05/12/2025
ජලාශ කලිං හිස් නොකලේ ඇයි?
Badra Kamaladasa හිටපු වාරිමාර්ග අධ්යක්ෂ ජෙනරාල් තුමිය ගේ සටහනක්
ප්රධාන ජලාශ වල ජලය පිටාර මට්ටමට කලින් හිස් නොකලේ ඇයි.? අවස්ථාවාදියෝ, රට ගිණිතබන්නෝ හා බක පණ්ඩිතයෝ හැර බුද්ධිමත් ජනතාවට විශේෂඥයෙකුගේ ලිපියකි.
ගොඩක් කට්ටියට ප්රශ්නයක් වෙලා තිබුනා....
උත්තරය 👇👇👇👇👇👇👇👇
ජලාශ භාර ඉංජිනේරුවන් සුළි කුණාටුවට පෙර ජල මට්ටම් පහත දැමීමට අවශ්ය පියවර නොගත්තේ ඇයිදැයි බොහෝ අය ප්රශ්න කළහ.
ජලාශ කළමනාකරණය පිළිබඳ මගේ අත්දැකීම් මත පදනම්ව,
*ජලාශ ක්රියාත්මක වන ආකාරය,
*ඉංජිනේරුවන් මුහුණ දෙන සීමාවන් මොනවාද
*තීරණ ගැනීමේදී ප්රවේශම් විය යුත්තේ කුමන කරුණු පිළිබඳව ද යන්න ඉතා කෙටියෙන් පැහැදිලි කිරීමට මගේ අරමුනයි.
කෙසේ වෙතත් සංසිද්ධිය පිලිබඳ අවසන් සමාලෝචනයක් සඳහා අවශ්ය තොරතුරු මෙතෙක් ලැබී නොමැති බැවින් මෙම නිරීක්ෂණ මුලික අදියරක ගැනෙන බව පමණක් සලකන ලෙස ඉල්ලමි.
වෙනත් සමහර රටවල් මෙන් නොව, ශ්රී ලංකාවේ ගංවතුර ජලය රඳවා ගැනීම සඳහා විශේෂයෙන් ඉදිකරන ලද ජලාශ නොමැත.
අපගේ ප්රධාන ජලාශ මුලිකවම වාරිමාර්ග, ජල විදුලි උත්පාදනය හෝ එම අරමුණු දෙකම සඳහා නිර්මාණය කර ඇත.
මේ නිසා, මහා කන්නය අභියස ඒ සඳහා සුදානමින් සිටින විට, මෝසම් වැසි ඇතිවීමට පෙර අපට ජලාශ මට්ටම් හිස් කිරීමට හෝ අඩු කිරීමට නම් ඒ සඳහා පැහැදිලි පසුබිමක් ඇතිවී තිබිය යුතුය.
අනවශ්ය ජලය පිට කිරීමක් සිදු වුවහොත් මහ කන්නය සඳහා ජල ලබා ගැනීමේ හැකියාව අනතුරේ හෙළන අතර ප්රධාන ජල විදුලි බලාගාරවල විදුලි උත්පාදනය ද අඩු විය හැක.
සෑම ඊසාන මෝසම් වැසි කාලයකටම පෙර, වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුව ජලාශ මෙහෙයුම්කටයුතු පිලිබද පොදු ස්ථාවර නියෝග නිකුත් කරයි.
ගේට්ටු මෙහෙයුම් (වාන් දොරටු), හදිසි පූර්වාරක්ෂාවන් සහ ක්ෂේත්ර නිලධාරීන් සහ ප්රාදේශීය සහ මධ්යම කාර්යාල අතර සන්නිවේදන විධිවිධාන සඳහා උපදෙස් එහි ඇතුළත් වේ.
සෑම ජලාශයකටම අනන්ය මෙහෙයුම් සහ නඩත්තු අත්පොතක් හෝ අවම වශයෙන් මුලික උපදෙස් අඩංගු පත්රිකා ඇති අතර එය එම පද්ධතියේ සැලසුම සහ ජල පෝෂක ලක්ෂණ අනුව සකස් කර ඇත.
මෙම අත්පොත් මඟින්, ජලාශ වෙත ගලා එන ජලය ප්රමාණය හා කාල පරාසයන් යටතේ ගේට්ටු ක්රියාත්මක කළ යුතු ආකාරය පිළිබඳව ඉංජිනේරුවන්ට මඟ පෙන්වයි.
