29/11/2025
විශේෂ විමර්ශන වාර්තාව: කැලණි ගඟේ 'මහා ජල බෝම්බය' සහ 2025 ගංවතුරේ විද්යාත්මක සත්යය
වාර්තාව සැකසුවේ: ජ්යේෂ්ඨ මාධ්යවේදී සෙනරත් දිසානායක දිනය: 2025 නොවැම්බර් 28 වේලාව: පස්වරු 7.00 තත්ත්වය: රතු නිවේදන (අධි අවදානම්)
හැඳින්වීම
ශ්රී ලාංකීය ඉතිහාසයේ කොළඹ සහ තදාසන්න ප්රදේශවලට බලපෑ දරුණුතම ගංවතුර තත්ත්වයක් අභියස අපි සිටින්නෙමු. බොහෝ දෙනා මෙය 2016 වසරේ ගංවතුර සමඟ සසඳමින්, "තාම වතුර නෑ" යැයි පවසමින් සැනසී සිටිති. නමුත් මාධ්යවේදියෙකු ලෙස වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුවේ ජල විද්යා අංශය සහ කාලගුණ විද්යා දෙපාර්තමේන්තුවේ දත්ත ගැඹුරින් විශ්ලේෂණය කිරීමේදී පෙනී යන්නේ, අප ඉදිරියේ ඇත්තේ 2016 ට වඩා බිහිසුණු ජල විද්යාත්මක අනතුරක් බවයි.
මෙම වාර්තාව මගින් 2016 සහ 2025 තත්ත්වයන්ගේ විද්යාත්මක වෙනස, ඉදිරි දින කිහිපයේ කාලගුණ අනාවැකිය සහ ගංවතුර බැස යාමට ගතවන කාලය පිළිබඳව සවිස්තරාත්මකව කරුණු ගෙන එන්නෙමි.
1. ඇයි මේ ගංවතුර 2016 ට වඩා භයානක? (විද්යාත්මක සත්යය)
බොහෝ දෙනාට අමතක වූ, නමුත් විද්යාත්මකව තහවුරු වූ කරුණ නම් 2016 සහ 2025 යනු හාත්පසින්ම වෙනස් සිදුවීම් දෙකක් බවයි.
2016 මැයි (පහළ නිම්න ගංවතුර): එදා වැස්ස ලැබුණේ හංවැල්ල සහ කොළඹට පමණය. ගඟේ ඉහළින් (අවිස්සාවේල්ලෙන්) ආ ජල කඳ අඩුය. එදා අවිස්සාවේල්ල මාපකය (Glencourse) සටහන් වූයේ මීටර් 16.70 ක් ලෙස පමණි.
2025 නොවැම්බර් (ඉහළ නිම්න ගංවතුර - වත්මන් තත්ත්වය): මෙවර කිතුල්ගල, දෙරණියගල සහ ලක්ෂපාන යන ඉහළ කඳුකරයට මිලිමීටර් 300-400 ක අති විශාල වර්ෂාවක් ලැබී ඇත.
සාක්ෂිය: අද (28) වන විට අවිස්සාවේල්ල මාපකය මීටර් 17.94 ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත.
නිගමනය: මෙය 2016 ට වඩා මීටර් 1.24 ක් (අඩි 4ක් පමණ) උසැති දැවැන්ත ජල කඳකි. මෙම "ජල බෝම්බය" තවමත් කොළඹට ළඟා වී නැත. එය හෙට (29) දින කොළඹට කඩා වදිනු ඇත.
2. කොළඹට කුමක් සිදුවේද? (ඉදිරි පැය 48 සඳහා පුරෝකථනය)
කොළඹ නගලගම් වීදියේ ජල මාපකය මේ මොහොතේ (නොවැ. 28) අඩි 5.30 ක් වැනි අගයක් පෙන්නුම් කළද, හෙට දිනය ඉතා තීරණාතිකය.
ජල මට්ටම ඉහළ යාම: අවිස්සාවේල්ලෙන් එන අතිරික්ත ජල කඳ සහ පසුගිය වසර 10 තුළ කොළොන්නාව අවට සිදුවූ ඉඩම් ගොඩකිරීම් (Land Reclamation) යන සාධක දෙක එකතු වූ විට;
පුරෝකථනය: නගලගම් වීදිය මාපකය අඩි 9.25 සිට අඩි 9.75 දක්වා ඉහළ යාමේ දැඩි අවදානමක් ඇත.
