Land og Saga

06/02/2026

Árið 1939 hóf Mjólkursamlag KEA, mjólkurvinnslu í nýbyggðu húsi í gilinu á Akureyri, hannað af Þóri Baldvinssyni í Bauhaus stíl. Þar var mjólkurvinnsla í húsinu hátt í hálf öld. Listasafnið á Akureyri hefur síðan verið í húsinu frá stofnun, árið 1993. Listasafnið á Akureyri er stærsta listasafn landsins, fyrir utan höfuðborgarsvæðið, og hefur í gegnum árin fest sig í sessi sem eitt besta og öflugasta listasafn landsins. Það er alltaf gaman að heimsækja safnið, eins og Icelandic Times / Land & Saga komst að.

Það eru átta sýningar í gangi í safninu, ólíkar og heillandi:
Jóhannes S. Kjarval - Undir Berum Himni
Samsýningin 'Viðbragð'
James Merry - Nodens, Sulis & Tarnis
Ýmir Grönvold - Milli Fjalls og Fjöru
Valin verk fyrir sköpun og fræðslu - Margskonar I-II
Katrín Inga Jónsdóttir Hjördísardóttir - Sjálfsástarvírus
Björk Viggósdóttir - Hreyfing fyrir sjón / Movement for vision
Guðmundur Ármann - Aðflæði / Influx
Allt áhugaverðar sýningar í höfuðborg hins bjarta norðurs.

28/01/2026

Myndlistin gegnir margvíslegu hlutverki. Stundum er hún spegill, þess megnugur að varpa ljósi á tíðarandann og okkur sjálf. Stundum er hún fegurðarleit. Stundum kraftur sem umbylt getur sýn okkar á heiminn. Á yfirstandandi sýningum fær listin notið sín í margbreytileika sínum en listræn sköpun sem hreyfi- og umbreytingarafl er í forgrunni. Hér verður safnið ekki griðarstaður fortíðarþrár eða skjól frá hversdagslegum eða pólitískum áskorunum nútímans heldur rými til að kljást við þær með virku ímyndunarafli og íhuga þær djúpt. S*x listamenn úr ólíkum áttum umbreyta list í aðgerð, gagnrýni og vettvang fyrir samtal um samtímann. Frá ólíkum sjónarhornum skoða þeir vald, minni, rými, uppflosnun og merkingu þess að tilheyra.

Listamaðurinn Bernard Khoury dregur athygli að því hvernig byggingar geyma og segja sögur. Hann býður áhorfendum – í gegnum myndir og frásagnir – að skynja dulda, þunga fortíð sem situr í byggingum í formi minnis. Khoury fær hávaðann frá þjökuðum strætum Beirút til að bergmála inn í friðsælt íslenskt umhverfi.

Jaðarstaða og jaðarfyrirbæri eru Styrmi Erni Guðmundsyni og Agötu Mickiewicz hugleikin. Með óhefðbundnum aðferðum og leikglaðri nálgun, rýna þau í það sem er „á milli“ og „á mörkum“. Það sem fellur ekki inn í mót og flokkunarkerfi samfélagsins.

Rebekka Kühnis sýnir myndir af dýnamískri náttúru sem eru frystar í tíma. Hún vekur áhorfendur til umhugsunar um stöðugt flæði og umbreytingu náttúrunnar en minnir líka á gildi þess að hægja á vilji maður meðtaka umhverfi sitt af dýpt.

Hlynur Hallsson, sem vinnur með texta, skoðar hvernig merkingu er miðlað. Hann beinir sjónum að merkingunni sem liggur handan þess forms sem miðlar henni hverju sinni. Þetta gerir hann t.d. með því að birta textaverk á þremur ólíkum tungumálum.

Jeannette Castioni endurnýtir gögn sem safnað hefur verið í þágu vísindalegrar athugunar til að endurspegla mannlega reynslu. Þannig kvikna ný sjónarhorn og einföld sýn verður margræðari. Hún dregur til að mynda fram spennuna milli lifaðrar upplifunar fólks í erfiðum félagslegum aðstæðum og birtingarmyndar þess sem punktar í gögnum.

Nýr heimur, ný sýn Myndlistin gegnir margvíslegu hlutverki. Stundum er hún spegill, þess megnugur að varpa ljósi á tíðarandann og okkur sjálf. Stundum er hún fegurðarleit. Stundum kraftur sem umbylt getur sýn okkar á heiminn. Á yfirstandandi sýningum fær listin notið sín í marg...

27/01/2026

Vatnsleysuströnd, er 15 km löng strandlengja á norðanverðu Reykjanesi, milli Hafnarfjarðar og Keflavíkur. Ströndin er þakin gömlu hrauni, Þráinsskjaldarhrauni, sem rann úr gíg sem liggur norðaustan undir Fagradalsfjalli, fyrir nokkur þúsund árum síðan.

Ströndin er falleg og þrátt fyrir að vera næstum í alfaraleið, því fjölfarnasti þjóðvegur landsins Reykjanesbrautin liggur rétt sunnan við Vatnsleysuströnd, eru furðu fáir sem leggja leið sína eftir gamla þjóðveginum sem liggur meðfram strandlengjunni.

