01/09/2026
“M PAP FÈ SILANS LÈ M SE YON VWA KI POU PALE.”
🇭🇹 AYITI — ELEKSYON 2026–2027
📍 PÒTPÈ
Depi yon bon bout tan, gen yon bagay nou pa sispann klèwonnen tout kote: fòk nou fè plas pou jèn yo nan politik peyi a.
Nou kwè jèn yo kapab pote plis dinamis, plis modènite, plis fleksibilite ak yon lòt fason pou konprann sèvis piblik. Nou espere jenerasyon sa a kapab ede trase yon lòt chimen pou yon Ayiti miyò.
Men pandan n ap mande plas pou jèn yo, gen yon kestyon nou dwe gen kouraj poze yo tou:
KISA NOU VLE FÈ MENM?
Fè bon politik, oswa pran pouvwa a nenpòt pri?
Youn nan dènye sitiyasyon ki fè kestyon sa a vin pi enpòtan pou mwen se sa k ap pase ant Dr. Berly, Trompé Deris ak Barbara nan Pòtpè.
Objektif mwen pa alimante zen.
Okontrè.
Lè nou kwè gen jèn ki gen kapasite e ki kapab pote yon lòt vizyon pou vil la, nou pa ta dwe kontan wè yo divize san okenn eksplikasyon pandan ti gwoup sou chak bò ap tire toya youn sou lòt.
Nou bezwen verite. Nou bezwen transparans.
Nan semèn ki sot pase yo, Dr. Berly, ki te responsab kominikasyon politik ekip Trompé ak Barbara, anonse ke pèp la mande l pou l kandida pou Mèri Pòtpè.
Anons sa a te jwenn yon bon akèy sou rezo sosyal yo. Sa pa etone, sitou lè nou konsidere patisipasyon Dr. Berly nan plizyè aktivite sosyal resan ki te ede l genyen plis vizibilite ak popilarite.
Men se la yon lòt kestyon parèt:
Èske popilarite dwe fè nou devye de yon pwojè kolektif nou te deja angaje ladan l?
Apre Dr. Berly te anonse kandidati li, ekip Trompé a te montre sipò li. Sa te parèt nòmal, paske se te menm mouvman “Port-de-Paix mérite Mieux” la.
Trompé Deris menm te pibliye imaj yon rankont li te fè depi byen lontan ak Dr. Berly kote yo t ap pale sou pwojè “Pòtpè 2055” la.
Sa te bay enpresyon ke nou te devan yon ekip ki te deja ap reflechi sou avni Pòtpè, ki te gen yon vizyon ak yon pwojè pou vil la — pa yon ekip ki jis leve paske yo tande eleksyon pral fèt.
Men, mwens pase yon semèn apre, Dr. Berly prezante katèl majistra li.
Ni Trompé, ni Barbara pa ladan l.
E jiska prezan, piblik la pa jwenn yon eksplikasyon klè sou sa ki te pase.
Se la kestyon an vin enpòtan.
Nou dakò: dezakò politik nòmal.
Li menm nesesè.
Si vizyon, prensip oswa ideyoloji moun pa konvèje ankò, pèsonn pa oblije kontinye mache ansanm.
Men si se sa ki rive, di pèp la sa.
Si se yon kestyon vizyon, eksplike l.
Si se yon kestyon pwojè, eksplike l.
Si se yon kestyon estrateji politik, eksplike l.
Paske si nou vle reprezante “nouvo politik la,” transparans pa dwe sèlman yon pawòl nou itilize lè n ap kritike ansyen politisyen yo.
Li dwe kòmanse lakay nou.
Se poutèt sa Nou mande toude kan yo, avèk respè, pou yo eksplike gran piblik la sa ki lakòz separasyon sa a.
Apre sa, prezante vizyon nou. Prezante pwojè nou. Fè kanpay nou. Kite popilasyon Pòtpè a evalye nou sou kapasite nou ak pwogram nou.
Men evite yon politik kote ti gwoup sou chak bò ap atake lòt kan an, pandan prensipal moun ki konsène yo rete an silans.
Paske si nouvo jenerasyon an ap repwodui menm pratik nou te konn kondane lakay ansyen politisyen yo, nou oblije poze tèt nou kestyon sa a:
ÈSKE SE POLITIK LA N AP CHANJE, OSWA SE SÈLMAN MOUN K AP FÈ L YO?
E menm pi lwen:
ÈSKE JÈN YO AP VIN FÈ PI BYEN PASE ANSYEN YO, OSWA YO RISKE VIN PI MAL?
Pòtpè merite yon deba politik ki baze sou lide, vizyon, pwojè ak transparans, pa sou zen, atak pèsonèl ak divizyon.
Nou pa ekri sa pou n chwazi yon kan.
Nou ekri l paske lè nou mande chanjman, nou dwe gen kouraj mande moun ki di yo reprezante chanjman an pou yo aji yon fason diferan.
Pòtpè Ka*** merite mye. 🇭🇹
