Amar prasad rath

23/05/2026

My Chamber ❤️❤️

17/05/2026

D.Pharm (ଡିପ୍ଲୋମା ଇନ୍ ଫାର୍ମାସି) କଣ?
​D.Pharm ହେଉଛି ଫାର୍ମାସି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଏଣ୍ଟ୍ରି-ଲେଭଲ୍ (Entry-level) ଡିପ୍ଲୋମା କୋର୍ସ। ଯେଉଁମାନେ କମ୍ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
​ସମୟସୀମା: ଏହି କୋର୍ସର ଅବଧି ହେଉଛି ୨ ବର୍ଷ।
​ଯୋଗ୍ୟତା: ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ରେଣୀ (12th Science) ପାସ୍ କରିଥିବା ଆବଶ୍ୟକ, ଯେଉଁଥିରେ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ (Physics), ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ (Chemistry) ସହିତ ଗଣିତ (Math) କିମ୍ବା ଜୀବବିଜ୍ଞାନ (Biology) ବିଷୟ ଥିବା ଜରୁରୀ।
​D.Pharm ପରେ କ୍ୟାରିୟର ସୁଯୋଗ (Career Opportunities)
​D.Pharm ଶେଷ କରିବା ପରେ ଆପଣ ଫାର୍ମାସି କାଉନସିଲ୍‌ରେ ଜଣେ ରେଜିଷ୍ଟର୍ଡ ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟ (Registered Pharmacist) ଭାବରେ ନିଜ ନାମ ପଞ୍ଜିକୃତ କରିପାରିବେ। ଏହାପରେ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ସୁଯୋଗ ମିଳିଥାଏ:
​ନିଜସ୍ୱ ମେଡିକାଲ୍ ଷ୍ଟୋର: ଆପଣ ନିଜର ଏକ କେମିଷ୍ଟ ବା ଔଷଧ ଦୋକାନ (Retail/Wholesale Pharmacy) ଖୋଲିବା ପାଇଁ ଲାଇସେନ୍ସ ପାଇପାରିବେ।
​ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ ହସ୍ପିଟାଲ୍: ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ ମେଡିକାଲ୍, ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟ ଚିକିତ୍ସାଳୟ (DHH) ଏବଂ ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ହସ୍ପିଟାଲ୍‌ରେ ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟ ଭାବରେ ଚାକିରି ମିଳିଥାଏ। ଓଡ଼ିଶାରେ OSSSC ମାଧ୍ୟମରେ ସରକାରୀ ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟ ପଦବୀ ପାଇଁ ବାରମ୍ବାର ନିଯୁକ୍ତି ବାହାରିଥାଏ।
​ମେଡିକାଲ୍ ପ୍ରତିନିଧି (Medical Representative - MR): ବିଭିନ୍ନ ନାମୀଦାମୀ ଓୗଷଧ କମ୍ପାନୀରେ ମେଡିକାଲ୍ ରିପ୍ରେଜେନ୍ଟେଟିଭ୍ ଭାବରେ କାମ କରି ଔଷଧର ମାର୍କେଟିଂ କରିପାରିବେ।
​ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା: ଯଦି ଆପଣ ଆଗକୁ ପଢିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ତେବେ ଲ୍ୟାଟେରାଲ୍ ଏଣ୍ଟ୍ରି (Lateral Entry) ମାଧ୍ୟମରେ ସିଧାସଳଖ B.Pharm ର ଦ୍ୱିତୀୟ ବର୍ଷରେ ଆଡମିଶନ କରିପାରିବେ।
​୨. B.Pharm (ବ୍ୟାଚେଲର୍ ଅଫ୍ ଫାର୍ମାସି) କଣ?