Í dag búa hundrað manns á ströndinni, og 1.100 manns í þorpinu Vogum, svo samtals eru um tólfhundruð manns í sveitarfélaginu. Það var þéttbýlt á Vatnsleysuströndinni í gegnum aldirnar, þrátt fyrir erfið skilyrði til búfjárræktar, en öflug árabátaútgerð var frá mörgum býlum við ströndina, öldum saman, enda stutt á góð og fengsæl fiskimið.

Víða á Vatnsleysuströndinni er að finna fornar minjar, ekki síst rústir verbúða og annarra mannvirkja tengdar útgerð.

Icelandic Times / Land & Saga fór um ströndina, og tók myndir, enda frábær staður til njóta útivistar í næsta nágrenni við Keflavík og Höfuðborgarsvæðið.

26/01/2026

Auðvitað á maður sem ljósmyndari sýna uppáhaldsstaði. Staði sem maður hefur margoft heimsótt, og koma manni sífellt á óvart. Af einskærri tilviljun byrja allir staðirnir á bókstafnum L.
Þetta eru Landmannalaugar á miðju hálendinu, Langisjór sem lúrir undir vestanverðum Vatnajökli í Vestur – Skaftafellssýslu, Lónsöræfi í Austur – Skaftafellssýslu, við hinn enda Vatnajökuls, og síðan Langanes, á norðausturhorninu. Þar er miðnætursólin fegurst.

26/01/2026

Í sal D í Listasafni Reykjavíkur, Hafnarhúsi, er ungum listamönnum sem hafa mótandi áhrif boðið að halda sína fyrstu einkasýningu í opinberu safni. Kristín Helga Ríkharðsdóttir (f : 93) er 53. listamaðurinn til að sýna í sal D. Silkimjúk er ný vídeó-innsetning, þar sem við fylgjumst með konu með ósk eða þrá eftir fullkomlega sléttum silkimjúkum fótleggjum. Kristín Helga vinnur þvert á miðla, og hér í sýningarstjórn Þorsteins Freys Fjölnissonar, skoðar hún spennuna milli hins náttúrulega og tilbúna. Falleg og silkimjúk sýning…

26/01/2026

Á leið minni niður í Listasafn Reykjavíkur / Hafnarhús, átti ég leið fram hjá Reykjavíkurtjörn.
Þar var augnablik sem bað um mynd. Hér er hún… af óteljandi mávum sitjandi á skæni á Tjörninni, með eina fegurstu götu höfuðborgarinnar, Tjarnargötu í bakgrunni.

Þingvellir að hausti EditorialÞingvellir er helgur staður fyrir okkur Íslendinga. Á Þingvöllum var lýðveldið stofnað; loksins frjáls þjóð þann 17. júní árið...

23/01/2026

Hugmyndir fæðast. Þær koma á færibandi, en það eru fáir sem klára hugmyndirnar, hvað þá gera þær vel. Kristján Maack ljósmyndari, gerir það einstaklega vel á sýningu sinni í Ljósmyndasafni Reykjavíkur, Sofandi risar. Markmið Kristjáns með sýningunni er að sýna veröld á hverfanda hveli, veita okkur innsýn í veröld íshalla þar sem hinir ,,sofandi risar” myndast og hverfa jafnharðan. Því skriðjöklarnir eru útverðir jökulsins, þar sem þeir rísa upp eftir þúsund ára svefn, og síðan hverfa.

Kristján, sem hefur starfað sem ljósmyndari í yfir þrjátíu ár, og tekst hér á við eitt stærsta verkefni samtímans, loftslagsbreytingarnar, með myndavél sem vopn. ,,Loftslagsbreytingarnar,eru okkar stærsta ógn, jafnvel þegar við sofum, því þær taka sér enga hvíld.“

23/01/2026

Kársnes, eða vesturbæinn eins og Kópavogsbúar kalla oftast nesið, er 2,2 km langt og 1,1 km breitt nes, milli voganna, Fossvogs og Kópavogs. Það liggur frá gjánni á Hafnarfjarðarvegi sem klífur vesturbæ Kópavogs frá öðrum hlutum bæjarins, og út í Skerjafjörð.

Fyrir seinna stríð, var bara einn sveitabær á nesinu, bærinn Kópavogur, sem tilheyrði Seltjarnarneshreppi. Það er síðan í seinni heimsstyrjöldinni, sem Kópavogur byrjar að byggjast, þá fyrst á Kársnesi og austar á Digraneshæðinni. Það verður síðan sérstakt sveitarfélag, Kópavogur, árið 1948, þá eru íbúarnir um 500.

Í dag er Kópavogur nærst stærsti bær landsins með 41.500 íbúa. Kársnesið, þessi elsti hluti Kópavogs, er líka elstur jarðfræðilega í sveitarfélaginu, jarðvegurinn er 100 þúsund ára gamalt grágrýti.

