05/09/2026
අද දින සුදුවර චරිතයෙන් සැප්තැම්බර් 05වන දිනට මංගල්යය යෙදෙන කල්කටාවේ ශුද්ධ වූ තෙරේසා මව්තුමිය ගැන කතා කරමු.
මෙතුමිය උපත ලබන්නේ 1910 අගෝස්තු 26 වන දින වර්තමාන උතුරු මැසදෝනියාවේ ස්කොප්ජේ යන නගරයේ වූ අතර ඇගේ උපන් නාමය ඇන්ජීස් නොහොත් ඇග්නස් නම් විය. ඇය පසුව තමන්ගේ නියම උපන්දිනය ලෙස සලකන්නේ ඇයව බෞතිස්ම කල දිනය වන අගෝස්තු 27 වෙනිදා ය. ඇය නිකොල් සහ ඩ්රැනෆිල් බොජක්ෂු යන දෙදෙනාගේ බාල දරුවා වුවාය. ජෝන් ග්රාෆ් ක්ලුකස් විසින් ලියන ලද චරිතාපදානයට අනුව, ඇග්නස් ඇගේ ජිවිතයේ මුල් අවධියේ දී බෙංගාලයේ සේවයේ යෙදුණු මිෂනාරිවරුන්ගේ ජිවිත කතා සහ ඔවුන්ගේ සේවාවන් ගැන උනන්දුවෙන් සිටි අතර වයස අවුරුදු 12 වන විට ඇය පැවිදි ජිවිතයක් ගෙවිය යුතු බව අවබෝධ කරගත්තා ය. ඒ අනුව වර්ෂ 1928 අගෝස්තු 28 වැනි දින ඇය නිතරම යන බ්ලැක් මැඩෝනා නම් දේවස්ථානයේ යාච්ඤා කරමින් සිටින අතර තුර ඇය තම අවසාන තීරණය ගනු ලැබුවාය. වයස 18 දී, ඇය තම නිවසෙන් නික්ම අයර්ලන්තයේ රත්ෆර්න්හම් හී ලොරෙටෝ සහෝදරියන් සමග ධර්ම දුත මෙහෙවරට සම්බන්ද වීම සදහා ඉංග්රීසි බස ඉගෙනීමට පටන් ගත්තාය.
මුලින්ම ඇය, ලොරෙටෝ කන්යා සොහොයුරියන් විසින් ඉන්දියානු පාසල් දරුවනට පුහුණු කරන භාෂාව වූ ඉංග්රීසි භාෂාව ඉගෙනීමට අයර්ලන්තයේ රත්ෆර්නම් හි ලොරෙටෝ කන්යාරාමයට ගියා ය.ඇය 1929 දී ඉන්දියාවට පැමිණ හිමාලය කඳු අසල වූ දාර්ජිලින් හි ඇයගේ ආධුනික ජීවිතය ආරම්භ කළ අතර එහිදී බෙංගාලි භාෂාව ඉගෙන ගත්තාය. 1931 මැයි මස 24 වන දින ඇය ප්රථම වරට පැවිදි සොහොයුරියක් ලෙස සිය ප්රථම පොරොන්දුව දුන්නාය. එහි දී ඇය විසින් සිය නම තෙරේසා ලෙස භාවිත කිරීමට තීරණය කරන ලදී.1937 මැයි මස 14 වන දින නැගෙනහිර කල්කටාවේ ලොරෙටෝ කන්යාරාමයට අයත් පාසලේ ගුරුවරියක් වශයෙන් සේවය කරමින් සිටි අතරතුර ඇය තම පැවිදි දිවියේ අවසන් පොරොන්දු දුන්නාය. තෙරේසා මවුතුමිය මුළුමනින්ම වසර 20ක පමණ කාලයක් එහි සේවය කල අතර 1944 දී ඇය එහි ප්රධානාචාර්ය තනතුරට පත් වුවාය.ඇය පාසලේ ඉගැන්වීම් කටයුතු මගින් සතුටක් ලැබුවත් කල්කටාවේ ඇය අවට ප්රදේශයේ ජිවත් වූ දුප්පතුන්ට ඇති කරදර එන්න එන්නම වැඩිවිය. තවද 1943 දී බෙංගාල දුර්භික්ෂය එම නගරයට ප්රබල ලෙස බලපෑ අතර 1946 දී හින්දු/ මුස්ලිම් ගැටුම් වර්ධනය වූ අතර එමගින් නගරය භීතියෙන් ඇළලී ගියේය.1946 සැප්තැම්බර් 10 වෙනි දින ඇය දුම්රියෙන් කල්කටා සිට දාර්ජිලින් නගරයේ පිහිටි ලොරෙටෝ කන්යාරාමය දක්වා ගමන් කරමින් සිටින විට ඇයට දේව පණිවුඩයක් මගින් දන්වා සිටියේ කන්යාරාමය තුලටම කොටු නොවී ඉන් පිටතට ගොස් අසරණ මිනිසුන්ට සේවය කරන ලෙසයි. ඇය එය තමන්ට ලැබුණු අණක් කොට සලකනු ලැබුවා ය.
