29/09/2026
"Nga có thể phóng vài nghìn quả tên lửa trong 12 giờ, và chúng ta không chặn nổi quả nào." Đó là lời của Lt Col Daniel Davis, người hiểu rất rõ sức nặng của từng chữ ông nói ra. Vậy mà giữa lúc đó, giới lãnh đạo châu Âu vẫn hô hào chuẩn bị chiến tranh.
1. Đầm Lầy không có một bộ não, chỉ có những cái tai
Brian Berletic cho rằng chính sách đối ngoại của Mẽo do một liên minh gồm think tank, tổ hợp công nghiệp quân sự, Bộ Ngoại giao và Bộ Chiến tranh quyết định. Các tổng thống chỉ là người thực thi. Davis đồng ý một phần, nhưng ông chỉnh lại: những nhóm này có ảnh hưởng và có quyền tiếp cận, chứ không có quyền lực quyết định. Người bấm nút cuối cùng vẫn là tổng thống.
Nhưng chi tiết đáng sợ nằm ở chỗ khác. Theo những người Davis từng trò chuyện, từng ngồi trong phòng họp, Lão Don hiện nay không còn là người của năm 2020. Trước kia ông nghe nhiều giọng nói rồi tự quyết định nên tin ai. Giờ đây ông nghe ai thì tin người đó, và giọng nói nào lọt vào tai sau cùng sẽ thắng.
Bản chiến lược an ninh quốc gia mà chính quyền công bố năm đầu tiên khá hợp lý: tập trung bán cầu của mình, hạ nhiệt ở Trung Đông. Rồi Lão Don làm ngược lại hoàn toàn. Satanyahu bước vào Nhà Trắng, và vài ngày sau chiến tranh với Ba Tư bùng nổ. Một người khác trong cuộc trò chuyện nói đùa rằng Satanyahu không thì thầm, mà hét vào tai.
Kết luận của Davis: nước Mẽo đang thiếu một nhà lãnh đạo có la bàn đạo đức và tầm nhìn chiến lược để lọc mọi lời khuyên. Theo ông, điều đó đã vắng bóng từ rất lâu.
2. CIA đang cầm lái hay chỉ là con tốt được thả ra?
Alexander Mercouris và Alex Christoforou đưa ra một luận điểm nóng: CIA hiện có tiếng nói lớn hơn cả Pentagon trong cách vận hành cuộc chiến ở Ukraine, từ chia sẻ tình báo đến chọn mục tiêu. Bằng chứng là Ratcliffe bay tới Moscow một tuần trước Kushner và Witkoff. Gần đây ông lại gặp Zelensky tại Ireland, ngay trước chuyến Zelensky sang Mẽo dự Đại hội đồng ở New York.
Davis nghi ngờ mức độ đó. Giám đốc CIA không thể tự ý làm những việc này mà thiếu sự cho phép trực tiếp của tổng thống. Nhiều khả năng có một nhóm nòng cốt trong Nhà Trắng vạch ra kịch bản, rồi phái Rubio, Ratcliffe hay Witkoff đi với một thông điệp đã được Lão Don duyệt.
Có một điểm đáng chú ý: một khi "sợi dây" đã được thả đi, người cầm đầu bên kia có thể tự ứng biến những điều trung tâm không hề hay biết. Còn việc Ratcliffe gặp Zelensky ở Ireland thay vì chờ ở Mẽo? Davis thẳng thắn thừa nhận ông chịu, không giải thích được.
3. Putin mở cửa cho những kẻ mà cả thế giới nghĩ là "nghiệp dư"
Dù cuộc gặp ở Anchorage đã thất bại, Moscow vẫn không đóng cửa. Chính Putin đã mở cửa đón Kushner và Witkoff, khiến Davis lúc đầu rất ngạc nhiên. Nhưng ông nhanh chóng hiểu ra logic: hai người này thiếu kiến thức ngoại giao, đó là điểm có thể khai thác, và họ lại có tai của tổng thống.
Điều Davis đọc được từ phía Nga là một giả định phổ biến: mọi nỗ lực ngoại giao rồi sẽ thất bại, họ phải tự giải quyết vấn đề bằng nguồn lực của chính mình, và hy vọng Lão Don có thể làm được điều gì đó có lợi.
Đó không phải sự lạc quan. Đó là sự kiên nhẫn của một bên đã tính xong đường lui.
4. Châu Âu hò reo chiến tranh, nhưng không có nổi một cái ô
Đây là phần khiến người ta lạnh sống lưng. Pascal Lottaz mô tả bầu không khí ở châu Âu, nơi ông ở suốt tháng Tám: báo chí lớn đồng loạt rung chuông "chiến tranh đang đến", nào drone, nào chiến tranh lai, nào Nga sẽ tấn công bất ngờ vì tuyệt vọng. Trong khi đó, tường thuật chính thức vẫn nói Nga bế tắc, dù tháng 9/2026 mặt trận đang dịch chuyển mạnh, bất lợi cho NATO.
Davis thì nói thẳng những gì ông thấy ở hậu trường, hay đúng hơn là điều ông không thấy:
Merz và Macron vừa chịu những thất bại bầu cử liên tiếp, còn nhiều cuộc thăm dò cho thấy Marine Le Pen có thể thắng vào năm sau. Bình thường điều này phải kích hoạt phản xạ tự bảo vệ chính trị và buộc họ đổi chính sách. Nhưng họ vẫn đi tiếp trên con đường mà Davis gọi là gần như tự sát.
Ukraine hiện không còn phòng thủ tên lửa đạn đạo. Phần còn lại ở tầm tên lửa hành trình và drone thì nhiều lỗ hổng.
NATO đã rót gần hết kho vũ khí sang Ukraine, nên chính họ cũng hầu như không còn gì.
Nga thì khác: hệ thống phòng không tích hợp nhiều tầng, dù có lỗ hổng, và mạng lưới xe gắn súng máy hạ drone liên tục ngay trên mặt đất.
Ông nói nếu ai ở châu Âu nghĩ mình sẽ đánh một cuộc chiến quy ước với Nga, thì tốt hơn hết phải có phòng không tích hợp từ tầng drone lên tới tên lửa đạn đạo. "Chúng ta gần như không có gì trong số đó." Về quy ước, ông kết luận rằng toàn bộ phương Tây cộng lại vẫn không ngang tầm Nga, còn về hạt nhân thì ai cũng biết kết cục.
Cuối cùng, Davis buộc phải nêu ra giả thuyết mà ông thừa nhận nghe phi lý khi nói thành lời: liệu có ai đó muốn kéo NATO vào chiến tranh trực tiếp với Nga không? Ông không khẳng định. Nhưng ông nói khi các bằng chứng bắt đầu khớp nhau, ta buộc phải cân nhắc nó.
Câu hỏi để lại: Nếu một bên có lá chắn còn bên kia có tiếng hò reo, thì ai đang thật sự chuẩn bị cho chiến tranh, và ai đang chuẩn bị cho thảm họa?
Summary: A former US Army officer, Lt Col Daniel Davis, tells Neutrality Studies that US foreign policy is shaped by shifting voices around an increasingly erratic president, that CIA influence is real but still bound by White House authority, and that NATO lacks the integrated air defense to survive a conventional war with Russia, even as European media pushes war messaging.
