The News Post Punjab, Main Road, haibowal, kalan, Ludhiana (2026)

13/12/2025

ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਸਮ ਜਾਂ ਕਰਾਮਾਤੀ ਉਪਾਏ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ
ਗੁਰਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਜੀਉਣਾ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਰਾਹ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਹੇਠਾਂ ਸਰਲ ਪਰ ਗਹਿਰੇ ਗੁਰਮਤ ਸਿਧਾਂਤ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ👇

🌸 1. ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ — ਜੀਵਨ ਦੀ ਨੀਂਹ

ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ:

“ਨਾਮ ਜਪਹੁ ਤਾ ਜੀਵਨ ਸਫਲ ਹੋਵੇ।”

ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ
ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ, ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

🪔 2. ਕੀਰਤ ਕਰੋ — ਇਮਾਨਦਾਰ ਜੀਵਨ

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਹੁਕਮ:
ਕਿਰਤ ਕਰੋ, ਨਾਮ ਜਪੋ, ਵੰਡ ਛਕੋ

ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕਮਾਈ, ਧੋਖਾ ਅਤੇ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ
ਗੁਰੂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਹ ਹੈ।

🍲 3. ਵੰਡ ਛਕੋ — ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਦਇਆ

ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਲੰਗਰ, ਦਸਵੰਦ, ਸੇਵਾ
ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਿਮਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

🙏 4. ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ

ਅਹੰਕਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨਿਮਰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

“ਨਿਮਰਤਾ ਵਿਚ ਵੱਡਾਪਣ ਹੈ।”

📖 5. ਗੁਰਬਾਣੀ ਨਾਲ ਜੁੜਾਵ

ਰੋਜ਼ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਜਾਂ ਸੁਣਨਾ
ਮਨ ਦੀ ਮੈਲ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ
ਜੀਉਂਦਾ ਗੁਰੂ ਮੰਨਣਾ — ਇਹੀ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ।

⚔️ 6. ਮਿਹਰ ਅਤੇ ਮੀਰ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ

ਸਿੱਖ ਬਣਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਤ ਨਹੀਂ,
ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਧਰਮ ਲਈ ਡਟ ਜਾਣਾ ਵੀ ਹੈ।

ਸੱਚ, ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ
ਗੁਰੂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ।

🌼 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੱਚ

ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮੰਗਣੀ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ,
ਗੁਰੂ ਦੇ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਤੁਰਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

13/12/2025

हनुमान जी की साधना में मनोकामना सिद्ध होने का समय
निश्चित दिनों से नहीं, बल्कि श्रद्धा, संयम और नियमितता से तय होता है।

फिर भी परंपरा अनुसार अनुभव यह बताता है:

11 दिनों में
मन हल्का होता है, भय और नकारात्मकता कम होती है, संकेत मिलने लगते हैं।

21 दिनों में
रुके काम आगे बढ़ने लगते हैं, आत्मबल और आत्मविश्वास बढ़ता है।

40 दिनों में
बड़ी मनोकामनाओं में स्पष्ट परिवर्तन दिखता है, संकट कमजोर पड़ते हैं।

लगातार साधना (नियमित जीवन)
हनुमान जी स्थायी रक्षा और कृपा देते हैं।

महत्वपूर्ण बात
हनुमान जी दिन नहीं गिनते —
वे भाव, आचरण और सत्य देखते हैं।

यदि मन शुद्ध है, वचन सच्चा है और कर्म सही हैं,
तो कृपा शीघ्र होती है।

13/12/2025

धन-प्राप्ति और आर्थिक स्थिरता के लिए मां लक्ष्मी और भगवान नरसिंह की संयुक्त उपासना बहुत प्रभावी मानी गई है, क्योंकि
नरसिंह भगवान बाधाओं, भय और दरिद्रता का नाश करते हैं और
मां लक्ष्मी स्थायी धन, सौभाग्य और समृद्धि प्रदान करती हैं।

