16/04/2026
"Αλλιώς, δεν θα ήσουν πια εδώ!": Πόσες φορές θα το άκουγα και θα το επαναλάμβανα κι εγώ ο ίδιος τα τελευταία οκτώ χρόνια κατά τις δύσκολες δοκιμασίες... Πώς να στοχαστούμε αυτό το είδος οιωνεί αναγκαιότητας, ή επιθυμητού χαρακτήρα, μιας παρουσίας ή απουσίας της οποίας θα μπορούσε πάντα, πολύ απλά, να αναδιατάξει διαφορετικά τον κόσμο κάποιων άλλων; Με τίμημα κάποια οδύνη; Σίγουρα. Γιατί όμως να επιδιώκουμε πάντα το ασύμπτωτο μιας απουσίας οδύνης; Παλαιό ερώτημα, το οποίο εντείνει στο έπακρο προσδίδοντάς του έναν χαρακτήρα για τον οποίο, πρέπει να το παραδεχτούμε, δεν είμαστε ακόμα διόλου έτοιμοι.
Από την εποχή του Ντεκάρτ, τουλάχιστον, η νεωτερική ανθρωπότητα κατέστησε την επιθυμία για επιβίωση και αθανασία ένα στοιχείο του γενικού προγράμματος "κατάκτησης και ελέγχου της φύσης". Προγραμμάτισε έτσι μια ολοένα και μεγαλύτερη ξενότητα της "φύσης". Αναβίωσε την απόλυτη ξενότητα του διπλού αινίγματος της θνητότητας και της αθανασίας. Ό,τι αναπαριστούσαν οι θρησκείες το μετακύλησε με όλες τις σημασίες του όρου: Μεταθέτοντάς το, επιδεικνύει μια απουσία τέλους: Τι ζωή όμως επιμηκύνουμε, και με ποιο στόχο; Η χρονική μετάθεση του θανάτου συνιστά επίδειξη και υπογράμμισή του.
Οφείλουμε, παρ' όλ' αυτά, να πούμε πως ουδέποτε η ανθρωπότητα υπήρξε έτοιμη να αντιμετωπίσει αυτό το ερώτημα, και πως η ανετοιμότητά της για τον θάνατο δεν είναι παρά ο ίδιος ο θάνατος: το πλήγμα και η αδικία του.
Jean-Luc Nancy Ο παρείσακτος
Μετάφραση Πάνος Αγγελόπουλος
Εκδόσεις Petites-Maisons, 2020