​B.Pharm ହେଉଛି ଫାର୍ମାସି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଅଣ୍ଡରଗ୍ରାଜୁଏଟ୍ (Undergraduate) ବା ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ କୋର୍ସ। ଏଥିରେ ଔଷଧ ତିଆରିର କେମିକାଲ୍ ଫର୍ମୁଲା, ଔଷଧର ପ୍ରଭାବ, ପରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନ ବିଷୟରେ ବହୁତ ଗଭୀର ଭାବରେ ପଢାଯାଏ।
​ସମୟସୀମା: ଏହି କୋର୍ସର ଅବଧି ହେଉଛି ୪ ବର୍ଷ (D.Pharm କରିଥିବା ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ୩ ବର୍ଷ)।
​ଯୋଗ୍ୟତା: +୨ ସାଇନ୍ସ (Physics, Chemistry, Biology/Math) ରେ ଅତିକମରେ ୪୫% ରୁ ୫୦% ମାର୍କ ରଖି ପାସ୍ କରିଥିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଓଡ଼ିଶାରେ OJEE କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରବେଶିକା ପରୀକ୍ଷା ଦେଇ ଏଥିରେ ଆଡମିଶନ ମିଳିଥାଏ।
​B.Pharm ପରେ କ୍ୟାରିୟର ସୁଯୋଗ (Career Opportunities)
​B.Pharm କରିବା ପରେ କ୍ୟାରିୟରର ପରିସର D.Pharm ଅପେକ୍ଷା ବହୁତ ବଡ଼ ହୋଇଯାଏ। ଏଥିରେ କେବଳ ଔଷଧ ଦୋକାନ କିମ୍ବା ହସ୍ପିଟାଲ୍ ନୁହେଁ, ବରଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ଔଷଧ ପ୍ରସ୍ତୁତକାରୀ କମ୍ପାନୀରେ ଭଲ ଚାକିରି ମିଳିଥାଏ:
​ଔଷଧ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ଗୁଣବତ୍ତା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ (Production & Quality Control): ବଡ଼ ବଡ଼ ଫାର୍ମାସ୍ୟୁଟିକାଲ୍ କମ୍ପାନୀ (ଯେପରିକି Sun Pharma, Cipla, Mankind) ରେ ଓୗଷଧ ତିଆରି ଏବଂ ତାହାର କ୍ୱାଲିଟି ଚେକ୍ କରିବା ପାଇଁ ଇଞ୍ଜିନିୟର ବା ଟେକ୍ନିସିଆନ ଭାବେ କାମ ମିଳେ।
​ଡ୍ରଗ୍ ଇନ୍ସପେକ୍ଟର (Drug Inspector - DI): ଏହା ଏକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସରକାରୀ ଚାକିରି। ଓଡ଼ିଶା ଲୋକସେବା ଆୟୋଗ (OPSC) ଦ୍ୱାରା ବାହାରୁଥିବା ପରୀକ୍ଷା ଦେଇ ଆପଣ ଡ୍ରଗ୍ ଇନ୍ସପେକ୍ଟର ହୋଇପାରିବେ। ଏହି ପଦବୀ ପାଇଁ କେବଳ B.Pharm ପିଲାମାନେ ହିଁ ଯୋଗ୍ୟ।
​କ୍ଲିନିକାଲ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ (Clinical Research): ନୂଆ ନୂଆ ଓୗଷଧର ଗବେଷଣା ଏବଂ ମାନବ ଶରୀର ଉପରେ ଏହାର ପରୀକ୍ଷଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଆସୋସିଏଟ୍ ଭାବେ କାମ କରିପାରିବେ।
​ସରକାରୀ ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟ: ଆପଣ ସମସ୍ତ ସରକାରୀ ହସ୍ପିଟାଲ, ରେଲୱେ, ଏବଂ ସେନାବାହିନୀ (Army/Navy) ରେ ମଧ୍ୟ ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇପାରିବେ।
​ନିଜସ୍ୱ ବ୍ୟବସାୟ: D.Pharm ପରି ଆପଣ ନିଜର ମେଡିକାଲ୍ ଷ୍ଟୋର, ଏଜେନ୍ସି କିମ୍ବା ଓୗଷଧ ତିଆରି କାରଖାନା ମଧ୍ୟ ଖୋଲିପାରିବେ।
​ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଓ ଅଧ୍ୟାପନା: B.Pharm ପରେ ଆପଣ M.Pharm (Master of Pharmacy) କିମ୍ବା MBA (Pharmaceutical Management) କରିପାରିବେ ଏବଂ ପରେ କଲେଜରେ ପ୍ରଫେସର ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରିବେ।
ଓଡ଼ିଶାରେ ଆଡମିଶନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପରୀକ୍ଷା
