28/02/2026
हो, BBC ले डकुमेन्ट्री बनाउनु आफ्नो पत्रकारिताको दायित्व हो। राज्यको दमन, गोलीकाण्ड र शक्ति दुरुपयोग सार्वजनिक हुनु लोकतन्त्रका लागि आवश्यक छ। तर समस्या यहाँबाट सुरु हुन्छ हामीले जे देख्यौँ, त्यही नै सम्पूर्ण सत्य हो भनेर निष्कर्ष निकाल्ने बानी।
डकुमेन्ट्रीले पूर्व आईजीपी Chandra Kuber Khapung लाई मुख्य रूपमा प्रस्तुत गर्छ। तर एउटा यथार्थ प्रश्न सोधौँ नेपालजस्तो राजनीतिक संरचनामा के आईजीपी स्वतन्त्र शक्ति केन्द्र हो? के उसले गृह मन्त्रालय, मन्त्रिपरिषद् र सत्तामा बसेका शक्तिशाली नेताहरूको जानकारी वा दबाबबिना यस्तो निर्णय लिन सक्छ?
राज्य संरचना व्यक्ति होइन, प्रणाली हो।
प्रणालीमा आदेश माथिबाट तल जान्छ, तलबाट माथि होइन।
यदि गोली चल्यो भने त्यो केवल ट्रिगर थिच्ने औँलाको निर्णय थिएन, त्यो निर्णय वातावरण बनाउने, आदेश दिने, मौन समर्थन गर्ने र राजनीतिक रूपमा फाइदा उठाउने सबै तहको परिणाम थियो।
ए मेरो भाइबैनी हो, headline मात्र नपत्याऊ। संरचना प्रश्न गर। Chain of command आईजीपीमा टुंगिँदैन त्यसभन्दा माथि राजनीति छ, शक्ति छ, स्वार्थ छ।
हो, खापुङ पनि जिम्मेवार हो। हाम्रा दाजुभाइ दिदीबहिनी मारिएका हुन्। यदि हामीले केवल एउटा अनुहारलाई दोषी ठहर गर्यौँ भने हामीले वास्तविक प्रश्नहरू गुमाउँछौँ:
को सत्तामा थियो?
गृह मन्त्रालय कसको नियन्त्रणमा थियो?
दमनको नीति कसले स्वीकृत गर्यो?
कसले राजनीतिक लाभ उठायो?
यदि यी प्रश्नहरूको जवाफ खोजिएन भने डकुमेन्ट्री जनतालाई “closure” दिने माध्यम बन्छ, तर पूर्ण सत्य होइन। हामी सिधा जनता हौँ भनेर सधैं भावनामा खेलाइने हो भने यिनै नेताहरूलाई हामीलाई विभाजित गर्न, भुलाउन र नियन्त्रण गर्न सजिलो हुन्छ।
भावनामा होइन, संरचनामा प्रहार गर।
अनुहार होइन, शक्तिको जरा चिन।
K.P Oliलाई राष्ट्रपिता मान्नेहरूले मलाई आफैं ब्लक गर्नुहोला। ठाडो बोले होला तर जे बोले सही बोलेको छु।
