06/07/2026
අපි කවුරුත් දන්න දෙයක් තමයි ලංකාවේ රජරට වගේම තවත් කලාප කිහිපයකම පානීය ජල ගැටලුව සහ වකුගඩු රෝගය කියන්නේ කාලෙක ඉඳන් අපේ මිනිස්සුන්ව නිහඬවම බිලිගත්ත ලොකුම සෞඛ්ය ඛේදවාචකයක්. හැබැයි මේ 2026 වසරේදී ජාතික ජලසම්පාදන හා ජලාපවහන මණ්ඩලයෙන් ඇත්තටම හදවතට ලොකු බලාපොරොත්තුවක් දෙන නිල තොරතුරු රැසක් එළියට ඇවිත් තියෙනවා. රුපියල් බිලියන 175කට අධික දැවැන්ත ආයෝජනයකින් මහා පරිමාණ ජල ව්යාපෘති රැසක් මේ වසර ඇතුළත ජනතා අයිතියට පත් කරන්න රජය මුළුමනින්ම සැලසුම් කරලා ඉවරයි.
මේක ඇහුවම මට මුලින්ම හිතුණේ මේක අපේ රටේ පවුල් ලක්ෂ 3කට අධික පිරිසකගේ ජීවිතවලට ලැබුණු සැබෑ ආශීර්වාදයක් නේද කියලා.
තඹුත්තේගම, අනුරාධපුර උතුර, ලග්ගල වගේ වකුගඩු රෝගයෙන් බැටකාපු කලාප විතරක් නෙවෙයි, පොල්ගහවෙල සහ මහනුවර වගේ විශාල දිස්ත්රික්ක රැසක ජනතාවට මේකෙන් සෘජුවම ප්රතිලාභ හිමි වෙනවා.
ඒ කියන්නේ පිරිසිදු පානීය ජලය නැතුව ජීවිත බයෙන් බැටකාපු මිනිස්සුන්ට මේක ඇත්තටම ස්ථිර තාක්ෂණික විසඳුමක් දීමක්.
මෙතනදී අපේ රාජ්ය අංශය සහ වත්මන් රජය ගත්ත මේ ප්රායෝගික තීරණ සහ ක්රියාත්මක කිරීම් ඇත්තටම අගය කරන්න ඕනේ. රට ආර්ථික වශයෙන් අභියෝගාත්මක කාලයක ඉන්න වෙලාවක වුණත්, මිනිස්සුන්ගේ ජීවිතවලට තියෙන මූලිකම අයිතියක් වෙනුවෙන් මෙච්චර විශාල මුදලක් වෙන් කරලා, ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතාගේ ප්රධානත්වයෙන්ම මේ දිනවල ක්ෂේත්රයේ ප්රායෝගික වැඩකටයුතු ආරම්භ වීම ඇත්තටම පැසසිය යුතුයි.
තාක්ෂණිකව බලනකොට මේ ව්යාපෘතිවල තියෙන්නේ අපේ ගම්වල සාමාන්ය නල ජල පද්ධති නෙවෙයි, ජලයේ තියෙන බර ලෝහ සහ අහිතකර රසායනික ද්රව්ය අයන සහ අණුක මට්ටමෙන්ම ඉවත් කරන්න පුළුවන් අතිනවීන Filter ක්රමවේදයි.
සරලව කියනවා නම් මෙතනදී පාවිච්චි වෙන්නේ ප්රත්යාවර්ත ආස්රැතිය, ඒ කියන්නේ Reverse Osmosis (RO) සහ Nano-filtration වගේ උසස් ඉංජිනේරු තාක්ෂණයන්.
පේරාදෙණිය විශ්වවිද්යාලයේ පර්යේෂණ කණ්ඩායම් මඟින් කරපු අධ්යයනයන්ගෙන් කලින් සොයාගෙන තිබුණා රජරට පැත්තේ භූගත ජලයේ තියෙන කැඩ්මියම්, ෆ්ලෝරයිඩ් සහ ආසනික් වගේ මූලද්රව්ය නිසා මිනිස්සුන්ගේ වකුගඩු නරක් වන බව. රජය මැදිහත් වෙලා ක්රියාත්මක කරන මේ අලුත් ව්යාපෘති හරහා කරන්නේ ඒ විෂ ද්රව්ය සහ ජලයේ තියෙන දැඩි බව (Water Hardness) මුළුමනින්ම පෙරා ඉවත් කරපු පිරිසිදු වතුර නළ මාර්ගයෙන් කෙළින්ම නිවෙස්වලටම සපයන එකයි.