नीचे सरल, शास्त्रसम्मत और प्रभावी उपाय दिए जा रहे हैं👇

🌸 1. लक्ष्मी-नरसिंह धन-वृद्धि साधना (सरल उपाय)

दिन: शुक्रवार या रविवार
समय: प्रातः या संध्या

विधि

स्नान करके स्वच्छ वस्त्र पहनें

पूजा स्थान पर भगवान नरसिंह और मां लक्ष्मी की तस्वीर रखें

दीपक घी का जलाएं

लाल फूल और कमल (या गुलाब) अर्पित करें

मंत्र जप (108 बार)

ॐ श्रीं ह्रीं क्लीं लक्ष्मी-नरसिंहाय नमः

➡️ यह मंत्र अटके धन, व्यापार वृद्धि और धन-रुकावट दूर करता है।

🪔 2. आर्थिक संकट दूर करने का विशेष उपाय

हर शुक्रवार

मां लक्ष्मी को खीर या मिठाई का भोग

नरसिंह भगवान को गुड़ या लाल फल अर्पित करें

घर में उत्तर या ईशान कोण में दीपक जलाएं

लाभ
✔ धन का आगमन
✔ घर में लक्ष्मी का स्थायी वास
✔ खर्चों पर नियंत्रण

📿 3. भय, कर्ज और दरिद्रता नाश के लिए नरसिंह मंत्र

प्रतिदिन 11 बार जप करें

ॐ उग्रं वीरं महाविष्णुं ज्वलन्तं सर्वतोमुखम् नृसिंहं भीषणं भद्रं मृत्युर्मृत्युं नमाम्यहम्

