BH Law House

08/09/2026

গুৰুত্বপূৰ্ণ: জমাবন্দী আৰু চিঠাত থকা তথ্যৰ মাজত যদি দাগ নম্বৰ, মাটিৰ পৰিমাণ বা পট্টাদাৰৰ তথ্যৰ অমিল থাকে, তেন্তে সেই অমিলটো ভূমি বিবাদ, নামজাৰী বা partition-ৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ হ’ব পাৰে। দুয়োখন নথি মিলাই চোৱা উচিত। Indian National Congress Truth of Assam

07/09/2026

১. জমাবন্দী কি?

জমাবন্দী হৈছে কোনো পট্টা/খতিয়ানৰ অধীনত থকা মাটিৰ ৰাজহ আৰু স্বত্ব-সম্পৰ্কীয় মূল ভূমি ৰেকৰ্ড।

ইয়াত সাধাৰণতে থাকে—

* পট্টা নম্বৰ
* দাগ নম্বৰ
* পট্টাদাৰৰ নাম
* মাটিৰ পৰিমাণ
* মাটিৰ শ্ৰেণী
* খাজনা/ৰাজহৰ তথ্য
* অন্যান্য ভূমি-ৰেকৰ্ডৰ তথ্য

অৰ্থাৎ, “এই পট্টাৰ মাটি কাৰ নামত আৰু কিমান আছে?” — এইটো জানিবলৈ জমাবন্দী বিশেষ গুৰুত্বপূৰ্ণ। Indian National Congress Truth of Assam

05/09/2026

যদি record/jamabandi-ত আপোনাৰ নামত মাটি আছে, কিন্তু physical field-ত সেই মাটিখিনি বিচাৰি নাপায়, তেন্তে প্ৰথমে নিজে জোৰ কৰি দখল লোৱাৰ চেষ্টা নকৰি মাটিখনৰ actual location আৰু boundary official survey/demarcation কৰোৱাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ।

কি কৰিব লাগে

1. Certified Jamabandi, Chitha আৰু Dag map উলিয়াওক।
2. Circle Officer/Revenue Circle Office-ত লিখিত আবেদন দি field measurement/demarcation (সীমা নিৰ্ধাৰণ) কৰিবলৈ কওক।
3. Lot Mandal/Revenue official-ৰ জৰিয়তে record অনুযায়ী Dag-টো field-ত identify কৰাওক।
4. যদি দেখা যায় যে record-ত মাটি আছে কিন্তু field-ত অন্য ব্যক্তিয়ে দখল কৰি আছে, তেন্তে demarcation report লৈ আইনগত ব্যৱস্থা ল’ব পাৰিব।
5. যদি একেই Dag/মাটিৰ location বা area-ৰ record ভুল, তেন্তে correction/re-survey/settlement authority-ৰ ওচৰত সংশোধনৰ আবেদন কৰিব লাগে।
6. যদি অন্য ব্যক্তিয়ে আপোনাৰ record-ভুক্ত মাটি দখল কৰি আছে আৰু বিবাদ সৃষ্টি হৈছে, তেন্তে পৰিস্থিতি অনুসৰি civil court-ত declaration + recovery of possession + injunction বিচাৰি suit কৰিব পাৰি। মাটিৰ খাজনা নিদিয়াকৈ নাথাকিব। খাজনাৰ গুৰুত্ব জানো আহক- দখলৰ প্ৰমাণ হিচাপে আদালতত পট্ৰাৰ উপৰিও খাজনা আদায়ৰ ৰছীদেই হৈছে আচল প্রমাণ। খাজনা বাকী মানে চৰকাৰৰ দৃষ্টিত বাকী সম্পত্তি খাজনা নিদিলে পট্রা থাকিলেও মাটি সুৰক্ষিত নহয়, চৰকাৰে ৰাজহ আদায় কৰিবলৈ মাটি বিক্রী কৰিব পাৰে।
বাকীজাই Notice পোৱাৰ পিছতো খাজনা নিদিলে মাটি নিলাম হয়।খাজনা নিদিলে পট্ৰাৰ আইনী সুৰক্ষা কমি যায়।

04/09/2026

যদি record/jamabandi-ত আপোনাৰ নামত মাটি আছে, কিন্তু physical field-ত সেই মাটিখিনি বিচাৰি নাপায়, তেন্তে প্ৰথমে নিজে জোৰ কৰি দখল লোৱাৰ চেষ্টা নকৰি মাটিখনৰ actual location আৰু boundary official survey/demarcation কৰোৱাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ।

02/09/2026

আপোনাৰ পট্টা/পাট্টাৰ মাটিত আন কোনো ব্যক্তিয়ে অনুমতি নোলোৱাকৈ ঘৰ সাজি বসবাস কৰি আছে, তেন্তে নিজৰ মাটি ঘূৰাই পাবলৈ আইনগতভাৱে এইদৰে আগবাঢ়িব পাৰে—