Á Kársnesi, við botn Kópavogs var einn daprasti atburður í sögu Íslands, Kópavogsfundurinn árið 1662, þegar Íslendingar gengust undir einveldi og afsöluðu sér sjálfstjórn í hendur Danakonungs við erfðahyllinguna á Kópavogsfundinum það ár. Nú er öldin önnur, og Kársnesið hefur á síðustu árum gengið í gegnum miklar breytingar. Byggð hefur þéttst, og miklar landfyllingar vestast á nesinu, og í Fossvogi hafa skapað möguleika á nýrri byggð, sem enn er í mótun. Icelandic Times / Land & Saga gekk um nesið, þar sem gömul og ný byggð fléttast fallega saman. Heillandi hverfi, á miðju höfuðborgarsvæðinu.

22/01/2026

Það hafa fáir staðir, breyst eins mikið í aldanna rás í Reykjavík og Örfirisey. Eyja sem tengd var með granda sem hægt var að ganga út á, á fjöru. Örfirisey liggur vestan við Kvosina, þar sem byggð á Íslandi hófst. Grandinn, sem er í dag byggður á landfyllingu og Örfirisey er í dag vestasti hluti Reykjavíkurhafnar, og helsta verslunarsvæði fyrir vesturborgina fyrir matvöru, auk þess að vera lifandi staður fyrir útgerð, en tvö stór útgerðarfélög eru staðsett í Örfirisey. Þarna eru líka olíubirgðir landsins geymdar, ferðamannastaðir, veitingahús og nokkur söfn. Örfirisey og Grandinn er í dag líflegt þorp í miðri höfuðborginni, með einu íbúðarhúsinu, blokk, en fágætu mannlífi þar sem ferðamenn og heimamenn hittast á eyju sem er að mestu mannanna verk. Landfyllingin gerir höfnina bæði öruggari og betri, og býr til nýtt hverfi, svæði rétt vestan við miðborgina. Icelandic Times / Land & Saga átti leið um þennan nýja og jafnframt gamla hluta höfuðborgarinnar.

22/01/2026

Kaldadalsleið, er forn þjóðleið frá Þingvöllum, og upp í Borgarfjörð, og þaðan norður í land. Kaldidalur var ruddur fyrstur fjallvega á Íslandi árið 1830, að tilstuðlan Bjarna Thorarensen skálds og amtmanns. Vegurinn er með hæstu fjallvegum á landinu, liggur hæst í 730m, vestan við Langjökul. Hann er einungis fær á sumrin, og það sæmilega búnum bílum. Vegurinn liggur mest um gróðurlausa mela, frá Þjóðgarðinum á Þingvöllum, og niður að Húsafelli í Borgarfirði, þeim fallega gróna stað. Frá Húsafelli er steinsnar í Hraunfossa, sem falla í Hvítá. Fyrir ferðamenn, sem hafa áhuga að sjá sem flestar hliðar landsins, er þetta frábær dagsferð, hringferð frá Reykjavík, á Þingvelli, síðan Kaldadal niður í Borgarfjörð, og síðan áfram að Reykholti, Hvanneyri og Borgarnesi, áður en haldið áfram til höfuðborgarinnar.

20/01/2026

Milli tveggja fjarða, Skerjafjarðar í norðri og Hafnarfjarðar í suðri, liggur Álftanes, sem teygir sig til vestur út í Faxaflóa. Á Álftanesi eru Bessastaðir, höfuðból síðan um árið þúsund og síðan lýðveldið var stofnað árið 1944, aðsetur Forseta Íslands. Bessastaðir hafa ávallt verið mikilvægir í sögu þjóðarinnar og jafnan verið aðsetur höfðingja og háembættismanna.

Skáldið og höfðinginn Snorri Sturluson (1179 – 1241) höfundur Snorra – Eddu og Heimskringlu, átti Bessastaði. Eftir víg hans árið 1241, rann jörðin með öllum gögnum og gæðum undir Noregskonung. Hún varð fyrsta jörðin á Íslandi til þess að komast í konungseigu. Hirðstjórar konungs sátu á Bessastöðum og síðar amtmenn og stiftamtmenn ásamt landfógetum.

Í dag er nokkur byggð á þessu láglenda nesi, á sunnanverðu höfuðborgarsvæðinu. Álftanes var sér sveitarfélag þangað það sameinaðist Garðabæ árið 2012. Icelandic Times / Land & Saga átti ferð um Álftanesið, þetta er þetta vanmetin áfangastaður til njóta bæði sögu og útivistar, í næsta nágrenni við Reykjavík, eða Hafnarfjörð.

20/01/2026

Skuggarnir eru enn langir. Þremur vikum, frá vetrarsólstöðum hefur dagurinn í höfuðborginni lengst um meira en klukkustund. Eða meira, því maður finnur og sér að það er svo miklu miklu bjartara en var þann 22 desember í fyrra. Icelandic Times / Land & Saga fór á stúfana, elti birtuna, meðfram sjónum sem umlykur annnesið Seltjarnarnes, heimili tveggja sveitarfélaga, Seltjarnarnes, vestast á nesinu og höfuðborgarinnar Reykjavíkur. Á þessu nesi sem er 10 km langt, og 4 km breitt að meðaltali, býr rúmlega þriðjungur þjóðarinnar, þar af rúmlega 1% í bæjarfélaginu Seltjarnarnesi.