​ଯଦି ଆପଣ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହି ଦୁଇଟି କୋର୍ସ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏହିପରି ହୋଇଥାଏ:
​D.Pharm ପାଇଁ: ଓଡ଼ିଶାରେ ଡିପ୍ଲୋମା ଫାର୍ମାସି ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ କୌଣସି ବଡ଼ ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପରୀକ୍ଷା ଦେବାକୁ ପଡ଼େ ନାହିଁ। ଆପଣଙ୍କର ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ରେଣୀ (+୨ ସାଇନ୍ସ) ର ମାର୍କକୁ ଆଧାର କରି ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ DMET (Directorate of Medical Education and Training) ଦ୍ୱାରା ମେରିଟ୍ ଲିଷ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ଏବଂ କାଉନସେଲିଂ ମାଧ୍ୟମରେ ସରକାରୀ ଓ ପ୍ରାଇଭେଟ୍ କଲେଜରେ ସିଟ୍ ମିଳିଥାଏ।
​B.Pharm ପାଇଁ: ଏଥିପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ OJEE (Odisha Joint Entrance Examination) କିମ୍ବା ଜାତୀୟ ସ୍ତରର NEET ପରୀକ୍ଷା ଦେବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। OJEE ରେ ଭଲ ର‍୍ୟାଙ୍କ ରଖିଲେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସରକାରୀ କଲେଜ (ଯେପରିକି ବରହମପୁରର ଗଞ୍ଜାମ ଫାର୍ମାସ୍ୟୁଟିକାଲ୍ କଲେଜ କିମ୍ବା ବୁର୍ଲା) ଏବଂ ଶୀର୍ଷ ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆଡମିଶନ ମିଳେ।
​କୋର୍ସ ଫି’ (Course Fees) ର ଧାରଣା
​ଏହି ଦୁଇଟି କୋର୍ସର ଖର୍ଚ୍ଚ ଆପଣ ସରକାରୀ କଲେଜରେ ପଢୁଛନ୍ତି ନା ପ୍ରାଇଭେଟ୍ କଲେଜରେ, ସେଥିପାଇଁ ଅଲଗା ଅଲଗା ହୋଇଥାଏ:
​D.Pharm ଫି’: ସରକାରୀ କଲେଜରେ ଏହା ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ ୧୦,୦୦୦ ରୁ ୨୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ପ୍ରାଇଭେଟ୍ କଲେଜରେ ଦୁଇ ବର୍ଷ ପାଇଁ ମୋଟ ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ ୧ ଲକ୍ଷରୁ ୧.୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇପାରେ।
​B.Pharm ଫି’: ସରକାରୀ କଲେଜରେ ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ ୩୦,୦୦୦ ରୁ ୫୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ। ପ୍ରାଇଭେଟ୍ କଲେଜ କିମ୍ବା ଡିମ୍ଡ ୟୁନିଭର୍ସିଟିରେ ଏହାର ଫି’ ବାର୍ଷିକ ୮୦,୦୦୦ ରୁ ୧.୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା (୪ ବର୍ଷ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୩ ରୁ ୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା) ମଧ୍ୟରେ ରହିଥାଏ।
​ଚାକିରି କ୍ଷେତ୍ରରେ ମାସିକ ଦରମା (Salary Package)
​ଫାର୍ମାସି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦରମା ଆପଣଙ୍କର ଅଭିଜ୍ଞତା (Experience) ଏବଂ ଆପଣ କେଉଁ ପଦବୀରେ ଅଛନ୍ତି, ତାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ:
​D.Pharm ପରେ ଦରମା:
​ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ହସ୍ପିଟାଲ୍ ବା ମେଡିକାଲ୍ ଷ୍ଟୋରରେ ଆରମ୍ଭରୁ ମାସିକ ୧୨,୦୦୦ ରୁ ୧୮,୦୦୦ ଟଙ୍କା ମିଳିଥାଏ।
​ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟ ଚାକିରି ମିଳିଲେ ଆରମ୍ଭରୁ ଦରମା ପ୍ରାୟ ୨୫,୦୦୦ ରୁ ୩୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥାଏ।