1948 දී චාම් කපු සාරියකින් සැරසුණු ඇය දුප්පතුන් වෙනුවෙන් ඇයගේ ධර්ම දුත මෙහෙවර ආරම්භ කළාය. ඇය ඉන්දියානු පුරවැසි භාවය ලැබීමෙන් අනතුරුව මාස කිහිපයක් පැට්නා නගරයේ පිහිටි ශුද්ධ වූ පවුලේ රෝහලේ ප්රාථමික වෛද්ය පුහුණුවක් ලැබුවාය. මුලික වශයෙන් ඇය කල්කටාහි මොටිජ්හිල් නගරයේ පාසලක් ආරම්භ කළ අතර පසුව අසරණ වුවන් සහ බඩගින්නේ පෙලෙන්නන් රැකබලා ගැනීම ආරම්භ කළාය. 1949 ආරම්භ වත්ම ඇය තමන්ගේ උත්සාහයෙන් "දුප්පතුන් අතර සිටින දුප්පතුන්" සඳහා පිහිට වීමට තරුණ කාන්තාවන්ගේ කණ්ඩායමක් සහ නව ආගමික සංඝයක් නිර්මාණය කරමින් රෝගීන් සඳහා අරමුදලක් ද පිහිට වුවා ය.
මේ අවධිය වන විට ඉන්දියානු බලධාරීන්ගේ දැඩි අවධානය ඇය වෙත යොමු වී තිබු අතර එවකට ඉන්දීය අගමැතිවරයා ඇයට ස්වකීය කෘතඥතාව පල කළාය.
තෙරේසා මවුතුමිය විසින් ලියා තිබු දින සටහන් වල, ඇය ස්වකීය ජිවිතයේ මුල් කාලය තුළ අඟහිඟකම් වලින් පිරුණු අතිශය දුෂ්කර කාලයක් ගතකළ බව සඳහන් විය.එසේම දැඩි ණය බරින් හා තනිකමින් පෙලුණු ඇය කන්යාරාමයේ ඇති සුවපහසු ජිවිතයට යාමට සිතුනු බවත් ස්වකීය දිනපොතේ ඇය ලියා තිබුණි.
1950 ඔක්තෝබර් 4 වන දින වතිකානුවෙන් ඇයට ලැබුණු අවසරය මත අසරණයන් වෙනුවෙන් කැපුණු දයාවේ දූතයන් බවට පත් වෙමින් බඩගින්නෙන් පෙළෙන්නන්, සෙවණක් නැති, ගතට වස්ත්රයක් නැති, අංගවිකල, අන්ධ, බිහිරි, සමාජය විසින් නොසළකා හරිනු ලැබූ පුද්ගලයන් සහ ආදරයක් පිළිසරණක් නැති සමාජයට බරක් වූ පුද්ගලයින් සොයා යාම ආරම්භ කෙරිණ.එය කලකටාව තුළ සුළුවෙන් සාමාජිකයින් 13 දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමක් ලෙස ආරම්භ කළ අතර, 1997 වන විට එය කන්යා සොහොයුරියන් 4000 කටත් වඩා වැඩි ප්රමාණයක් දක්වා වර්ධනය වී තිබුණු අතර එමගින් අනාථ නිවාස, ඒඩ්ස් රෝගීන් සඳහා වූ ගිලන් හල්, ලොව පුරා විහිදුනු සහනාධාර මධ්යස්ථාන, සහ අනාථ වුවන් රැක බලා ගැනීම, අන්ධ, අබාධිත, වයස්ගත වුවන්, මතට ඇබ්බැහි වුවන්, සහ හිසට වහලක් නැති වුවන් මෙන්ම ගංවතුර, භුමිකම්පා, වසංගත, හදිසි විපත් මගින් සහන සැලැස්වීම ආදී සේවයන් සිදුවිය.
1952 දී තෙරේසා මවුතුමිය විසින් රජයේ අනුග්රහය ඇතිව කල්කටා නගරයේ පරණ හින්දු කෝවිලක මරණාසන්න පුද්ගලයින් සඳහා වූ ගිලන් ශාලාවක් ආරම්භ කළාය. එය පසුව කලිඝාට් හි නිර්මල හදවත් ඇත්තන්ගේ නිවාසය ලෙස ප්රසිද්ධ විය. මෙමගින් අනාථයින් ලෙස මිය යාමට සිදු වූ පුද්ගලයින්ට ගෞරවාන්විත මරණයකට හිමිකම් කිව හැකිවූ අතර මෙහි දී හින්දුන්ට ස්වකීය විශ්වාසයේ හැටියට ගංගානම් ගඟේ ජලය පානය කිරීමටත්, ඉස්ලාම් භක්තිකයන්ට කුරාණය ශ්රවණය කිරීමට සැලැස්වීමත් කිතුණුවන්ට තමා ආගමික වත්පිළිවෙත් අනුව අවසන් වතාවන් කිරීමටත් අවස්ථාව ලැබුණි. ඇය කියා සිටියේ "සතුන් මෙන් ජිවත් වූ මිනිසුන්ට පසුව සමාජය විසින් සළකනු ලැබුවන් සහ දේව දුතයන් මෙන් ඉතා වාසනාවන්ත මරණයක් හිමි වූ බවයි."එලෙසම තෙරේසා මවුතුමිය ඇතුළු දයාවේ සොහොයුරියන් ලාදුරු රෝගයෙන් පෙළෙන්නන් සඳහා ද ශාන්ති නගර් හි නිවසක් විවෘත කළ අතර කල්කටාව පුරා ලාදුරු රෝගීන් සඳහා බෙහෙත්, වෙළුම්පටි සහ ආහාර සපයන තවත් චිකිත්සාගාර කිහිපයක් ව්යාප්ත කළේ ය.
