06/10/2025
कोजागिरी पौर्णिमा हा भारतात अत्यंत पवित्र आणि उत्सवसुप्रसिद्ध दिवस आहे. हा पौर्णिमेचा दिवस, विशेषतः आश्विन महिन्यात, शरद ऋतूमध्ये येतो. 'कोजागिरी' या नावाचा अर्थ “को जागे रे?” म्हणजे “को जागे आहे?” असा होतो. असे मानले जाते की या दिवशी देवी लक्ष्मी संपूर्ण जगात प्रवास करतात आणि आपल्या भक्तांना धन, ज्ञान, आरोग्य आणि समृद्धी देतात.
📖 कथा:
एक प्राचीन कथा अशी आहे:
एकदा देवी लक्ष्मी आपल्या भक्तांची परीक्षा घेण्यासाठी पृथ्वीवर आली. तिने पाहिले की काही लोक रात्री जागे राहून तिची स्तुती करतात, तर काही झोपलेले असतात. ज्यांनी जागे राहून देवीची स्तुती केली त्यांना तिने विशेष आशीर्वाद दिला. म्हणून हा दिवस “को जागे रे?” म्हणून ओळखला जातो.
त्याच दिवशी चंद्र आणि रात्र यांचे तेज विशेष पवित्र मानले जाते. चंद्र मन शांत करतो, लक्ष्मीची कृपा आणतो, आणि गणपतीच्या कृपेने अडचणी दूर होतात. म्हणून चंद्र, लक्ष्मी आणि गणपती यांचा सहवास या दिवशी अत्यंत शुभ मानला जातो.
सिंहासनगता लक्ष्मी पूजिता कोजागरी,
गणेश वंदितो देव सर्व सुखदायक पुरारी।
चन्द्रकिरण प्रकाशे, अज्ञान हरते सारी,
जागे रहावे भक्त, देववाणी गावे भारी।
अर्थ:
"कोजागिरीच्या रात्री, सिंहासनावर बसलेली लक्ष्मी पूजनीय असते. गणपती तिच्या सहवासात सर्व सुख देणारे आहेत. चंद्रकिरण प्रकाश पसरवतो आणि अज्ञान दूर करतो. भक्त जागा राहून तिची स्तुती करतात."
🌕 चंद्र, गणपती आणि देवी यांचा संबंध:
चंद्र: चंद्रकिरणे मन शांत करतात, दिवशी जे धन आणि ज्ञान मिळत नाही ते या रात्री मिळते.
गणपती: अडचणी दूर करतो, लक्ष्मीची कृपा सर्वांना प्राप्त होईल याची खात्री करतो.
लक्ष्मी/देवी: संपत्ती, आरोग्य, ज्ञान, आणि समृद्धीचा आशीर्वाद देतात.
🥛 मसाला दूध का असते?
कोजागिरी पौर्णिमेस लोक गोड मसाला दूध बनवतात.
गोड: लक्ष्मीच्या समृद्धीचा प्रतीक
दूध: शुद्धता आणि पवित्रता दर्शवते
मसाला (इलायची, जायफळ, दालचिनी): शरीराला उष्णता देऊन रात्री जागे राहायला मदत करतो आणि आरोग्य टिकवतो.
🚩🚩🚩🕉️🕉️🕉️🕉️