Sapta Sindhu Publications

16/03/2025

📚 Must-Read on School Education part 2.

Read now: https://epaper.nawanzamana.in/clip/45948

An article from the book “ਲੋਕਾਈ ਦੀ ਆਵਾਜ਼: ਹਾਵਰਡ ਜ਼ਿੰਨ” by Teginder

Now Available on

ਲੋਕਾਈ ਦੀ ਆਵਾਜ਼: ਹਾਵਰਡ ਜ਼ਿੰਨ

https://www.amazon.in/gp/product/8195442609/ref=cx_skuctr_share_ls_srb?smid=AIN4LXE93L7BK&tag=ShopReferral_4c654bbf-5909-416b-b6ec-c95fdb1e369c

09/03/2025

📚 Must-Read on School Education!

Read now: https://epaper.nawanzamana.in/clip/45573

An article from the book “ਲੋਕਾਈ ਦੀ ਆਵਾਜ਼: ਹਾਵਰਡ ਜ਼ਿੰਨ” by Teginder

Now Available on

ਲੋਕਾਈ ਦੀ ਆਵਾਜ਼: ਹਾਵਰਡ ਜ਼ਿੰਨ

https://www.amazon.in/gp/product/8195442609/ref=cx_skuctr_share_ls_srb?smid=AIN4LXE93L7BK&tag=ShopReferral_4c654bbf-5909-416b-b6ec-c95fdb1e369c

29/12/2024

Now Available on

ਸਪਤ ਸਿੰਧੂ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਦੋਵੇਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਖ਼ਰੀਦਣ ਲਈ ਹੁਣ ਅਮਾਜੋਨ ‘ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।

ਲੋਕਾਈ ਦੀ ਆਵਾਜ਼: ਹਾਵਰਡ ਜ਼ਿੰਨ

https://www.amazon.in/gp/product/8195442609/ref=cx_skuctr_share_ls_srb?smid=AIN4LXE93L7BK&tag=ShopReferral_4c654bbf-5909-416b-b6ec-c95fdb1e369c

ਅਜ਼ਾਦੀ: ਸੁਪਨੇ ਤੋਂ ਸੱਚ ਤੱਕ

https://www.amazon.in/gp/product/8195442625/ref=cx_skuctr_share_ls_srb?smid=AIN4LXE93L7BK&tag=ShopReferral_af3206a6-8e45-40c8-a28a-728c0e433581

22/12/2024

ਲੋਕਾਈ ਦੀ ਆਵਾਜ਼: ਹਾਵਰਡ ਜ਼ਿੰਨ, ਪੁਸਤਕ ਰਵਿਉ, ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ

https://epaper.nawanzamana.in/clip/41838

10/03/2024

ਲੋਕਾਈ ਦੀ ਆਵਾਜ਼: ਹਾਵਰਡ ਜ਼ਿੰਨ is available for sale at Shah Kitab Ghar, Shop No. 3, Near Mehta Sweets Street, opposite Punjabi University.

10/03/2024

of ਲੋਕਾਈ ਦੀ ਆਵਾਜ਼: ਹਾਵਰਡ ਜ਼ਿੰਨ by Navjot Khosla in Re-Markings

“Why do you live in this country?”, a hostile young voice from the crowd called out to him as he finished addressing high school students at an event. The speaker, however, remained calm, for, angry outbursts hardly startled him anymore. As a historian, Howard Zinn had often encountered such bitterness in the course of his career. In fact, there had been times when his very patriotism had been called into question as Zinn believed that it was essential for a historian to interrogate history so as to weigh the “government’s self-proclaimed benevolence and devotion to democracy” against “its actual policies” and to lay bare “how bad things have always been for the victims of poverty and oppression”. Such views were not easy to hold, however, and came at a great personal cost....

Excerpt from review essay of the book ਲੋਕਾਈ ਦੀ ਆਵਾਜ਼: ਹਾਵਰਡ ਜ਼ਿੰਨ, a biography of American political activist and teacher, Howard Zinn by Teginder

The book has been published in Punjabi by Sapta Sindhu Publications and is available for sale at Shah Kitab Ghar (Shop No. 3, Mehta Sweets Street, opposite Punjabi University).

The review essay has been published in the March 2024 issue of Re-Markings (https://www.re-markings.com/).