➡️ यह मंत्र कर्ज, शत्रु बाधा और धन रुकावट को नष्ट करता है।

🌺 4. स्थिर लक्ष्मी (धन टिके रहने) का उपाय

शुक्रवार को पीले चावल + हल्दी मां लक्ष्मी को अर्पित करें

घर में अनावश्यक वस्तुएं न रखें

दक्षिण-पश्चिम दिशा साफ रखें

🌼 विशेष ध्यान

साधना के समय नकारात्मक शब्द और क्रोध से बचें

धन आने के साथ दान और सेवा अवश्य करें

विश्वास और नियमितता सबसे बड़ा मंत्र है

13/12/2025

🚩 पंचमुखी हनुमान जी का स्वरूप एवं महत्व
पंचमुखी हनुमान जी भगवान हनुमान का एक अत्यंत दुर्लभ और शक्तिशाली स्वरूप है, जिसमें वे पाँच मुखों के साथ प्रकट होते हैं। इस स्वरूप का वर्णन कंब रामायण और पद्म पुराण में मिलता है।
यह पाँच मुख पाँच अलग-अलग दिशाओं में देखते हैं और पाँच विभिन्न देवताओं या शक्तियों का प्रतिनिधित्व करते हैं।
1. पंचमुखी स्वरूप का जन्म
पंचमुखी हनुमान स्वरूप का संबंध मुख्य रूप से अहिरावण के वध की कथा से है।
* पृष्ठभूमि: लंका युद्ध के दौरान, रावण के भाई अहिरावण (जो पाताल लोक का राजा था और देवी कामाक्षी/महामाया का उपासक था) ने छल से भगवान राम और लक्ष्मण का अपहरण कर लिया और उन्हें पाताल लोक ले गया।
* शर्त: अहिरावण को मारने के लिए यह आवश्यक था कि पाँच अलग-अलग दिशाओं में जल रहे पाँच दीपों को एक ही समय में बुझाया जाए।
* संकल्प: इन पाँच दीपों को एक साथ बुझाने के लिए हनुमान जी ने पंचमुखी रूप धारण किया। उन्होंने एक साथ पाँच दीप बुझाकर अहिरावण का वध किया और राम-लक्ष्मण को मुक्त कराया।
2. पंचमुखी हनुमान के पाँच मुख और उनका अर्थ
ये पाँच मुख पाँच विशिष्ट शक्तियों और गुणों का प्रतिनिधित्व करते हैं और भक्तों को पाँच प्रकार के आशीर्वाद प्रदान करते हैं:
| मुख का नाम | दिशा | प्रतिनिधित्व/शक्ति | लाभ (भक्तों के लिए) |
|---|---|---|---|
| हनुमान मुख | पूर्व (East) | वानर/शत्रु विनाश | शत्रुओं पर विजय और दोषों का नाश। |
| नरसिम्हा मुख | दक्षिण (South) | उग्रता/भय नाशक | भय, बाधाओं और अनिष्ट शक्तियों से मुक्ति। |
| गरुड़ मुख | पश्चिम (West) | वेग/तंत्र-मंत्र नाशक | जादू-टोना, नकारात्मक ऊर्जा और विष प्रभाव से सुरक्षा। |
| वराह मुख | उत्तर (North) | समृद्धि/धन-धान्य | दीर्घायु, स्वास्थ्य और धन-संपत्ति की प्राप्ति। |
| हयग्रीव मुख | आकाश (ऊपर) | ज्ञान/विद्या | ज्ञान, बुद्धि, संतान सुख और मोक्ष की प्राप्ति। |
3. महत्व और पूजा
* पंचमुखी हनुमान की पूजा करने से भक्तों को एक साथ पाँचों दिशाओं से आने वाली सकारात्मक ऊर्जा और सुरक्षा प्राप्त होती है।
* माना जाता है कि यह स्वरूप धर्म, अर्थ, काम, मोक्ष (जीवन के चार पुरुषार्थ) को प्राप्त करने में सहायक है।
* जो भक्त पूरी श्रद्धा से पंचमुखी हनुमान की पूजा करते हैं, उन्हें हर प्रकार के संकटों से मुक्ति मिलती है, खासकर शनि दोष, भूत-प्रेत बाधा और रोग-भय से।

13/12/2025

ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ! ਧੰਨ ਧੰਨ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ। ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਛੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 100 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ।
ਹੇਠਾਂ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਬਾਰੇ ਮੁੱਖ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ:
🙏 ਧੰਨ ਧੰਨ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ (1506-1631)
🌿 ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਨਾਮਕਰਨ
* ਮੁੱਢਲਾ ਨਾਮ: ਬੂੜਾ।
* ਜਨਮ: 6 ਅਕਤੂਬਰ 1506 ਈਸਵੀ (ਮਤਭੇਦ ਅਨੁਸਾਰ) ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੱਥੂਨੰਗਲ ਪਿੰਡ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੇੜੇ) ਵਿੱਚ।
* ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ: ਸ. ਸੂਘਾ ਰੰਧਾਵਾ।
* ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ: ਮਾਤਾ ਗੌਰਾਂ (ਕਈ ਥਾਂ ਅਨੂਪੀ)।
🌟 'ਬੁੱਢਾ' ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ
ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਬਾਬਾ ਬੂੜਾ ਜੀ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦਰੋਂ ਛੇਤੀ ਮੌਤ ਆਉਣ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁੱਢਿਆਂ ਵਰਗੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਭਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਫ਼ਰਮਾਇਆ, "ਤੂੰ ਹੈਂ ਤਾਂ ਬੱਚਾ, ਪਰ ਗੱਲਾਂ ਬੁੱਢਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਬੁੱਢਾ ਹੋਇਆ!" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬੂੜਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਬੁੱਢਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
🤝 ਛੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੇਵਾ
ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ, ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਤੱਕ, ਛੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ:
* ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਜੀ: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
* ਗੁਰਿਆਈ ਤਿਲਕ: ਦੂਜੇ ਗੁਰੂ (ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ) ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ (ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ) ਤੱਕ, ਹਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਗੁਰਿਆਈ ਦਾ ਤਿਲਕ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੇ ਹੀ ਲਗਾਇਆ।
🔑 ਮੁੱਖ ਯੋਗਦਾਨ
* ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੇਵਾ:
* ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
* ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਹੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਇੱਟ ਰੱਖੀ ਸੀ।
* ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੰਥੀ:
* ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ 1604 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ (ਉਸ ਸਮੇਂ 'ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ') ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਗ੍ਰੰਥੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਗਈ।
* ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ:
* ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਬਾਲਪਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ (ਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੀ) ਦੇਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵੀ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਸੀ।
🕊️ ਅੰਤਿਮ ਸਮਾਂ
* ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ: ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ 16 ਨਵੰਬਰ 1631 ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ 125 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੰਡ ਰਮਦਾਸ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ) ਵਿਖੇ ਸਚਖੰਡ ਜਾ ਬਿਰਾਜੇ।
* ਸੰਸਕਾਰ: ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ, ਨਿਮਰਤਾ, ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਮੂਰਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

