23/12/2025
DHURATË E MADHE PËR STUDIUESIT E ALBANOLOGJISË
Për këtë Krishtlindje i dhurojmë gjithë lexuesve të Sh.B. Tenda dhe në mënyrë të veçantë albanologëve një vepër të rrallë historike por edhe PUBLIKIM EKSKLUZIV dhe PËR HERË TË PARË të portretit të Rev. Isaac Lowndes.
Kujdes: Nuk lejohet publikimi i portretit të Isaac Lowndes pasi Sh.B. Tenda ka paguar për të drejtën autoriale shërbimin arkivor të Kembrigjit! Kishte mjaft studiues që e kishin mohuar se mund të ekzistonte ky portret!
U prezantojmë botimin më të ri të Sh.B. Tenda
Titulli: The Albanians (Shqiptarët)
Autori: Rev. Isaac Lowndes
Përpiloi: Bejtullah Destani
Editor: Femi Cakolli
Botues: Shtëpia Botuese Tenda
Viti i botimit: 2025
Dizajni: Albert Zuka
Shtypi: Printing Press
Formati: 19 x 24 cm.
Lidhja: e fortë
Faqe: 278
Copyright: Autori
Katologimi: Biblioteka Kombëtare e Kosovës “Pjetër Bogdani”
Sponzorizimi: Ministria e Kulturës, Rinisë dhe e Sporteve e Qeverisë së Republikës së Kosovës
Fjalë pasthënie nga editori i Sh.B. Tenda:
Lowndes: hallka e munguar albanologjike
Isaac Lowndes (1787-1869) tha “unë shqiptari”. Ishte albanalog dhe misionar protestant anglez. E vazhdoi zemërpunën e Robert Pinkertonit dhe të Vangjel Meksit. Përkthyesi i parë shqip i gjithë Dhiatës së Re vdiq dhe nuk e pau të botuar veprën e tij por këtë e bëri Lowndes më 1827, në 2000 kopje, si projekt i Shoqërisë Biblike Britanike dhe për Vendet e Huaja.
Atë që e bëri Pinkertoni, Shoqëria Biblike, Meksi, Lowndes, Gjirokastriti ishte krijimi i precedentit më strategjik për gjithë kulturën dhe identitetin arbëror si rigjetje. Ky ekip nisi me Ungjillin, nisi me përkthim, me botim, me lexim, me shpërndarje librash. Këto ishin mjetet në duart e të drejtuesve protestantë ungjillorë.
Në këtë botim të Sh. B. Tenda, “The Albanians” do të gjeni dokumente origjinale, memoaret origjinale të Lowndes, raportet dhe letërkëmbimet e shumta të këtij rilindësi nga konteksti i shqiptarizmës.
Lowndes është hallka e munguar por jo e panjohur në studimet albanologjike mes R. Pinkertonit dhe A. Tomsonit. Autori i fytyrëndritur e realizoi misionin zjarrprurës që Zoti të fliste vërtet shqip para 200 vitesh duke u futur ungjilli në 2000 shtëpi shqiptare. Kjo ngjizje e synuar kulturore shqiptare nuk kishte ndodhur kurrë më përpara shqip!
Autori na i përkujton neve sot këto fjali si mesazhe: “kleri ortodoks shqiptar e lexonte Ungjillin në kishë por nuk e kuptonin greqishten”; “shqiptarët u konvertuan në muhamedanë nga padija”, kurse më 6 maj 1825, pasi ishte shtypur Ungjilli i Mateut, shkroi “gëzimi dhe kënaqësia e popullit ishte aq e madhe, saqë kur Ungjilli i ditës qëllon të jetë nga Ungjilli sipas Mateut, ai lexohet rregullisht nëpër kisha në gjuhën shqipe”; dhe një tjetër: “shqiptarët i mbajnë librat në gji andaj t’i bëjmë dy vëllime të Dhiatës së Re”.
Pastor dr. Femi Cakolli, editor
24 dhjetor 2025, Prishtinë
Ky botim i kushtohet 200 vjetorit të daljes së parë në publik të përkthimit të plotë shqip të Dhiatës së Re