Full essay is available here: https://drive.google.com/file/d/18TYj32LvggYv5QFa3C2Io47D3dHny9SC/view?usp=drivesdk

28/11/2023

ਲੋਕਾਈ ਦੀ ਆਵਾਜ਼: ਹਾਵਰਡ ਜ਼ਿੰਨ ~ ਤੇਗਿੰਦਰ

ਹਾਵਰਡ ਜ਼ਿੰਨ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ, ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਜਨਤਕ ਅਕਸ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਸਰਗਰਮ ਜਨਤਕ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਿੰਨ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਹੇਠ ਦਬ ਕੇ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਸਿਸਕੀਆ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਣ ਦੀ ਨਵੀਂ ਵਿਧੀ ਦਿੱਤੀ। ਦੂਸਰਾ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਦਾ ਸਗੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸਿਰਜਣ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਸਦੀ ਗਵਾਹ ਹੈ। ਫਿਰ ਚਾਹੇ ਉਹ ਸੱਠਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਕਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਵੀਆਤਨਾਮ ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੰਗਰਸ਼ ਹੋਵੇ। ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਤਹਿਰੀਕਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ।

ਜ਼ਿੰਨ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਵਿਦਵਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਵਿਦਵਤਾ ਉਹ ਵਿਦਵਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰੇਕ ਸੰਸਥਾ (ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਜ, ਪਰਿਵਾਰ, ਸਕੂਲ, ਕਾਲਜ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵਿਧਾਨ-ਸਭਾ, ਨਿਆਂ-ਪਾਲਿਕਾਵਾਂ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ) ਜਿਸ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਪ੍ਰਤੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪਹੁੰਚ ਅਪਨਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰੇ, ਕਿ ਇਹ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਅਨਿਆਂਪੁਰਨ ਅਤੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਰਵਈਏ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਤ੍ਰਾਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋ ਇਕ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਰਗਰਮ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਵਿਦਵਤਾ ਭਰਭੂਰ ਜੀਵਨ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਦਵਾਨ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਮੁਲਕਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਕਬੂਲੀਅਤ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ। ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਨ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਰਗਮੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਵੀ ਤਰਕਸੰਗਤ ਹੈ ਕਿ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਅਜਿਹੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਹਾਸ਼ਿਏ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਚਲੇ ਗਏ? ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਾਰ-ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ, ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਧਿਆਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਖੋਤੀ ਰੈਡੀਕਲ ਵਿਦਵਤਾ ਆਪਣੀ ਚੜਾਈ ਤੇ ਸੀ।

ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਜ਼ਿੰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਵਿਦਵਤਾ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਹੈ।

ਕੀਮਤ 250/-

ਆਰਡਰ: 9417889841 (Call/whatsapp)

22/11/2022

ਅਜ਼ਾਦੀ ਸੁਪਨੇ ਤੋਂ ਸੱਚ ਤੱਕ ਕਿਤਾਬ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਪੁਸਤਕ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਦਾ ਸਟੂਡੈਂਟ ਬੁਕ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸਟਾਲਾ 'ਤੇ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ, ਚਾਹਵਾਨ ਪਾਠਕ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹਨ।

09/05/2022

Nawan Zamana (08-05-2022)

03/05/2022

03/05/2022

ਸਾਹਿਤ ਚਿੰਤਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਮਾਸਿਕ ਇਕੱਤਰਤਾ ਮਿਤੀ 01.05.2022 (ਪਹਿਲੇ ਐਤਵਾਰ) ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 10:30 ਵਜੇ, ਬਾਬਾ ਭਾਗ ਸਿੰਘ ਸੱਜਨ ਯਾਦਗਾਰ ਭਵਨ, #2001, ਸੈਕਟਰ 20ਸੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਡਾ. ਅਰੀਤ ਕੌਰ, ਡਾਇਰੇਕਟਰ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਮਿਸ਼ਨ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਹੋਈ। ਮਿਸ ਕਨੂੰਪ੍ਰਿਆ ਪੂਰਵ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਕਾਊਂਸਲ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ।