​B.Pharm ପରେ ଦରମା:
​ଫାର୍ମା କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକରେ (Production/QC) ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଦରମା ମାସିକ ୨୦,୦୦୦ ରୁ ୩୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ମିଳେ। ଅଭିଜ୍ଞତା ବଢ଼ିବା ସହ ଏହା ୫୦,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ହୋଇଯାଏ।
​ମେଡିକାଲ୍ ରିପ୍ରେଜେନ୍ଟେଟିଭ୍ (MR) ଭାବରେ ଭଲ କମ୍ପାନୀରେ କାମ କଲେ ଦରମା ସହିତ ମୋଟା ଅଙ୍କର ଇନସେଣ୍ଟିଭ୍ (Incentive) ମିଳିଥାଏ।
​ଡ୍ରଗ୍ ଇନ୍ସପେକ୍ଟର (Drug Inspector): ଏହା ଏକ ଗ୍ରୁପ୍-ବି କ୍ଲାସ୍-୨ ସରକାରୀ ଚାକିରି ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହାର ମାସିକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଦରମା ପ୍ରାୟ ୪୪,୯୦୦ ଟଙ୍କା (ସରକାରୀ ଭତ୍ତା ମିଶି ପ୍ରାୟ ୬୦,୦୦୦+ ଟଙ୍କା) ହୋଇଥାଏ।
​ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସରକାରୀ କ୍ୟାରିୟର ସୁଯୋଗ
​ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ପରିବାର କଲ୍ୟାଣ ବିଭାଗ ଅଧୀନରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟ ନିଯୁକ୍ତି ବାହାରିଥାଏ:
​OSSSC Pharmacist: ଓଡ଼ିଶା ସବ୍-ଅର୍ଡିନେଟ୍ ଷ୍ଟାଫ୍ ସିଲେକ୍ସନ କମିଶନ (OSSSC) ମାଧ୍ୟମରେ ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ ଡାକ୍ତରଖାନା ଓ ସିଏଚସି (CHC) ରେ ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟ ପଦବୀ ପାଇଁ ପରୀକ୍ଷା ହୁଏ। ଏଥିପାଇଁ D.Pharm ଏବଂ B.Pharm ଉଭୟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଆବେଦନ କରିପାରିବେ।
​OPSC Drug Inspector: ଓଡ଼ିଶା ପବ୍ଲିକ ସର୍ଭିସ କମିଶନ (OPSC) ଦ୍ୱାରା ଏହି ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ, ଯେଉଁଥିରେ କେବଳ B.Pharm କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଡିଗ୍ରୀ ଥିବା ପିଲାମାନେ ହିଁ ଭାଗ ନେଇପାରିବେ।
​Odisha State Medical Corporation (OSMCL): ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କର ଔଷଧ ଯୋଗାଣ ବିଭାଗରେ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ଟେକ୍ନିକାଲ ଏବଂ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ପଦବୀରେ କାମ କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଥାଏ।
​କୋର୍ସ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସତର୍କତା
​ଆପଣ D.Pharm କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା B.Pharm, ଆଡମିଶନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଯାଞ୍ଚ କରିବେ ଯେ ସେହି କଲେଜଟି PCI (Pharmacy Council of India) ଦ୍ୱାରା ଅନୁମୋଦିତ (Approved) ହୋଇଛି କି ନାହିଁ। ଯଦି କଲେଜ PCI ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ନୁହେଁ, ତେବେ କୋର୍ସ ସରିବା ପରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟ ଲାଇସେନ୍ସ ମିଳିବ ନାହିଁ ଏବଂ ଆପଣ ସରକାରୀ ଚାକିରି ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।

09/05/2026

01/05/2026