Abhshek

08/05/2026

जर तुम्ही भारतात पळून जाऊन लग्न (elopement marriage) करायचा विचार करत असाल, तर कायदेशीर आणि सुरक्षित मार्गाने करणं खूप महत्त्वाचं आहे. भारतात लग्नासाठी मुख्यतः दोन मार्ग असतात:

1. Court Marriage — Special Marriage Act, 1954 अंतर्गत
2. Temple/Religious Marriage — नंतर marriage registration करावी लागते

कोर्ट मॅरेजसाठी लागणारी कागदपत्रे

दोघेही 18+/21+ वयाचे असणे आवश्यक:

* मुलगी: किमान 18 वर्षे
* मुलगा: किमान 21 वर्षे

साधारणपणे लागणारे डॉक्युमेंट्स:

* आधार कार्ड / PAN / Passport
* Birth proof (10th marksheet चालते)
* Address proof
* Passport size photos
* अविवाहित असल्याचे affidavit
* 3 witnesses (ID proof सोबत)

06/05/2026

हो — तुमचं विधान broadly बरोबर आहे, पण थोडं स्पष्ट करून सांगतो.

Bharatiya Nyaya Sanhita (BNS) Section 82 नुसार (जो जुन्या Indian Penal Code Section 494 चा पर्याय आहे), पहिलं लग्न वैध असताना दुसरं लग्न करणं बेकायदेशीर आहे.

साध्या भाषेत:

* जर तुमचं पहिलं लग्न अजून कायदेशीररीत्या चालू आहे (म्हणजे divorce झाला नाही)
➡️ तर तुम्ही दुसरं लग्न करू शकत नाही
➡️ केल्यास ते bigamy (द्विविवाह) मानलं जातं

अपवाद (Exceptions):

काही विशिष्ट परिस्थितीत:

* पहिला जोडीदार मृत घोषित झाला असेल
* किंवा 7 वर्षांपासून बेपत्ता असेल (कायद्याच्या अटींसह)

शिक्षा:

* कारावास (जेल) आणि/किंवा दंड लागू शकतो

महत्वाचं:

* दुसरं लग्न केल्यास ते void (अवैध) मानलं जातं
* आणि पहिल्या पत्नी/पतीला केस दाखल करण्याचा अधिकार असतो

06/05/2026

भारतात Live-in Relationship (लिव-इन रिलेशनशिप) कायदेशीरदृष्ट्या पूर्णपणे बेकायदेशीर नाही. न्यायालयांनी काही अटींवर त्याला मान्यता दिली आहे.
* Supreme Court of India आणि इतर न्यायालयांनी असे सांगितले आहे की दीर्घकाळ एकत्र राहणाऱ्या जोडप्यांना काही प्रकरणांत “विवाहित” म्हणून गृहीत धरले जाऊ शकते (उदा. वारसा, महिलांचे संरक्षण इ.).
* पण याचा अर्थ असा नाही की सरकारने अधिकृतपणे लिव-इन कपल्सना विवाहित दर्जा दिला आहे किंवा जनगणनेत तसा बदल केला आहे.

👉 २०१७ च्या जनगणनेबाबतही अशी कोणतीही अधिकृत घोषणा किंवा नियम अस्तित्वात नाही.

निष्कर्ष:

ही “आनंदाची बातमी” म्हणून जी माहिती फिरते आहे, ती बहुधा सोशल मीडियावरची चुकीची किंवा अतिशयोक्तीपूर्ण माहिती आहे.

जर तुम्हाला हवे असेल तर मी लिव-इन रिलेशनशिपचे भारतातील कायदेशीर हक्क आणि फायदे/मर्यादा सोप्या भाषेत सांगू शकतो.

23/08/2025