සරලව කිවහොත්: 2016 වසරේ ඔබේ නිවසට ජලය පැමිණි මට්ටමට වඩා, මෙවර අඩි 1 යි අඟල් 6ක් හෝ අඩි 2ක් (1.5ft - 2.0ft) වැඩිපුර ජල මට්ටමක් බලාපොරොත්තු වන්න.
3. සුළි කුණාටුවේ ගමන් මග සහ කාලගුණ අනාවැකිය
දිවයිනට බලපා ඇති කාලගුණ පද්ධතියේ හැසිරීම පිළිබඳ නවතම චන්ද්රිකා දත්ත (Satellite Imagery) විශ්ලේෂණය පහත පරිදි වේ:
සුළි කුණාටුවේ ගමන් මග: දිවයින ආශ්රිතව පවතින මෙම පීඩන අවපාතය (Depression) ඉදිරි පැය 24 තුළ ක්රමයෙන් ශ්රී ලංකාවෙන් ඈතට, එනම් උතුරු/වයඹ (North-West) දෙසට ගමන් කරනු ඇතැයි පුරෝකථනය කෙරේ.
වර්ෂාපතනය: කුණාටුව ඈතට ගියද, එහි "වලිගය" (Trailing Bands) මගින් තවදුරටත් නිරිතදිග කලාපයට වැසි ගෙන එනු ඇත. නමුත් හෙට (29) සවස් වන විට වර්ෂාවේ අඩුවීමක් බලාපොරොත්තු විය හැක.
අවදානම: වැස්ස අඩු වුවද, ගංවතුර අඩු නොවේ. මන්ද ඉහළ කඳුකරයෙන් ගලා එන ජලය කොළඹට පැමිණීමට දිනක් පමණ ගතවන බැවිනි. එමනිසා වැස්ස පෑව්වද ජල මට්ටම තවදුරටත් ඉහළ යනු ඇත.
4. ගංවතුර බැස යාම සහ සාමාන්ය තත්ත්වයට පත්වීම (Time Forecast)
කැලණි ගඟේ පහළ නිම්නය යනු ඉතා සෙමින් ජලය බැස යන ප්රදේශයකි. වත්මන් දත්ත අනුව ගංවතුර බැස යාමේ කාලසටහන (Timeline) පහත පරිදි අනුමාන කළ හැක:
උපරිම මට්ටමට පැමිණීම (Peak): නොවැම්බර් 29 (හෙට) දහවල් හෝ රාත්රී කාලයේදී කොළොන්නාව සහ තදාසන්න ප්රදේශ උපරිම ජල මට්ටමට ළඟා වනු ඇත.
ස්ථාවරව පැවතීම (Stagnation): නොවැම්බර් 30 සහ දෙසැම්බර් 01 යන දිනවල ජල මට්ටම අඩුවීමකින් තොරව ඉහළ අගයකම පවතිනු ඇත (මුහුදේ වඩදිය මට්ටම් සහ ජල පරිමාව වැඩි නිසා).
බැස යාම ආරම්භ වීම (Receding): වර්ෂාව සම්පූර්ණයෙන්ම නතර වුවහොත්, දෙසැම්බර් 02 වන දින සිට ඉතා සෙමින් (දිනකට අඟල් කිහිපය බැගින්) ජලය බැස යාම ආරම්භ වේ.
සාමාන්ය තත්ත්වය: ප්රදේශය සම්පූර්ණයෙන්ම ජලයෙන් නිදහස් වීමට දෙසැම්බර් 06 හෝ 07 දක්වා කල් ගත විය හැක.
5. මාධ්යවේදියෙකු ලෙස ජනතාවට කරන අවසන් ආයාචනය
බුද්ධිමත් ජනතාවනි,
විද්යාව බොරු නොකියයි. අප සතුව ඇත්තේ 2016 ට වඩා දරුණු ඉලක්කම් ය.
ග්ලෙන්කෝස් මාපකය 2016 පරාජය කර ඇත.
අපේ ජල රැඳවුම් ඉඩම් කොන්ක්රීට් වී ඇත.
එබැවින්, "ගිය පාර වතුර ආවේ නෑ" කියන මතකයේ එල්බගෙන නොසිටින්න. නගලගම් වීදිය අඩි 5.00 පෙන්වන මෙම මොහොත, ඔබගේ ජීවිත ආරක්ෂා කර ගැනීමට ලැබෙන අවසන් ස්වර්ණමය පැය කිහිපයයි. අඩි 5 සීමාව පැන්න පසු මාර්ග යට වී ඔබ කොටු වන බව මතක තබා ගන්න.
වහාම ඉවත් වන්න. ආරක්ෂිත ස්ථාන කරා යන්න. දේපලවලට වඩා ජීවිතය වටිනා බව සිතන්න.
