμβριος 2025

@ακόλουθοι

22/11/2025

Στὴν εἰκονογραφία
στὶς δύο φορητὲς εἰκόνες
τοῦ Σινᾶ τοῦ 13ο αἰώνα (βλ. εἰκόνες),
ὁ Μωϋσῆς ἔχει νεανικὴ ὄψη καὶ
ἀποδίδεται μὲ φωτεινὴ μορφὴ νέου καὶ
ὄχι μὲ τὴν μορφὴ ἡλικιωμένου,
δηλαδὴ μὲ τὴν ἱστορικὴ καὶ
κατ’ ἐπέκταση ρεαλιστικὴ
ἀπόδοση τῆς ἡλικίας.

Αὐτὲς οἱ εἰκόνες διατηροῦν
τὴν εἰκονογραφικὴ παράδοση
στὴν ὁποία ἡ μορφὴ ἢ ἡ σύνθεση
προϋποθέτουν πρωτίστως
ἕνα θεολογικὸ περιεχόμενο καὶ
μιὰ θεολογικὴ ἑρμηνεία.

Ἐδῶ λοιπόν, οἱ ἁγιογράφοι ἀκολουθοῦν
αὐτὴν τὴν εἰκονογραφικὴ ἀπόδοση
στὴν ὁποία παραλληλίζεται
ὁ Μωϋσῆς μὲ τὸν Χριστό,
καθὼς θεωρεῖται προτύπωσή Του,
ὁ Χριστὸς εἶναι ὁ «Νέος Μωϋσῆς».

Ὁ προφήτης Μωϋσῆς
ὡς «τύπος τοῦ Χριστοῦ»
ἐνῷ βιολογικὰ εἶναι
περίπου 80 ἐτῶν,
εἰκαστικὰ παριστάνεται
νέος, ἄφθαρτος, ἀγένειος
καὶ φωτεινὸς φανερώνοντας
ὅτι εἶναι ἄνθρωπος ποὺ μετέχει
στὴ δόξα τοῦ Θεοῦ.

Ἡ θεία αὐτὴ ἐμπειρία,
ἡ θεοπτία στὴν ὁποία μετέχει
καταργεῖ τὴ φθορὰ καὶ
μεταμορφώνει τὸν ἄνθρωπο
σὲ αἰώνιο νέο ὑπὸ τὸ φῶς
τῆς σωτηρίας τοῦ Χριστοῦ.

Γιώργου Ἀνανιάδη
Ἡ θεοφάνεια καὶ ἡ νεότης τοῦ Μωϋσέως (ἀπόσπασμα)
Ἀφιέρωμα "Οἱ Ἅγιοι τοῦ Σινᾶ "
τεῦχος 383, Νοέμβριος 2025

@ακόλουθοι