1. প্ৰথমে সকলো নথি সংগ্ৰহ কৰক — পট্টা, জমাবন্দী, চিঠা, মাটিৰ খাজনা ৰচিদ, registered deed থাকিলে সেইটো, আৰু মাটিৰ দখল/সীমাৰ প্ৰমাণ।
2. Circle Officer/Revenue Circle-ত আবেদন কৰক — মাটিখিনি আপোনাৰ নামত থকা আৰু আন ব্যক্তিয়ে অবৈধভাৱে দখল কৰি থকাৰ বিষয়টো উল্লেখ কৰি field verification/demarcation বিচাৰিব পাৰে।
3. অবৈধ দখলকাৰীক লিখিত legal notice দি নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ ভিতৰত মাটি খালী কৰিবলৈ দাবী কৰিব পাৰে।
4. তেওঁলোকে মাটি খালী নকৰিলে, পৰিস্থিতি অনুসৰি দখল পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবে Civil Court-ত suit কৰিব পাৰি। সাধাৰণতে declaration of title/confirmation of possession আৰু recovery of possession/injunction বিচৰা হয়।
5. যদি জোৰ-জবৰদস্তি, হুমকি, মাৰপিট, ক্ষতিসাধন বা শান্তি-শৃংখলাৰ সমস্যা থাকে, তেন্তে Police-ত পৃথক অভিযোগো কৰিব পাৰে।
6. নিজে গৈ ঘৰ ভাঙি বা জোৰ কৰি দখল ল’ব নালাগে। Court/competent authority-ৰ আইনগত প্ৰক্ৰিয়াৰে দখল উদ্ধাৰ কৰাটোৱেই নিৰাপদ। Indian National Congress Truth of Assam

01/09/2026

01/09/2026

Old Khatian-ত আপোনাৰ নামত মাটি আছিল কিন্তু নতুন জৰীপৰ পিছত সেই মাটি “Khas” হিচাপে record হোৱা বিষয়টো গুৰুত্বসহকাৰে Revenue Authority-ৰ ওচৰত challenge কৰিব পাৰি।

আপুনি কি কৰিব পাৰে

1. Old Khatian আৰু নতুন Jamabandi/Chitha দুয়োটা উলিয়াওক।
Old Khatian-ত আপোনাৰ নাম, patta/dag, মাটিৰ পৰিমাণ আৰু নতুন জৰীপত কেনেকৈ Khas কৰা হৈছে—এইবোৰ তুলনা কৰিব লাগিব।
2. Settlement/Revenue Authority-লৈ objection/appeal কৰক।
জৰীপৰ সময়ত ভুলকৈ Khas Government land হিচাপে record কৰা হৈছে বুলি উল্লেখ কৰি record correction/settlement বিচাৰিব পাৰে।
3. মাটিৰ title documents সংলগ্ন কৰক —
* Old Khatian/পুৰণি Jamabandi
* পুরণি Patta
* Sale/Gift/Inheritance documents, যদি থাকে
* খাজনা ৰচিদ
* নতুন Chitha/Jamabandi
* Survey map/dag map
* দখলৰ প্ৰমাণ
4. যদি আপোনাৰ পৈতৃক/স্বত্বাধিকাৰী মাটি জৰীপত ভুলকৈ Khas কৰা হৈছে, তেন্তে কেৱল নতুন record-ত “Khas” লিখা আছে বুলিয়েই আপোনাৰ আগৰ স্বত্ব স্বয়ংক্রিয়ভাৱে শেষ হৈ যায় নেকি—সেইটো নথি আৰু applicable settlement law অনুসৰি নিৰ্ধাৰণ কৰিব লাগিব।
5. Revenue authority-ৰ remedy-ৰ লগতে, যদি title dispute থাকে বা চৰকাৰে আপোনাৰ title অস্বীকাৰ কৰে, তেন্তে উপযুক্ত Civil Court-ত declaration of title আৰু consequential relief বিচাৰি মামলা কৰাৰ প্ৰয়োজন হ’ব পাৰে। Indian National Congress Truth of Assam

28/08/2026

আপোনাৰ পট্টাৰ জমিত বেলেগ মানুহে অবৈধভাৱে নিজৰ নাম উঠাই দিলে, তৎক্ষণাৎ তলৰ ব্যৱস্থা ল’ব পাৰে—