🛑 හදිසි ආධාර සහ සම්බන්ධීකරණ විස්තර (Save & Share)
ගංවතුර අවදානම හමුවේ කොටු වී සිටින හෝ ඉවත් වීමට සහය අවශ්ය ඔබ වෙනුවෙන් ක්රියාත්මක වන විශේෂ දුරකථන අංක:
1. ක්ෂණික සහන සහ මෙහෙයුම් මධ්යස්ථාන (24 Hours)
ආපදා කළමනාකරණ මධ්යස්ථානය (DMC): 117 (රට පුරා ඕනෑම තැනක සිට නොමිලේ ඇමතිය හැක)
පොලිස් හදිසි ඇමතුම් අංශය: 119 (ජීවිතාරක්ෂක බෝට්ටු ඉල්ලීම් සහ ආරක්ෂාව සඳහා)
සුව සැරිය ගිලන් රථ සේවය: 1990 (රෝගීන් සහ ආබාධිත පුද්ගලයින් ඉවත් කරගැනීම සඳහා)
2. බෝට්ටු සහ හමුදා සහය (කොළඹ සහ කැලණි ගඟ දෙපස) ඔබේ නිවස වට වී ඇත්නම් හෝ රෝගියෙකු ඉවත් කරගැනීමට බෝට්ටුවක් අවශ්ය නම් පහත අංක අමතන්න:
ශ්රී ලංකා නාවික හමුදා මෙහෙයුම් මැදිරිය (Rescue Ops): 011-2445368 / 011-2212230
යුධ හමුදා හදිසි මැදිරිය: 113 / 011-2434251
ගුවන් හමුදා සහන මැදිරිය (Air Rescue): 011-2441044
3. ප්රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල (සහන මධ්යස්ථාන පිළිබඳ තොරතුරු සඳහා) ඔබ අයත් ප්රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට කතා කර ළඟම ඇති ආරක්ෂිත මධ්යස්ථානය (පන්සල/පාසල) දැනගන්න.
කොළොන්නාව ප්රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය: 0112 547206
කඩුවෙල ප්රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය: 011-2560321
වත්තල ප්රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය: 011-2930438
බියගම ප්රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය: 0112 400 314
4. දැනට හඳුනාගෙන ඇති ප්රධාන ආරක්ෂිත මධ්යස්ථාන (Safe Centers): (කරුණාකර යාමට පෙර ඔබේ ග්රාම නිලධාරී හරහා තහවුරු කරගන්න)
කොළොන්නාව: ටෙරන්ස් එන් ද සිල්වා මහා විද්යාලය / විද්යාවර්ධන විද්යාලය.
වැල්ලම්පිටිය: සේදවත්ත රජමහා විහාරය.
කැලණිය: විද්යාලංකාර පිරිවෙන (සහන කඳවුර).
5. විදුලි බිඳවැටීම් දැනුම් දීමට:
ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය (CEB): 1987
LECO ආයතනය: 1910
⚠️ ඉවත් වීමට පෙර සැලකිලිමත් වන්න!
ඔබ ආරක්ෂිත ස්ථානයකට යනවිට පහත දේවල් අනිවාර්යයෙන්ම ළඟ තබා ගන්න (Emergency Bag):
ලියකියවිලි: ඉඩම් ඔප්පු, උප්පැන්න සහතික, හැඳුනුම්පත් (ප්ලාස්ටික් බෑගයක දමා වතුර නොවදින ලෙස සකසන්න).
ඖෂධ: නිවසේ සිටින රෝගීන්ගේ දිනපතා ගන්නා බෙහෙත් වර්ග (අවම වශයෙන් දින 3කට සරිලන පරිදි).
ආහාර/ජලය: බිස්කට්, වතුර බෝතල් සහ කුඩා දරුවන්ට අවශ්ය කිරිපිටි.
විදුලි පහන්: ටෝච්, පවර් බෑන්ක් (Power banks) සහ අමතර බැටරි.
සුරතල් සතුන්: හැකි නම් ඔවුන්වද ආරක්ෂිත ස්ථානයකට ගෙන යන්න, නැතහොත් ගැටගසා දමා නොයන්න (ලිහා දමන්න).
"ජීවිතය රැකගන්න - දේපල පසුව සොයාගත හැක."
මීට, විශ්වාසී, සෙනරත් දිසානායක (වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුවේ සහ ආපදා කළමනාකරණ මධ්යස්ථානයේ නිල දත්ත ඇසුරිනි)
