11/03/2026
Ka High Court of Meghalaya ha ka sngi Ba-ar ka la pyndam ïa ka notification ba la pynmih da ka Garo Hills Autonomous District Council ïa kaba la pynmih ha ka 17 tarik Rymphang 2026 lyngba u Chief Executive Memeber ka council. Kat k*m kane ka notification ka dawa ba baroh ki kyrtong ba mut ïakhun ïa ka elekshon MDC ha GHADC kin hap ban suhlang ïa ka syrnot Schedule Tribe ha ka por ba ki thep kyrteng ban ïakhun ïa ka elekshon.
Haba shim bishar ïa jingmudui u Enamul Haque ka single bench jong u Justice HS Thangkhiew ka la pyndam ïa kane ka huk*m ka GHADC namar ka long palat ïa ka bor bad ka iktiar ba la pynkup ha ka.
Ha ka jingmudui na ka liang u nongmudui u la kdew ba ka EC jong ka GHADC kam don bor ban khang shim bynta ïa ki nongshong shnong bym dei riewlum tang da ka notification ba pynmih na ka Executive Committee (EC) namar kane ka pynkheiñ ïa ka Assam and Meghalaya Autonomous Districts (Constitution of District Councils) Rules, 1951, ïa kaba la thaw kat k*m ka Sixth schedule hapoh ka paragraph 2(6).
Na ka liang u nongmudui lyngba u muktiar jong u u K Paul u kdew ba ka kyndon ban ïoh long nongtep vote bad nongïakhun elekshon MDC la kdew shai ha ka Rule 128 bad ka Rule 8 jong ka AD Rule 1951 ha kaba la kdew ba ki bym dei riewlum ne non tribal ki lah ban shim bynta ha ka elekshon lada ki dei ki nongshong shnong pura ne permanent resident hapoh ki jylli synshar kata ka ADC. U la ong ruh ba kano kano ka jingpynkylla dei ban ïaid thik kat k*m ka AD Rule 72. U la ong ba kat k*m ka kyndon ka EC ka lah ban pynkylla da kaba ka wanrah da ka amendment ha ka rule bad ba dei ban da mynjur da ka ïing dorbar jong ka GHADC bad ban ïoh muhor na u Lat ka jylla bad u ong ba ka notification na la wanrah ka la ïaid lait na kane.
Shuh shuh u la kdew ba naduh ba sdang ka GHADC haduh mynta ruh ki bym dei riewlum ki la ju shim bynta ha ka elekshon MDC bad iakhun elekshon ruh bad ki la ju shah jied ruh k*m ki dkhot ka GHADC.
U la ong ruh ba kane ka jingpynkylla ka GHADC kam bud kat k*m ki kyndon jong ka aiñ na kata ka daw kane ka jingpynbna kam long shong aiñ satia.
Na ka liang u nongshah mudui kata ka GHADC la mih khmat da u S Dey ha kaba u la ong ba ka jingwanrah ka GHADC ïa kane ka jingpynkylla ka dei namar ka jingdawa ka kam namar ka demographic ne ka jingjyllei ki bym dei riewlum ka la ktah ïa ka hok ki riewlum. U la kdew ruh ba ka Assam and Meghalaya Autonomous Districts (Constitution of District Councils) Rules, 1951, ka kdew shai ba ka bor ban pynkylla ne wanrah ïa ki rule ki aiñ la bynshet ha ka Autonomous District.
U la ong ba ka Rule 30 ka pynkup bor ïa ka Executive Committee ban wanrah jingkylla ha ki aiñ lada dei ba ka jingkylla kam dei ha ka por ba don ka jingshong dorbar ha ka ïing dorbar jong ka district council.
Shuh shuh u la ïathuh ba na ka liang ka council ka la phah ïa ka jingtyrwa ban pynkylla sha ka District Council Affairs ban ïoh ïa ka jingmynjur bad ban pynbna ha ha ka Gazette notification.
Na ka liang ka sorkar jylla lyngba u muktiar jong ka uba dei ruh u Advocate General jong ka jylla u A Kumar bad la synrop lang da ka S Laloo u la ong ba na ka liang ka GHADC kam shym la bud thik ïa ki kyndon jong ka aiñ haba wanrah ïa kane ka jingpynkylla wat la lehse ka jingthmu ka dei kaba bha eh ruh.
U la kdew ba kino kino ki rule ne regulation ba wanrah da ka District Council dei ban long kat k*m ka Rule 29 (2) (b), kaba la ai bor lyngba ka Sixth Schedule. U la ong ruh ba ka bor ban thaw ain la kdew shai ha ka rule 72 ba ki aiñ ba thaw hapoh ka paragraph 2 (7) ha kaba ïadei bad ki kyndon ba kdew ba ka paragraph 2 (6) Sixth Schedule. U la ong ba kat k*m kine ki kyndon ka jingkylla ba wanrah sa ka Executive Committee dei ban on wanrah ha ka ïing ka District Council na bynta ban mynjur. Shuh shuh u la ong ba ka Rule 72 (2), ka kdew ba ki Rules ba la mynjur da ka ïing dorbar ka District Council, dei ban phah sha ka District Council Affairs Department bad ba ki rule dei ban ïoh jingmynjur na u lat shuwa ba kan treikam.
U la ong ba kane ka jingkylla kaba wanrah mynta kam ïaid kat k*m kyndon ba dei ban ïaid ba la kdew ha ka Sixth schedule bad ka AD Rule 1951 na kata ka daw ba kane ka jingpynkylla mynta kam dei kaba shong aiñ u la ong.
Na ka liang u Justice HS Thangkhiew u la ong ba ka EC ka lah ban tyrwa ïa ka jingpynkylla ha ki rule ban ïoh shim bynta ha ka elekshon ym ban pynkylla katba sngewbit. U la ong ba na kata ka daw kane ka jingpynkylla mynta kam pat ïoh jingmynjur na ka ïing dorbar jong ka district council, khlem ïoh jingmynjur na u Lat na kata ka daw la pynsahngeh ne set aside ïa ka jingpyntrei ïa kane ka notification.
Da kane ka jingpynksan ka High Court ïa ka jingmudui u Enamul Haque ki bym dei riewlum ki lah ban shim bynta laitluid ha ka elekshon MDC ha GHADC ha kaba la ïohi kane hi ka la wanrah ïa ka jingïakhih kaba jur bha ha Garo Hills kaba la pynlong wat ban duh ei ar ki mynsiem briew na ka jingïakhih bad ruh ïa kaba la pynlong ïa ka bor synshar district ban punjari da ka korphiw ha west Garo Hills bad ban khang ruh ïa ka jingtreikam ki bor internet ha ka district baroh kawei.