08/06/2026
එල් නිනෝ කියන්නේ මොකක්ද? ලංකාවටත් එයිද?කොහොමද අපි සූදානම් වෙන්නෙ?
🌊 මොකක්ද මේ එල් නිනෝ කියන්නේ?
ලෝකයේ කාලගුණයට විශාල බලපෑමක් ඇති කරන ස්වභාවික දේශගුණික සංසිද්ධි අතරින් ප්රධානතම එකක් තමයි එල් නිනෝ (El Niño) කියන්නේ. මෙය ඇතිවන්නේ පැසිෆික් සාගරයේ සමකයට ආසන්න මධ්යම හා නැගෙනහිර ප්රදේශවල මුහුදු ජල උෂ්ණත්වය සාමාන්යය අගයට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ යාම නිසායි.
සාමාන්යයෙන් පැසිෆික් සාගරයේ නැගෙනහිර සිට බටහිර දෙසට හමන සුළං (Trade Winds) මඟින් උණුසුම් ජලය ඉන්දුනීසියාව සහ ඕස්ට්රේලියාව දෙසට තල්ලු කරනවා. නමුත් එල් නිනෝ කාලයේදී මෙම සුළං දුර්වල වීම හෝ සමහර විට දිශාව වෙනස් වීම නිසා උණුසුම් ජලය නැවත නැගෙනහිර පැසිෆික් කලාපයට පැතිරෙනවා. එමඟින් සාගරයේ සහ වායුගෝලයේ ස්වභාවික සමතුලිතතාවය වෙනස් වී ලෝකය පුරා කාලගුණ රටාවන්ට බලපෑම් ඇති කරනවා.
"El Niño" කියන්නෙ ස්පාඤ්ඤ වචනයක් වන අතර එහි තේරුම "කුඩා පිරිමි දරුවා" හෝ "යේසුස් බිළිඳා" යන බව පැවසෙනවා.
දකුණු ඇමරිකාවේ පේරු සහ ඉක්වදෝරයේ ධීවරයින් මෙම උණුසුම් මුහුදු ධාරාව නත්තල් සමයට ආසන්නව ඇතිවන බව නිරීක්ෂණය කළ නිසා එයට මෙම නම ලබා දී තිබෙනවා.
🌏එල් නිනෝ ලෝකයට බලපාන්නේ කොහොමද?
එල් නිනෝ නිසා ලෝකයේ විවිධ ප්රදේශවල වැසි රටාවන් සහ උෂ්ණත්වය වෙනස් වෙනවා.
🔹 දකුණු ඇමරිකාවේ සමහර ප්රදේශවල අධික වැසි සහ ගංවතුර තත්වයන් ඇති වීම
🔹 ඕස්ට්රේලියාව, ඉන්දුනීසියාව වැනි රටවල නියඟ තත්ත්වයන් ඇති වීම
🔹 ආසියාවේ කෘෂිකර්මාන්තයට බලපෑම් ඇති වීම
🔹 ලෝකයේ සාමාන්ය උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම
🔹 ලැව් ගිනි වැඩි වී
🔹 සාගර ජීවී පද්ධතිවල වෙනස්කම් සිදුවීම
🔹 ඇතැම් ප්රදේශවල සුළි කුණාටු රටාවන් වෙනස් වීම
🇱🇰 ශ්රී ලංකාවට එල් නිනෝ බලපාන්නේ කොහොමද?
ශ්රී ලංකාව පැසිෆික් සාගරයෙන් දුරස්ථව පිහිටා තිබුණත්, එල් නිනෝ නිසා ඇතිවන ගෝලීය වායුගෝලීය වෙනස්කම් ලංකාවේ කාලගුණයටත් බලපානවා.
☀️ උෂ්ණත්වය වැඩි වීම
එල් නිනෝ කාලවලදී ශ්රී ලංකාවේ සාමාන්ය උෂ්ණත්වය ඉහළ යාමේ ප්රවණතාවක් තිබෙනවා. ඒ නිසා අධික උණුසුම් කාලගුණයක් අත්විඳිය හැකියි.