කන්නය ආරම්භයේදී ජලාශයේ පවතින ධාරිතාවය මතපමනක් නොව කාලගුණ විද්යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් සපයනු ලබන වර්ෂාපතන අනාවැකි මතද ඉංජිනේරුවරු දැඩි ලෙස විශ්වාසය තබයි.
වසර තුල බල පැවැත්වෙන මෝසම් දෙකටම පෙර, කාලගුණ විද්යා දෙපාර්තමේන්තුව මෝසම් සංසදයක් පවත්වන අතර මෝසම් කාලය තුල වර්ෂාපතන තීව්රතාවය සහ ව්යාප්තිය නිලධාරීන් විසින් සාකච්ඡා ගනු ලබන ක්රියාමාර්ගය තීරණය කරයි.
ජලාශ වල ජල මට්ටමේ වෙනස්වීම් පිළිබඳ ගණනය කිරීම් බොහෝ දුරට රඳා පවතින්නේ මෙම අනාවැකි මත වන අතර, ඒවා සාමාන්යයෙන් ක්ෂේත්ර මිනුම් සහ ආකෘති පදනම් කොට ගෙන සකස් කරන ලද ප්රස්තාර සමඟ භාවිතා වේ.
කෙසේ වෙතත්, ඇතිවූ සුළි කුණාටුවට පෙර පලකල අනාවැකිවල මිලිමීටර් 100 ක පමණ වර්ෂාපතනයක් පෙන්නුම් කරන බව පමණක් දැක්වූ බැවින් ඒ පිලිබඳ වැඩි අවධානයක්යොමු නොවුයේ එවැනි වර්ශාපතනයකට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව අපගේ ජලාශ බැමි හා ගේට්ටු වලට හැකියාවක් ඇති බවට විශ්වාසය ජලාශ භාර නිලධාරීන්ට තිබු බැවින් විය හැකි බව මගේ අනුමානයි.
එහෙත් ප්රයෝගිකව, ස්ථාන කිහිපයකට මිලිමීටර් 300-400 ට වඩා වැඩි වර්ෂාපතනයක් ලැබුණි. මෙම වෙනස් වීම සාමාන්ය පුරෝකථන අවිනිශ්චිතතාවයට වඩා බෙහෙවින් වැඩි ය.
කාලගුණ බලධාරීන් විසින් අනුමාන ලෙස නිකුත කල අවතක්සේරු කළ පුරෝකථනයක් මත පදනම්ව ජලය මුදා හැරීම් සිදු කිරීම කිසි විටක නොසිදුවන අතර එසේ තීරණ ගත්තේ නම් නව ගැටළු ඇති කිරීමට ඉඩ තිබුණි.
පහල නිම්න වල ඇතිවිය හැකි අනවශ්ය ගංවතුර, කෘෂිකර්මාන්තයට අවශ්ය ජලය අහිමි වීම සහ ජල විදුලි උත්පාදනය පවත්වා ගැනීමේ දුෂ්කරතා ආදිය එයින් කිහිපයකි.
නිවැරදි, එමෙන්ම වගකීම් සහගත අයුරින් සිදු කල වැසි පුරෝකථන නොමැතිව ගන්නා තීරණ ජාතික ජල කළමනාකරණ ප්රමුඛතා සමඟ පහසුවෙන් ගැටිය හැකිය.
මෙම සංසිද්ධිය තුල තවත් වැදගත් සාධකයක් වූයේ වර්ෂාපතනය විසිරී තිබු අසමාන ව්යාප්තියයි.
විශේෂයෙන් පොළොන්නරුවේ සහ දකුණු කලාපයේ ඇතැම් ප්රදේශවලට අඩු වර්ෂාපතනයක් ලැබුණි.
මුළු දිවයිනටම බලපාන ලෙස නිකුත් කල කාල ගුණ අනාවැකි සලකා ඉංජිනේරුවන් එම ප්රදේශ වල ජලාශ අනවශ්ය ලෙස ඉවත් කළේ නම්, මෙම ප්රදේශ දැන් වාරිමාර්ග සඳහා බරපතල හිඟයකට මුහුණ දෙනු ඇත.