13/12/2025

ਹੇਠਾਂ ਦਸ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਨਾਮ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ:
* ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ
* ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ
* ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ
* ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ
* ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ
* ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ
* ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਏ ਜੀ
* ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ
* ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ
* ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੁਰਗੱਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

13/12/2025

जब भगवान श्री कृष्ण ने देखा कि हर गोपी यह सोचकर अहंकार कर रही है कि कृष्ण केवल उससे ही प्रेम करते हैं और वह सबसे ख़ास है, तो उन्होंने सभी गोपिओं के बीच से अदृश्य होकर उनका अहंकार दूर करने का निर्णय लिया।
जब वे गोपियाँ भगवान को अपने पास नहीं पा सकीं, तो उनका अहंकार टूटा और वे प्रेम तथा विरह की भावना में डूब गईं। जब भगवान पुनः प्रकट हुए, तो उन्होंने हर गोपी को यह अहसास कराने के लिए कि वह उनके साथ अकेली हैं, हर गोपी के लिए एक रूप धारण किया।
इसलिए, उनकी संख्या गोपियों की संख्या के बराबर थी। यह लीला प्रेम में समानता (Equality) और एकनिष्ठता (Singleness of devotion) के सिद्धांत को दर्शाती है।
क्या आप रास लीला के इस प्रसंग के बारे में कोई और जानकारी जानना चाहेंगे?

13/12/2025

ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ! ਚੌਥੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ।
ਹੇਠਾਂ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਸਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਸਲੋਕ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਅਰਥ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ:
ਧੰਨ ਧੰਨ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਸਲੋਕ
ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਸਲੋਕ, ਅੰਗ ੩੦੧ 'ਤੇ ਰਾਗ ਗਉੜੀ ਪੂਰਬੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਗਤ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ:
📖 ਮੂਲ ਸਲੋਕ:
ਸਲੋਕ ਮਹਲਾ ੪।।
> ਜਿਨੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਆ ਤਿਨ ਰੰਗੁ ਲਗਾ ਅਤਿ ਲਾਲੁ।।
> ਓਇ ਆਪਿ ਤਰੇ ਸਭ ਕੁਟੰਬ ਤਾਰੇ ਗੁਰ ਸਤਿਗੁਰ ਬੇਅੰਤ ਦਇਆਲੁ।।
> ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਦਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲਿ।।
>
(ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਅੰਗ ੩੦੧)
💡 ਅਰਥ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ:
ਇਸ ਸਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੁਰੂ-ਸਨਮੁਖ ਹੋ ਕੇ ਨਾਮ ਜਪਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ:
* "ਜਿਨੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਆ ਤਿਨ ਰੰਗੁ ਲਗਾ ਅਤਿ ਲਾਲੁ।।"
* ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਦੱਸੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਕੇ (ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋ ਕੇ) ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿਮਰਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਬਹੁਤ ਗੂੜ੍ਹਾ (ਅਤਿ ਲਾਲ) ਰੰਗ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ।
* "ਓਇ ਆਪਿ ਤਰੇ ਸਭ ਕੁਟੰਬ ਤਾਰੇ ਗੁਰ ਸਤਿਗੁਰ ਬੇਅੰਤ ਦਇਆਲੁ।।"
* ਉਹ ਮਨੁੱਖ (ਨਾਮ ਜਪਣ ਦੇ ਕਾਰਨ) ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਆਪ ਤਾਂ ਪਾਰ ਹੋਏ ਹੀ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ (ਸਭ ਕੁਟੰਬ) ਨੂੰ ਵੀ ਤਾਰ ਲਿਆ ਹੈ।
* ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਬੇਅੰਤ (ਬੇਅੰਤ) ਅਤੇ ਦਇਆਲੂ (ਦਇਆਲੁ) ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਸਦਕਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
* "ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਦਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲਿ।।"
* ਦਾਸ ਨਾਨਕ (ਭਾਵ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ) ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨਾ ਹੀ ਅਸਲ ਕਾਰਜ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਮੁੱਖੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਸਦਾ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲ ਕੇ (ਸਮਾਲਿ) ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੰਖੇਪ ਭਾਵ: ਗੁਰੂ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਉਸਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਅਸਰ ਉਸਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