🌧️ වැසි රටාව වෙනස් වීම
සමහර කාලවල වැසි අඩුවීමත්, තවත් කාලවල අසාමාන්ය ලෙස අධික වැසි ලැබීමත් සිදුවිය හැකියි. ඒ නිසා කෘෂිකර්මාන්තයට හා ජල කළමනාකරණයට බලපෑම් ඇති වෙනවා.
🌾 කෘෂිකර්මාන්තයට බලපෑම් ඇතිවීම
වර්ෂාපතනය අඩුවීම නිසා වී, එළවළු සහ අනෙකුත් භෝග වගාවන්ට හානි විය හැකියි. ජලාශවල ජල මට්ටම් පහත වැටීම නිසා වගා කටයුතු දුෂ්කර විය හැකියි.
💧 ජල හිඟය
වැසි අඩුවීමත් සමඟ ජලාශ, වැව් සහ ගංගාවල ජල මට්ටම් පහළ යා හැකියි. එමඟින් පානීය ජල සැපයුමටත් බලපෑම් ඇති විය හැකියි.
⚡ විදුලි නිෂ්පාදනය අඩාල වීම
ශ්රී ලංකාවේ ජල විදුලි බලාගාර විශාල ප්රමාණයක් ජලාශ මත රඳා පවතින නිසා ජල මට්ටම් පහළ යාම විදුලි නිෂ්පාදනයට බලපාන්න පුළුවන්.
⚠️ එල් නිනෝ එන්න කලින් අපි මොනවද කරන්න ඕනේ?
💧 ජලය ඉතිරි කරන්න
නියඟ තත්ත්වයන් ඇතිවිය හැකි බැවින් ජලය නාස්ති නොකර භාවිත කිරීම වැදගත් වෙනවා.
🌱 ගෙවතු වගාවට සූදානම් වෙන්න
වැසි අඩුවිය හැකි නිසා ජලය අඩුවෙන් අවශ්ය වන භෝග තෝරා ගැනීම සහ ජලය ගබඩා කර ගැනීම ප්රයෝජනවත් වෙනවා.
☀️ අධික උණුසුමෙන් ආරක්ෂා වෙන්න
ප්රමාණවත් ජලය පානය කිරීම, දිවා කාලයේ අධික හිරු රශ්මියෙන් වැළකීම සහ වැඩිහිටියන් හා කුඩා දරුවන් ගැන විශේෂ අවධානය යොමු කිරීම වැදගත් වෙනවා.
🏠 වැසි සහ ගංවතුර සඳහාත් සූදානම් වෙන්න
එල් නිනෝ කාලයේදී ඇතැම් ප්රදේශවල අධික වැසි ඇතිවිය හැකි බැවින් ජලය බැස යන මාර්ග පිරිසිදු කර තබා ගැනීම සුදුසුයි.
📻 කාලගුණ නිවේදන පිළිපදින්න
කාලගුණ විද්යා දෙපාර්තමේන්තුව නිකුත් කරන නිවේදන පිළිබඳව සැලකිලිමත් වීමෙන් අවදානම් තත්ත්වයන්ට කලින් සූදානම් විය හැකියි.
එල් නිනෝ යනු ස්වභාවික දේශගුණික සංසිද්ධියක් වුවත්, එහි බලපෑම් ජන ජීවිතයට, කෘෂිකර්මාන්තයට, ජල සම්පත් හා ආර්ථිකයට සැලකිය යුතු ලෙස බලපෑම් කළ හැකියි. ඒ නිසා කාලගුණික වෙනස්කම් පිළිබඳ අවධානයෙන් සිටීමත්, කල්තියා සූදානම් වීමත් ඉතා වැදගත්.
🌊 එල් නිනෝ ගැන දැනුවත් වෙන්න, සූදානම් වෙන්න, ආරක්ෂිතව ඉන්න! 🇱🇰
මේ වගේ තොරතුරු දැනගන්න අපිව follow කරලා තියාගන්න. තව කෙනෙක්ට දැනගන්න ශෙයාර් කරන්නත් අමතක කරන්න එපා.
#දැනුම
