15/09/2026
‘प्रकाशफुलाचं बियाणं’ या पुस्तकामागची ही भूमिका
पूर्वनोंदणीचे शेवटचे ५ दिवस
₹ ५०० मूळ किंमत
सवलतीत ₹ ४०० मधे घरपोच
संपर्क - ९३७०८४९०५६/ ७७९८५०९००७
"I am a part of all that I have met;
Yet all experience is an arch wherethro'
Gleams that untravell'd world whose margin fades
For ever and forever when I move."
Ulysses
Alfred, Lord Tennyson
आपल्याकडे एखाद्या ज्येष्ठ व्यक्तीच्या अमृत/रजत/रौप्य महोत्सवानिमित्त प्रकाशित होणारे ग्रंथ बहुधा स्मरणरंजन, कृतज्ञताभाव आणि गौरवोद्गार यांच्या चौकटीत राहतात. त्यांचे महत्त्व नाकारण्याचे कारण नाही; परंतु एखाद्या व्यक्तीच्या कार्याचे खरे मूल्यमापन तेवढ्यावर होत नाही. कोणत्याही बौद्धिक परंपरेची प्रकृती ही त्यातील पुढील पिढ्या आधीच्या पिढ्यांच्या कार्याचे चिकित्सक वाचन आणि मूल्यमापन कसं करतात यावर अवलंबून असते. इथे सिनिऑरिटीचा दबाव न घेता आणि त्यांना अगदीच तुच्छ न लेखता त्यांच्या करियरचं आत्मीयतेने चिकित्सक मूल्यमापन करणे फार आवश्यक आहे. ज्यातून ज्येष्ठांना स्वतःच्या प्रवासाकडे नव्या नजरेने पाहण्याची संधी त्यातून मिळते; तर पुढच्या पिढ्यांना काय करावं, या इतकंच काय टाळावं, कोणत्या चुका पुन्हा करू नयेत, याचंही भान येतं आणि यासाठी हर्डीकरांपेक्षा अधिक योग्य व्यक्ती मिळणे अवघड आहे. त्यांच्या कार्याकडे केवळ गौरवाच्या नजरेने न पाहता त्याचे परीक्षण व्हावे, ही या पुस्तकामागची भूमिका आहे.
यातूनच मग आम्ही हर्डीकरांना आयुष्याच्या विविध टप्प्यांवर भेटलेल्या, त्यांच्याबरोबर काम केलेल्या, त्यांच्याशी सहमत-असहमत राहिलेल्या, त्यांच्या लेखनाने वा व्यक्तिमत्त्वाने प्रभावित झालेल्या अनेकांना लिहिण्याचे आमंत्रण दिले. त्यांना एकच विनंती होती – आठवणी लिहा; पण त्याचपलीकडे जाऊन मूल्यमापनही करा. व्यक्तिपेक्षा कार्यावर बोला. सहमतीइतकीच असहमतीही नोंदवा. एकूणच गौरवग्रंथाचा एकसुरीपणा या पुस्तकाला येऊ नये यासाठी आम्ही जास्तीतजास्त कटाक्षाने प्रयत्न केला आहे. अर्थात, अशा निमित्ताने लिहिताना लेखकांकडून काही प्रमाणात प्रसंगावधान आणि सौजन्य पाळले जातेच. त्यामुळे येथे मांडलेली मते सर्वार्थाने परखड किंवा निर्विकार आहेत, असा दावा मी करणार नाही. तरीही या लेखांमध्ये केवळ गौरव नाही; तर प्रश्न, शंका, मतभेद, चिकित्साही आहे.