13/12/2025

ਧੰਨ ਧੰਨ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ 🙏
ਨੌਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੈਰਾਗ (ਤਿਆਗ), ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
🌟 ਬਾਣੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਸੰਖਿਆ:
* ਸਲੋਕ ਮਹਲਾ ੯ (Salok Mahala 9):
* ਇਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ 57 ਸਲੋਕ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ (ਅੰਗ ੧੪੨੬ ਤੋਂ ੧੪੨੯ ਤੱਕ) ਦਰਜ ਹਨ।
* ਇਹ ਸਲੋਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਨਾਸ਼ਮਾਨਤਾ (ਅਨਿੱਤਤਾ) ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਭਗਤੀ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
* ਪਦਿਆਂ (ਸ਼ਬਦਾਂ) ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ:
* ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਕੁੱਲ 59 ਸ਼ਬਦ (ਪਦੇ) ੧੫ ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹਨ।
* ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਮੱਧ ਭਾਗ ਵਿੱਚ (ਅੰਗ ੨੧੯ ਤੋਂ ੭੦੧ ਤੱਕ) ਦਰਜ ਹਨ।
🎶 ਰਾਗ ਅਤੇ ਬਾਣੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ:
ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ:
* ਰਾਗ ਬਿਲਾਵਲ, ਰਾਗ ਦੇਵਗੰਧਾਰੀ, ਰਾਗ ਸੋਰਠਿ, ਰਾਗ ਧਨਾਸਰੀ, ਰਾਗ ਜੈਤਸਰੀ, ਰਾਗ ਟੋਡੀ, ਰਾਗ ਤਿਲੰਗ, ਰਾਗ ਬਸੰਤ, ਰਾਗ ਸਾਰੰਗ, ਰਾਗ ਮਾਰੂ, ਰਾਗ ਕਾਨੜਾ, ਰਾਗ ਕੇਦਾਰਾ, ਰਾਗ ਆਸਾ, ਰਾਗ ਗਉੜੀ, ਰਾਗ ਭੈਰਉ।
ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ:
* ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮਕਸਦ: ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ।
* ਨਾਮ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ: ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਅਸਲ ਸਹਾਰਾ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ।
* ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਅਨਿੱਤਤਾ: ਜਗਤ ਦੇ ਨਾਸ਼ਵਾਨ (ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣ ਵਾਲੇ) ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣਾ।
* ਨਿਰਭੈਤਾ (Fearlessness): ਸੱਚ 'ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਨਾ ਡਰਨ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣਾ।
> ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਲੋਕ:
> ਬਾਣੀ: "ਭੈ ਕਾਹੂ ਕਉ ਦੇਤ ਨਹਿ ਨਹਿ ਭੈ ਮਾਨਤ ਆਨ।।
> ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨਿ ਰੇ ਮਨਾ ਗਿਆਨੀ ਤਾਹਿ ਬਖਾਨਿ।।"
>
ਇਹ ਬਾਣੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਸੱਚ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਸਰੋਤ ਹੈ।