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਵਿਛੜੇ ਸਾਥੀਆਂ - ਏਜਾਜ ਅਹਿਮਦ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਗੋਪਾਲ ਅਕਲੀਆ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੋਰਾ ਲਾਲ ਗੋਇਲ, ਪ੍ਰਿੰ. ਸਰਵਣ ਸਿੰਘ ਔਜਲਾ, ਗੁਰਤੇਜ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਸਹੁਰਾ ਸਾਹਿਬ ਸੱਜਨ ਸਿੰਘ, ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੌਰ, ਡਾ. ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ, ਅਦਾਕਾਰਾ ਮੰਜੂ ਬਾਲਾ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਟੀ. ਰਾਮਾ ਰਾਉ, ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦੇ ਭਰਾ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ, ਅਦਾਕਾਰ ਸਲੀਮ ਗੌਸ ਤੇ ਦੇਵ ਰਾਜ ਨੂੰ ਦੋ ਮਿੰਟ ਮੌਨ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਂਟ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕਾਰਵਾਹੀ ਪੜ੍ਹੀ ਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਸ਼੍ਰੀ ਕਮਲੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਸੰਪਾਦਤ ਪੁਸਤਕ - ‘ਅਜ਼ਾਦੀ: ਸੁਪਨੇ ਤੋਂ ਸੱਚ ਤੱਕ’- ਬਾਰੇ ਸੰਖੇਪ ਚਰਚਾ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰੋ. ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਬਾਵਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਲਿੰਗਕ ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਹੋਸਟਲਾਂ ਦੀ ਸਮਾਂਬੰਦੀ ਖਿਲਾਫ਼ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਤੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਜੂਝ ਰਹੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਉਪਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਤੇ ਲਿਖਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਵੱਡੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਹਿਮ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਕਲਮਬੱਧ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਸਮੂਹਕ ਲੜਾਈ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਦਸਤਾਵੇਜ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਈ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਮਨ ਮਸਤਕ ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਛਾਪ ਛੱਡਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਅਸਲੀ ਸੰਕਲਪ ਤੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿੰਗਕ ਸੰਵੇਦਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਚੇਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਬਰਾਬਰਤਾ ਦਾ ਸਮਾਜ ਸਿਰਜਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪਿਤਰਕੀ ਸਮਾਜ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ’ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਅੰਦਰ ਲੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਧਿਰਾਂ ਦਾ ਸੱਚ ਹੈ। ਬੰਦਾ ਆਪਦਾ ਕੋਟ, ਬੂਟ ਤੇ ਬਸਤਾ ਆਪ ਸਾਂਭੇ। ਬਰਾਬਰੀ ਤੇ ਸਨਮਾਨ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਦਾ ਮਾਨਵੀ ਹੱਕ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਪਿਆਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੱਡਾ ਦਿਲ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਵਿਗੜ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਲਜਾਮ ਧੋਣ ਦਾ ਵੀ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋ. ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਬਹਿਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਸ਼ੋਸਲ ਡਵੀਜ਼ਨ ਨਾਲ ਸਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ। ਨਿੱਕੀਆਂ ਅਜ਼ਾਦੀਆਂ ਲੈਣ ਲਈ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਮੁੱਲ ਤਾਰਨੇ ਪਏ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਹਥਿਆਰ ਹਨ ਤੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਕਲਮ/ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਇਹ ਲਿੰਗਕ ਤੇ ਜਾਤੀ ਵਿਤਕਰਿਆਂ ਦਾ ਯੁੱਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਔਰਤ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਵਰਜਣਾਂ ਉਲੰਘਣੀਆਂ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਬਦੀਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਵੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਸਮਾਜ ਅੰਦਰੋਂ ਕਿੰਨਾ ਕੱਚਾ ਹੈ। ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਕੀ ਦਾਬਾ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਦਸਤਾਵੇਜ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਬੰਦਾ ਆਪ ਮਾਨਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਵੇ। ਜਗੀਰੂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਹਾਲਤ ਮਾੜੀ ਸੀ, ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਵਿਵਸਥਾ ਆਉਣ ਨਾਲ ਹਾਲਤ ਕੁਝ ਸੁਧਰੀ ਹੈ। ਔਰਤ ਦਾ ਦੁੱਖ ਬੰਦੇ ਨਾਲੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।

ਡਾ. ਕਾਂਤਾ ਇਕਬਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਾਰੀ ਮੁਕਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਏ ਹੈ। ਸਮਾਜਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀ ਅਭੈ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੇਲੋੜੀਆਂ ਬੰਧਸ਼ਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਸੰਘਰਸ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਬਾਹਰਲੇ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਬਾਥਰੂਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਨਿਰੋਧ ਦੇ ਬਕਸੇ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਵੀ ਮੁਹਿੰਮਾ ਚਲਾ ਕੇ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫਤ ਨਿਰੋਧ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਣ।