1. Jamabandi/Chitha, Patta আৰু Mutation Orderৰ certified copy সংগ্ৰহ কৰক।
2. Circle Officer/Revenue Circle-ত আপত্তি বা আবেদন দি কিদৰে আৰু কোন ভিত্তিত নাম উঠিল তাৰ তদন্ত বিচাৰক।
3. নামটো ভুৱা দলিল, জালিয়াতি বা ভুল Mutationৰ ভিত্তিত উঠা হ’লে সেই Mutation/Entry বাতিলৰ আবেদন কৰিব পাৰি।
4. প্ৰয়োজন হ’লে DC/উচ্চ Revenue Authority-ৰ ওচৰত Appeal/Revision কৰিব পাৰি।
5. যদি জাল দলিল বা প্ৰতাৰণাৰ ঘটনা থাকে, Police-ত FIR দিব পাৰি।
6. মাটি লৈ বিবাদ আৰু মালিকীস্বত্বৰ প্ৰশ্ন থাকিলে Civil Court-ত Title Suit, Declaration আৰু Injunction বিচাৰিব পাৰি।

গুৰুত্বপূৰ্ণ: কেৱল Revenue Record-ত কাৰোবাৰ নাম উঠিলেই তেওঁ জমিৰ আইনগত মালিক হৈ নাযায়। কিন্তু ভুল entry-টো সোনকালে challenge কৰাটো অত্যন্ত জৰুৰী। Indian National Congress Truth of Assam

27/08/2026

মিয়াদী পট্টা (Periodic/Miyadi Patta) হৈছে চৰকাৰে কোনো ব্যক্তিক স্থায়ী বা দীৰ্ঘম্যাদী অধিকাৰৰ ভিত্তিত প্ৰদান কৰা ভূমিৰ পট্টা। মিয়াদী পট্টাদাৰৰ ভূমিৰ অধিকাৰ সাধাৰণতে দখল, উত্তৰাধিকাৰ, হস্তান্তৰ আদি ক্ষেত্ৰত চৰকাৰী নিয়ম অনুসৰি সুৰক্ষিত থাকে।

চৰকাৰে ইচ্ছা কৰিলেই মিয়াদী পট্টাৰ মাটি খাস কৰিব পাৰেনে?

সাধাৰণতে নোৱাৰে। চৰকাৰে কেৱল নিজৰ ইচ্ছামতে বৈধ মিয়াদী পট্টাৰ ভূমি খাস ভূমি (Government Khas Land) ঘোষণা কৰিব নোৱাৰে।

খাস কৰিবলৈ সাধাৰণতে—

* আইনগত ভিত্তি থাকিব লাগিব;
* পট্টা বা মাটিৰ অধিকাৰত কোনো জালিয়াতি/অবৈধতা থাকিলে সেয়া প্ৰমাণ কৰিব লাগিব;
* পট্টাদাৰক Notice দিব লাগিব;
* নিজৰ বক্তব্য দাখিল আৰু শুনানিৰ সুযোগ দিব লাগিব;
* ক্ষমতাসম্পন্ন কৰ্তৃপক্ষই আইন অনুসৰি speaking order দিব লাগিব;
* চৰকাৰে Public Purpose-ৰ বাবে মাটি অধিগ্ৰহণ কৰিলে প্ৰযোজ্য আইন অনুসৰি acquisition আৰু compensation-ৰ ব্যৱস্থা থাকিব লাগিব।

সেয়ে, কেৱল “চৰকাৰৰ ইচ্ছা” বা এজন Revenue Officer/Circle Officer-ৰ মৌখিক নিৰ্দেশৰ ভিত্তিত মিয়াদী পট্টাৰ মাটি খাস কৰিব নোৱাৰি। Indian National Congress

26/08/2026

জমাবন্দী (Jamabandi) কি?

জমাবন্দী হৈছে ভূমি ৰাজহ বিভাগৰ ভূমি অধিকাৰ আৰু ভূমিৰ ৰেকৰ্ড। ইয়াত সাধাৰণতে তলৰ তথ্যসমূহ থাকে—

* পট্টাদাৰৰ নাম
* পট্টা নং
* দাগ নং
* মাটিৰ পৰিমাণ
* মাটিৰ শ্ৰেণী
* ভূমিৰ ওপৰত থকা অধিকাৰ বা দখলৰ তথ্য
* খাজনা/ভূমি ৰাজহৰ তথ্য

সহজ ভাষাত, জমাবন্দী হৈছে কোনো নিৰ্দিষ্ট মাটিৰ চৰকাৰী ভূমি ৰেকৰ্ড, য’ত মাটিখনৰ পট্টা, দাগ আৰু পট্টাদাৰৰ তথ্য উল্লেখ থাকে।

⚖️ গুৰুত্বপূর্ণ: জমাবন্দী/নামজাৰী ৰেকৰ্ডে ভূমিৰ দখল আৰু ৰাজহ-সম্পৰ্কীয় তথ্যৰ প্ৰমাণ দিয়ে, কিন্তু কেৱল জমাবন্দী থাকিলেই সকলো ক্ষেত্ৰত চূড়ান্ত মালিকীস্বত্বৰ একমাত্র প্ৰমাণ নহয় Truth of Assam Indian National Congress