මෙම පොදු කරුණු වලට අමතරව සලකා බැලිය යුතු ව්යුහාත්මක ආරක්ෂක සීමාවන් ද තිබේ.
උදාහරණයක් ලෙස, කොත්මලේ වැනි ජලාශ වල ජල මට්ටම ශීග්රයෙන් පහල දැමිය නොහැක,
මන්ද ජල මට්ටම්වල වේගවත් වෙනස්වීම් ජලාශ තාවුල්ලෙහි වටා ඇති උස බෑවුම් බිඳවැටීම් හෝ නායයෑම් පවා ලක් විය හැකි බැවිනි.
එවැනි අවදානම් තීරණ මගින් සිදු කෙරෙන හදිසි මුදා හැරීම් ජලාශය තවදුරටත් අනාරක්ෂිත කරයි.
මේ සියලු හේතු නිසා, මෙහෙයුම් තීරණ වෙනස් කිරීමකට භාජනය කරන්නේ නම් , ඒවා ඉංජිනේරුමය විනිශ්චයන්, ස්ථාපිත කර ඇති ආරක්ෂන ක්රමෝපායන්, ස්ථාවර නියෝග සහ ජේෂ්ට සහ ක්ෂේත්ර මට්ටමේ ඉංජිනේරුවන් අතර ඇති කර ගන්නා සන්නිවේදන ආදිය මත පදනම් වේ.
මගේ වෘත්තීය ජීවිතය පුරාවටම, ගේට්ටු මෙහෙයුම් වලදී දේශපාලන බලධාරීන්ගේ පීඩනයක් අත්විඳ නොමැත. එවැනි ඉල්ලීම් කළත්, බලයලත් කාලගුණ නිලධාරීන් විසින් පොදුවේ නිකුත් කරන පුරෝකථන වලට වඩා ජලාශ මෙහෙයුම් සඳහා නිකුත් කරන නිවැරදි වර්ෂාපතන තොරතුරු නොමැතිව ජලාශයක ජලය ඉවත් කිරීම තාක්ෂණිකව පිළිගත නොගැනේ .
මෙවැනි හදිසි අවස්ථා වලදී තීරණ ගැනීම සඳහා මඟ පෙන්වීමට සහ එසේ සිදුකරන ක්රියාමාර්ග සමාලෝචනය කිරීම සඳහා ජාතික මට්ටමේ විශේෂඥ මණ්ඩලයක් පිහිටුවීමේ අරමුණින් වසර කිහිපයකට පෙර වේලි ආරක්ෂණ නියාමන පනතක් කෙටුම්පත් කරන ලදී.
අවාසනාවකට මෙන්, පරිපාලන ප්රමාදයන් හේතුවෙන් මෙම යෝජනාව තවමත් වාරිමාර්ග අමාත්යාංශයේ අනුමැතිය සඳහා රැඳී පවතී. එවැනි යාන්ත්රණයක්, හදිසි අවස්ථා වලදී ජලාශ පාලනය නියාමනය ශක්තිමත් කරන අතර ආන්තික සිදුවීම් වලදී පොදු ජනතාව තුල විශ්වාසයක් ඇති කරනු ඇත.
අවසාන වශයෙන්, මෙම සුළි කුණාටුව අතරතුර ජලාශ පද්ධතිය කළමනාකරණය කළ වාරිමාර්ග, මහවැලි හා පළාත් සභා වල සියලුම ඉංජිනේරුවන් සහ තාක්ෂණික නිලධාරීන්ගේ කැපවීම මම අගය කරමි. අධික වර්ෂාපතනය සහ නිරවද්ය පුරෝකථන නොතිබියදීත්, කිසිදු ප්රධාන ජලාශයක් බිඳි යාමක් සිදු නොවින. ඔවුන්ගේ වෘත්තීය කෘතහස්ත භාවය, අත්දැකීම් මෙන්ම දැඩි පීඩනය යටතේ වුවද සන්සුන් තීරණ ගැනීම මගින් ජලාශ වල ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම සමස්ත ජාතියේම අගය කිරීමට ලක් විය යුතුය.
භද්රා කමලදාස මහත්මිය
හිටපු වාරිමාර්ග අධ්යක්ෂ ජනරාල්