13/12/2025

ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਸਵਾਲ! ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 'ਕਿਰਤ ਕਰੋ, ਨਾਮ ਜਪੋ, ਵੰਡ ਛਕੋ' ਸਿਧਾਂਤ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਥੰਮ੍ਹ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਅਤੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣ ਦਾ ਰਾਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹੇਠਾਂ ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ:
🌾 ਕਿਰਤ ਕਰੋ, ਵੰਡ ਛਕੋ ਸਿਧਾਂਤ (Guru Nanak Dev Ji's Principle)
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਤਿਆਗ ਜਾਂ ਭੀਖ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਨ ਢੰਗ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਕੇ, ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ, ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮਨੁੱਖ ਬਣਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
1. ਕਿਰਤ ਕਰੋ (Earn Honestly)
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ।
* ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ: ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਿਰਤ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
* ਨਕਾਰ: ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਨੇ ਬੇਕਾਰ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣ, ਆਲਸ ਕਰਨ, ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ।
* ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ: ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਲਾਲੋ ਦੀ ਕਿਰਤ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਕੇ, ਅਤੇ ਭਾਈ ਭਾਗੋ ਦੀ ਹੰਕਾਰੀ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਕਿਰਤ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
2. ਵੰਡ ਛਕੋ (Share and Consume)
ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਕੇ ਖਾਣਾ।
* ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ: ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਵਾਰਥੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਮਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮੂਹਿਕ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵੀ ਹੈ।
* ਦਸਵੰਧ: ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਅਮਲ ਵਜੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 'ਦਸਵੰਧ' (ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਧਰਮ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਜਾਂ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਲਈ ਦੇਣਾ) ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਚੱਲੀ।
* ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਮਦਦ: ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਲੋੜਵੰਦ ਸਾਧੂਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਛਕਾ ਕੇ ਕੀਤਾ, ਜੋ 'ਵੰਡ ਛਕੋ' ਦੀ ਜਿਊਂਦੀ ਜਾਗਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ।
* ਸਮਾਨਤਾ: ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਤਾ (Equality) ਅਤੇ ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ (Brotherhood) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
💡 ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ (ਨਾਮ ਜਪੋ) ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ (ਕਿਰਤ ਕਰੋ, ਵੰਡ ਛਕੋ) ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਿਤ ਜੀਵਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।
| ਸਿਧਾਂਤ | ਮਤਲਬ | ਪ੍ਰਭਾਵ |
|---|---|---|
| ਕਿਰਤ ਕਰੋ | ਹੱਥੀਂ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕਮਾਈ | ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਮਾਣ |
| ਵੰਡ ਛਕੋ | ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ | ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਾ |
| ਨਾਮ ਜਪੋ | ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ | ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਉੱਚਤਾ |
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ 'ਨਾਮ ਜਪੋ' ਸਿਧਾਂਤ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੋਗੇ?

13/12/2025

🙏 पंचमुखी हनुमान महिमा 🙏
जय पंचमुखी पवनसुत वीरा,
संकटमोचन, हरण दुख पीरा।
पूर्व दिशा में वानर मुख धारे,
शत्रु दमन कर, भय को निवारे।
पश्चिम में है गरुड़ का वदना,
बाधा हरते, करते शुभ सदना।
उत्तर में है शूकर मुख स्वामी,
असुरों का बल, करते निष्कामी।
दक्षिण में नृसिंह रूप विकराला,
भक्तों की करते प्रतिपाला।
ऊर्ध्व मुख है अश्व का प्यारा,
मनोकामना पूर्ण हमारा।
पांच रूप धर, लोकों के रखवाले,
राम-नाम के तुम हो मतवाले।
रोग, दोष, ग्रह पीड़ा भगाओ,
आओ बजरंगबली, दरस दिखाओ।
जो नर श्रद्धा से तुम्हें पुकारे,
उसके सब कष्टों को तुम टारे।
हर विपदा से रक्षा करना,
कल्याण करो, हे दुख हरना।
जय हनुमान ज्ञान गुन सागर!
जय कपीस तिहुँ लोक उजागर!