ਡਾ. ਹਜ਼ਾਰਾ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਭੋਗ ਦੀ ਵਸਤੂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਔਰਤ ਦੀ ਨੈਤਿਕ ਪੁਲੀਸਿੰਗ ਦਾ ਠੇਕਾ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਬੰਧਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬੌਧਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਕੁੜੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਿਆਣੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਂ ਬਣਨ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਜੱਦੋ ਜਹਿਦ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਕੂਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ ਹੈ। ਪਾਠਕ ਬਦਲਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਡਾ. ਸੁਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰੋ. ਅਤੈ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਖੇਤ ਦੀ ਫਸਲ ਵਾਂਗ ਔਰਤ ਤੇ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਜਮਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਸ਼੍ਰੀ ਸਰਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਘੋਲ ਜਮਾਤੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤਿੱਖਾ ਕਰੇਗਾ। ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਤੇ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਵਾਂਗ ਪਿਤਰਕੀ ਸੱਤਾ ਖਿਲਾਫ ਵੀ ਲੜਾਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀ ਕਮਲੇਸ਼ ਨੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਸਨਮੁੱਖ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਗਲੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਪੱਤਰੇ ਜੋੜੇ ਜਾਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਕਿਰਤੀਆਂ ਨੁੰ ਸਲਾਮ ਭੇਂਟ ਕੀਤੀ।

ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਿਮਾਨ ਮਿਸ ਕਨੂੰਪ੍ਰਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਤੇ ਜਗੀਰੂ ਸੋਚ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪਿੱਤਰ ਸੱਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਸਟ ਸਿਸਟਮ ਖਿਲਾਫ ਵੀ ਲੜਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਸਾਨੂੰ ਬੇਲੋੜੀਆਂ ਪਹਿਰੇਦਾਰੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਟ੍ਰਾਂਸ ਜੈਂਡਰ ਤੇ ਅਪਾਹਜਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਲੜਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਰਾਤ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਜਿਸਮ ਦੀ ਆਪ ਮਾਲਕ ਹੈ।

ਡਾ. ਅਰੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਸਮੇਂ ਬੋਲਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਪਿੰਜਰਾ ਤੋੜ ਮੁਹਿੰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ‘ਮੀ ਟੂ’ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਔਰਤ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸੈਕਸ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਸੈਨਸ਼ਨ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੁੜੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਨੱਥ ਪਾਉਣ ਤੇ ਅੰਦਰ ਤਾੜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜਾਤੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਨਾ ਵੇਖੋ। ਲਵ ਜਹਾਦ ਤੇ ਭਗਵਾਂਕਰਨ ਖਿਲਾਫ਼ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੁਲਡੋਜ਼ਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ।

ਉਪਰੋਕਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਰਵ ਸ਼੍ਰੀ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ, ਰਾਜਬੀਰ ਕੌਰ ਰੰਧਾਵਾ, ਪੁਸ਼ਪਾ, ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰੋ. ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ, ਮੋਹਨ ਲਾਲ ਰਾਹੀ, ਮਨੋਜ ਮਲਿਕ, ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਬੋਧ ਰਾਜ ਕਾਂਤ, ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਬਤਰਾ, ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਰਾਕੇਸ਼, ਸ਼ਿਵ ਨਾਥ, ਡਾ. ਜਗਦੀਸ਼ ਚੰਦਰ, ਸ਼ੀਰੀ ਰਾਮ ਅਰਸ਼, ਰਣਜੋਧ ਸਿੰਘ, ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ, ਸੱਜਨ ਸਿੰਘ, ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ, ਬਲਵੰਤ ਚੌਹਾਨ, ਅਮੀਨਾ, ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਾਗਰਾ, ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਸਮੇਤ 40 ਤੋਂ ਉਪਰ ਸਾਹਿਤ ਚਿੰਤਕਾਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਕਾਰਵਾਹੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸਰਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਨੇ ਚਲਾਈ।



ਇਹ ਮੀਟਿੰਗ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ।

ਸਰਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ
ਸਹਿਤ ਚਿੰਤਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