24/08/2026
6. Παραδειγματικαί ἀρεταί.
Πολύ ὀλίγοι κατά την σημερινήν μας ἐποχῆν τῆς καταπτώσεως καὶ τῆς ἀπομακρύνσεως ἀπό τοῦ νοητοῦ ἤ πνευματικοῦ Κόσμου, δύνανται νά ἔχουν ἰδέαν τοῦ ὑπό τῶν Πλατωνικῶν συχνάκις ἀναφερομένου "Κόσμου τῶν Παραδειγμάτων".
Ο Κόσμος οὗτος εἶναι ὁ κόσμος τῶν ̓Αρχετύπων, ὅπου ὑπάρχει ὁ Αὐτοάνθρωπος, δηλαδή ὁ αἰώνιος τύπος, σύμφωνα μέ τόν ὁποῖον διαιωνίζεται και πολλαπλασιάζεται ἐπί τῆς Γῆς ὁ ̓Ανθρωπος. Εἰς τόν Κόσμον τῶν Παραδειγμάτων, εὑρίσκονται οἱ τύποι ὅλων τῶν σπερμάτων.
Αὐτός εἶναι ὁ κόσμος τῶν Ἰδεῶν τοῦ Πλάτωνος, περί τοῦ ὁποίου ἀκούομεν συχνά να γίνεται λόγος εἰς τάς διαφόρους "φιλοσοφικάς" (ΚΑΦΕΝΕΙΑ) πραγματείας, χωρίς τον Κόσμον αὐτόν, συνήθως, να τον Έχουν κατανοήσει οι διάφοροι συγγραφεῖς ἀπό "μυητικής" ἐπόψεως.
̔Ο Νοῦς λοιπόν εἶναι ὁ ἀπέραντος κόσμος τῶν ̓Αρχετύπων, τῶν Παραδειγμάτων, τῶν Προτύπων ̓Ιδεών. Αἱ ἐξηγήσεις αὐταῖ εἶναι ἀρκεται διά την κατανόησιν τοῦ ἀκολούθου ὁρισμοῦ τοῦ ̓Ολυμπιοδώρου:
"Αί Παραδειγματικαί ἐρεταί εἶναι ἀνώτεραι τῶν Θεωρητικῶν διότι κατά την πρόοδον τῆς Ψυχῆς, αὕτη παύει πλέον να θεωρῇ τόν Νοῦν διότι το να θεωρῇ τις τον Νουν, σημαίνει ὅτι εὑρίσκεται εἰς ἀπόστασιν ἀπό τοῦ Νοῦ ὅταν ὅμως ἡ ψυχή φθάσῃ εἰς τήν ἐξέλιξιν καὶ πρόοδον τῶν Παραδειγματικῶν ἀρετῶν, τότε πλέον "ἔχει σταθῆ ἡ ψυχή κατά μέθεξιν" του Νου, ὅστις εἶναι το Παράδειγμα πάντων.
Καί αὐτός εἶναι ὁ λόγος διά τὸν ὁποῖον αἱ ̓Αρεταί αὗται καλοῦνται Παραδειγματικαί διότι αἱ ̓Αρεταί αὐταί πρίν ἀπ ̓ ὅλα ἀνήκουν εἰς τόν Νοῦν. Ταύτας δέ τῆς ἀρετᾶς προσθέτει ὁ ̓Ιάμβλιχος εἰς τήν κλίμακα τῶν ἀρετῶν, εἰς τήν σχετικήν του περί οἱ ̓Αρετῶν πραγματείαν."
̔Η Ψυχή, ὡς εἴπομεν, εὐθὺς ὡς ἀντιληφθῇ τήν ἔνδειαν καί ἀκαθαρσίαν της, προσπαθεῖ νά ἀποτινάξῃ τόν ρύπον της, τήν ἀσχημίαν καί ἀφροσύνην της ἡ προσπάθεις αὕτη καλεῖται κάθαρσις.
"Οσον ὅμως προχωρεί πρός την βελτίωσιν και κάθαρσιν, τόσον καί ὁ Ἔρως της πρός τον Νουν (τον "Νυμφίον") γίνεται καί σφοδρότερος.
Βαθμιααίως δε κατορθώνει να βλέπῃ σαφέστερον και καθαρότερον τόν νοητόν Κόσμον καί τό κάλλος τοῦ Νου (Θεωρη τικαί ἀρεται). Αλλ' ή πραγματική Λύτρωσις τῆς ψυχῆς ἐπιτελεῖται, ὅταν ἀδιασπάστως καὶ ἀδιαχωρίστως ἡ ψυχή ἑνωθῇ καὶ ἀποτελέσῃ ἕν μέ τόν Νυμφίον, τον Νοῦν.
Τοῦτο καλεῖται συμβολικώς "Μυστικός Γάμος" εἰς τήν ἀπόκρυφον ὁρολογίαν. Γίνεται δηλαδή ἕν ἡ ψυχή με τον Νοῦν καί ἐπέρχεται ἡ Ταύτισις.
*Εἶναι ἀδύνατον να ένωθῶμεν μέ τό "Εν ἐφ ̓ ὅσον διατηροῦμεν σχέσιν με το πλήθος.
Πρόκλος ἐν Τιμ. III,297,16.- "Δέν ἀπομένει λοιπόν εἰς ἡμᾶς παρά να ζῶμεν καί ἡμεῖς σύμφωνα με τον κύκλον τοῦ Ταὐτοῦ, ἀφοῦ ἡ ψυχή μας καθαρθῇ. Διότι μόνον τήν καθαρτικήν ἀρετήν δυνάμεθα να θεωρήσωμεν ὡς σώτειραν τῶν ψυχῶν, διότι αὕτη ἀποκόπτει καί ἐξαφανίζει ριζικά τῆς ἐνύλους ὁρμᾶς καί ὅλα τά πάθη που προσεκολλήθησαν ἐφ ̓ ἡμῶν ἕνεκα τῆς ἐνσαρκώσεως, ἡ ὁποία διαχωρίζει την ψυχήν, περιάγει προς τον Νοῦν καί τήν κάμνει νά ἐγκαταλείψη τους χιτῶνας τοὺς ὁποίους κατά την κάθοδον ἐνεδύθη διότι αἱ ψυχαί, κατερχόμεναι εἰς τήν γῆν προσλαμβάνουν ἀπό τούς ἀστέρας ("στοιχεῖα") ποικίλους χιτώνας, ἀερίους, ἐνυδρίους, χθονίους και οὕτω βεβα ρυμέναι εἰσέρχονται εἰς τό παχύ τοῦτο σώμα."
