20/08/2026
ਇਨਸਾਫ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਅਧਿਆਇ
ਨਵੰਬਰ 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਸਾਬਕਾ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਅੱਜ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ 31 ਦਸੰਬਰ 2018 ਤੋਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਸੀ। 2025 ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ 1984 ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਬੇਸ਼ੱਕ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਰਹੀ।
1984 ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਿਆਂ ਦਹਾਕੇ ਲੰਘ ਗਏ।
ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀਆਂ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਮਿਲੀਆਂ।
ਪਰ ਅੱਜ, ਜਿਸ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਸਮਾਂ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀਆਂ ਸਲਾਖਾਂ ਪਿੱਛੇ ਬਿਤਾਇਆ, ਉਹ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਰੁਖ਼ਸਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਨਸਾਨੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਲਿਆ…
ਪਰ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਹਨੇਰ ਨਹੀਂ।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਸੁਹਾਗ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਿਉ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ 1984 ਵਿੱਚ ਖੋਹ ਲਏ ਗਏ—
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਅੱਜ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹਨ।
ਇਹ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ,
ਇਹ ਉਸ ਦਰਦ ਦੀ ਯਾਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਇਨਸਾਫ਼ ਪੀੜਤ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਅੱਜ ਵੀ ਉਡੀਕ ਰਹੀ ਹੈ।
ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖਾਲਸਾ ॥
ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹਿ ॥