13/12/2025

ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ। ਹਰੇਕ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਵਿਲੱਖਣ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਟੀਚਾ ਸੀ - ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਜ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਜੋ ਬਰਾਬਰੀ, ਇਨਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਵੇ।
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ (1469-1539)
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦਾ ਖੰਡਨ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਰੇ ਇਨਸਾਨ ਇੱਕੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹਨ।
ਇਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਸੋ ਕਿਉ ਮੰਦਾ ਆਖੀਐ, ਜਿਤੁ ਜੰਮੇ ਰਾਜਾਨ" ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਕੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸਮਝਾਈ।
ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਪੰਗਤ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਗਤ (ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਣਾ) ਅਤੇ ਪੰਗਤ (ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਕੇ ਲੰਗਰ ਛਕਣਾ) ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਇੱਕ ਥਾਂ 'ਤੇ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ।
ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ (1504-1552)
ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਿਆ।
ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਨੂੰ ਮਿਆਰੀ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕ ਆਮ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਹੋਇਆ।
ਲੰਗਰ ਪ੍ਰਥਾ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੰਗਰ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਬਰਾਬਰੀ ਹੋਰ ਪੱਕੀ ਹੋਈ।
ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ (1479-1574)
ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਸਤੀ ਪ੍ਰਥਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਤੀ ਪ੍ਰਥਾ (ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾੜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ) ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਦੱਸਿਆ।
ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਈ ਬਰਾਬਰੀ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਪੰਗਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸੰਗਤ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਨਿਯਮ ਬਣਾਇਆ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਪੰਗਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦਾ ਭੇਦਭਾਵ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ।
ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ (1534-1581)
ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ (1563-1606)
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ।
ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੰਕਲਨ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਗਤਾਂ, ਸੂਫ਼ੀ ਫਕੀਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਕਦਮ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਲੰਗਰ ਪ੍ਰਥਾ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੰਗਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗ਼ਰੀਬਾਂ, ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਕਈ ਕੰਮ ਕੀਤੇ।
ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ (1595-1644)
ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਮੀਰੀ-ਪੀਰੀ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੀਰੀ (ਸੰਸਾਰਿਕ ਸ਼ਕਤੀ) ਅਤੇ ਪੀਰੀ (ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ) ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਲਈ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ (1621-1675)
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿੱਤੀ।
ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਸ਼ਹਾਦਤ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੂਸਰੇ ਧਰਮਾਂ (ਖਾਸਕਰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ) ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸੁਧਾਰਵਾਦੀ ਕਦਮ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਭੇਦਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ (1666-1708)
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਗਠਿਤ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ।
ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1699 ਵਿੱਚ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੇ ਭੇਦਭਾਵ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਸੀ।
"ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ": ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ' ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ।
ਸਾਰੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬਰਾਬਰੀ, ਧਾਰਮਿਕ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਹ ਸੁਧਾਰ ਅੱਜ ਵੀ ਸਮਾਜ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਹਨ।

The News Post Punjab

13/12/2025

13/12/2025

13/12/2025

13/12/2025

13/12/2025

13/12/2025

13/12/2025

13/12/2025

13/12/2025

13/12/2025

13/12/2025

13/12/2025

Address

Telephone

Website

Alerts

Contact The Business

Shortcuts

Share

Category