31/05/2026
# # ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ ਅਤੇ ਰਹਿਮਤਾਂ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕੌਤਕ ਅਤੇ ਚਮਤਕਾਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਰਸਤੇ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
* **ਰੀਠਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਕੌੜੇ ਰੀਠਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਕਰਨਾ:**
ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਭੁੱਖ ਲੱਗੀ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੀਠੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਰੀਠੇ ਤੋੜ ਕੇ ਖਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਰੀਠਾ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਕੌੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਸਦਕਾ ਉਹ ਰੀਠੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵਰਗੇ ਮਿੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਕੌਤਕ ਨੇ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਤੋੜਿਆ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਨਾਮ-ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਤਮਕ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਭਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
* **ਕੋੜ੍ਹੇ ਦਾ ਉਧਾਰ (ਕੌੜੇ ਰਾਖਸ਼ ਅਤੇ ਸੱਜਣ ਠੱਗ ਦਾ ਸੁਧਾਰ):**
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਲਤਾੜੇ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾਇਆ। ਇੱਕ ਕੋੜ੍ਹੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਨੇ ਦੁਰਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਬਿਲਕੁਲ ਤੰਦਰੁਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਜਣ ਠੱਗ ਅਤੇ ਕੌਡਾ ਰਾਕਸ਼ ਵਰਗੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਬਦਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਚੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦਾ ਵਾਸਾ ਕਰਵਾਇਆ।
* **ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਰੋਕਣਾ:**
ਵਲੀ ਕੰਧਾਰੀ ਨੇ ਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਪਹਾੜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪੱਥਰ (ਚੱਟਾਨ) ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲ ਰੋੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਬੜੇ ਸਹਿਜ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੇ ਪੰਜੇ ਨਾਲ ਉਸ ਭਾਰੀ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਵਲੀ ਕੰਧਾਰੀ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਪਿਆਸੀ ਸੰਗਤ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਾ ਚਸ਼ਮਾ ਚਲਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੱਲ ਕੀਤੀ।
# # ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ ਅਤੇ ਰਹਿਮਤਾਂ
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀਆਂ ਰਹਿਮਤਾਂ ਨੇ ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਕੱਢ ਕੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਅਨੰਦ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਕੀਤਾ।
* **ਕਾਣੇ ਕੁਬੜੇ (ਮਾਇਆਧਾਰੀ) ਦਾ ਉਧਾਰ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੂਰ ਕਰਨੀ:**
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਲੋੜਵੰਦ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਕਸ਼ਟਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਮਿਹਰ ਭਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਨਿਹਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਈ ਤੜਫਦੇ ਹੋਏ ਰੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਕੇ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਚਰਨ-ਪਾਹੁਲ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮਾਂ-ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਰੋਗ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦੀਆਂ।
* **ਚਿੜੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਬਾਜ਼ ਤੁੜਵਾਉਣਾ ਅਤੇ ਗਿੱਦੜਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਬਣਾਉਣਾ:**
ਇਹ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਤਮਿਕ ਚਮਤਕਾਰ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਲਤਾੜੀ ਅਤੇ ਡਰੀ ਹੋਈ ਜਨਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਜਿਹੀ ਵੀਰ ਰਸ ਦੀ ਫੂਕ ਮਾਰੀ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ੁਲਮ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ। "ਚਿੜੀਆਂ ਸੋਂ ਮੈਂ ਬਾਜ਼ ਤੁਰਾਊਂ, ਤਬੈ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨਾਮ ਕਹਾਊਂ" ਦੇ ਮਹਾਂਵਾਕ ਮੁਤਾਬਕ, ਆਮ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਦਾਤ ਦੇ ਕੇ ਸਿੰਘ ਸਜਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜੇ-ਮਹਾਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਤੋੜਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾ ਕੇ ਸਨਮਾਨ ਭਰਿਆ ਜੀਵਨ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ।
* **ਮੁਕਤਸਰ ਵਿਖੇ ਚਾਲੀ ਮੁਕਤਿਆਂ ਦੀ ਟੁੱਟੀ ਗੰਢਣੀ:**
ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿੰਘ ਜੋ ਬੇਦਾਵਾ ਲਿਖ ਕੇ ਦੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਖਿਦਰਾਣੇ ਦੀ ਢਾਬ (ਮੁਕਤਸਰ) ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦਾ ਬੇਦਾਵਾ ਫਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰੀਤ ਮੁੜ ਗੰਢ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਮੁਕਤੇ' ਹੋਣ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਰਹਿਮਤ ਨੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦੋਵੇਂ ਸੁਹੇਲੇ ਕਰਕੇ ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤੇ।