තවදුරටත් මෙම දයාවේ සේවාව මගින් යහ ක්රියාවක් වශයෙන් 1955 දී අනාථ දරුවන් සඳහා වෙනම නිවාසයක් නිර්මල සිසු භාවන නමින් ආරම්භ විය.එය හිසට වහලක් නොමැති තරුණ පරම්පරාව වෙනුවෙන් ද, අනාථ දරුවන් වෙනුවෙන් ද වෙන් කලේ ය.ඒ අනුව ඇයගේ අසරණයන් සඳහා වූ සේවය 1960 දශකය වන විට අනාථ නිවාස, ගිළන් නිවාස, විශ්රාම නිවාස රාශියකින් යුතුව ඉන්දියාව පුරා විකාශනය විය. ඉන් පසු මෙම මෙහෙවර ලොව පුරා ව්යාප්තවීමට පටන්ගෙන 1965 දී ඉන්දියාවෙන් පිට මුල්ම ආයතනය කන්යා සොහොයුරියන් 5 දෙනෙකුගෙන් වෙනිසියුලාවේ දී ආරම්භ විය. ඒ අනුව 1968 දී රෝමය, ටැන්සානියාව, ඔස්ට්රේලියාව යන රටවල ද ව්යාප්ත වූ අතර, 1970 දශකය තුළ ආසියාව, අප්රිකාව, යුරෝපය සහ එක්සත් රාජධානිය ඇතුළු රටවල් 12ක් පුරා ව්යාප්ත විය.
වර්ෂ 1983 රෝමයේ දී දෙවන ජෝන් පාවුළු පාප් වහන්සේ බැහැ දැකීමට ගොස් සිටියදී තෙරේසා මවුතුමිය හෘද්යාබාදයකට ලක් වුවාය. 1989 දී දෙවන වරටත් ඇය හෘද්යාබධයකට ලක් වූ පසු ඇයට කෘතීම හෘද ස්පන්ධන උපකරණයක් ලැබිණි. එහෙත් 1991 දී බලවත් නිවුමෝනියා රෝගයකින් පෙලුණු ඇයට හෘද රෝගයද බලවත් විය. එහි දී ඇය දයාවේ සේවා අධිපති තනතුරෙන්, ඉල්ලා අස්වීමට තැත් කලද, අනෙකුත් කන්යා සොහොයුරියන් රහසිගතව පැවැත් වූ ඡන්දයකින් ඇය එහි තව දුරටත් රැඳී සිටිය යුතු බව තීරණය කෙරුණු හෙයින් එයට ඇය එකඟ වුවාය.1996 අප්රේල් මස සිදුවූ වැටීමකින් ඇයගේ උරහිස් ඇටය බිඳී ගියේය. අගෝස්තු මස ඇය මැලේරියා රෝගයෙන් පීඩා විඳි අතර හෘදයේ වම් කුටීරයේ ක්රියාකාරිත්වයද අඩපණ විය. ඇයට හදවත් සැත්කමක් කලද ඇගේ සෞඛ්යය පිරිහෙන බව සියල්ලන්ටම පැහැදිලි විය.
1997 දී ඇය දයාවේ දූත සේවයේ ප්රධාන තනතුරින් ඉවත් වුවාය. ඇය 1997 සැප්තැම්බර් 5 වෙනි දින වයස 87 දී සගලොව දිනා ගන්නා ලදී .
භාග්යවරයට එසවීම 2003 ඔක්තෝබර් 19 දින අති උතුම් ඊ වන ජුවාම් පාවුළු ශුද්ධෝත්තම හිමිපාණන් විසින්.
ශුද්ධවන්ත භාවයට එසවීම 2016 සැප්තැම්බර් 04 දින ෆ්රැන්සිස් ශුද්ධෝත්තම හිමිපාණන් විසින්.
'දයාවේ දූතිකාව' ලෙස හඳුන්වන කල්කටාවේ මුනිවරිය, ශුද්ධ වූ තෙරේසා මව්තුමියනි, අප නිසා යාච්ඤා කළ මැනව.
'RVASinhala' Facebook, Instagram, X, TikTok පිටු like කරන්න, comment කරන්න, share කරන්න, YouTube චැනලය subscribe කරන්න. ස්තූතියි..!