ව්යාපෘතිවල නිල දත්ත දෙස බැලුවොත් මේක ඇත්තටම දැවැන්ත වැඩපිළිවෙළක්. රුපියල් බිලියන 32ක අධික වියදමකින් නිම කෙරෙන තඹුත්තේගම ජල සම්පාදන ව්යාපෘතිය මඟින් පවුල් 25,000කට සහනය ලැබෙනවා. ඒ වගේම රුපියල් මිලියන 4,995ක වියදමින් නිම කරපු ලග්ගල නව නගර ජල සම්පාදන ව්යාපෘතිය මඟින් පවුල් 6,800කට ජලය ලැබෙනවා.
මීට අමතරව, ජපන් ජාත්යන්තර සහයෝගිතා නියෝජිතායතනයේ (JICA) ණය ආධාර සහ ශ්රී ලංකා රජයේ ප්රතිපාදන රුපියල් බිලියන 52ක් මත ක්රියාත්මක වන අනුරාධපුර උතුර ජල සම්පාදන ව්යාපෘතියේ දෙවන අදියර මඟින් පවුල් 67,000කට සෙත සැලසීමට නියමිතයි.
එමෙන්ම මේ ජල ව්යාපෘති පද්ධති තුළ අතිනවීන මධ්යගත පාලන තාක්ෂණයන්, ඒ කියන්නේ SCADA Systems පවා ස්ථාපිත කර තිබෙනවා.
මෙමඟින් ජලයේ පිරිසිදුභාවය සහ පීඩනය තත්පරයෙන් තත්පරයට පරිගණක පද්ධති හරහා නිරීක්ෂණය කෙරෙනවා.
කලින් නම් රජරට අම්මලා, තාත්තලා තමන්ගේ දරුවන්ට වතුර උගුරක් දෙන්නෙත් ලොකු බයකින්. හැබැයි මේ ව්යාපෘති නිසා දැන් ඒ බය නැති වෙලා යනවා.
රජරටින් පිටතට ගියොත්, රුපියල් මිලියන 20,207ක දැවැන්ත ආයෝජනයකින් ඉදිකරන පොල්ගහවෙල, පොතුහැර සහ අලව්ව ඒකාබද්ධ ජල සම්පාදන ව්යාපෘතිය එන සැප්තැම්බර් මාසයේදී විවෘත වෙනවා. මෙමඟින් පවුල් 38,000ක පානීය ජල ගැටලුවට ස්ථිර විසඳුමක් ලැබෙනවා.
විශේෂයෙන්ම මේ වසරේ ක්රියාත්මක වන විශාලතම ව්යාපෘතිය වෙන්නේ ලෝක බැංකු ආධාර හා රජයේ ප්රතිපාදන මත ක්රියාත්මක වන රුපියල් මිලියන 65,000ක් වැනි ඉහළම පිරිවැයක් දරන මහනුවර උතුර - පාතදුම්බර ඒකාබද්ධ ජල සම්පාදන ව්යාපෘතියයි.
මේ වසර අවසානයේදී, ඒ කියන්නේ දෙසැම්බර් මාසයේදී විවෘත වන මෙම දැවැන්ත ව්යාපෘතිය මඟින් පමණක් පවුල් 173,000කට සෙත සැලසීමට අපේක්ෂා කරනවා.
මෙච්චර කල් ජල ගැටලු නිසා අසරණ වුණු පවුල්වල ආර්ථිකයත් මේ වතුර ව්යාපෘති නිසා ගොඩනැගෙනවා. මොකද ලෙඩ රෝගවලට බෙහෙත් කරන්න මිනිස්සුන්ට විශාල මුදලක් වියදම් කරන්න වුණා. දැන් ඒ මුදල් ඉතුරු වෙනවා වගේම, නිරෝගී ශ්රම බලකායක් නිර්මාණය වීම නිසා මුළු රටේම කෘෂිකාර්මික හා කාර්මික නිෂ්පාදනයට ඒක ලොකු ශක්තියක් වෙනවා.
මේක හුදෙක් පාරක්, තොටක් හැදුවා වගේ තාවකාලික සංවර්ධනයක් නෙවෙයි, මේක මිනිස්සුන්ගේ ඊළඟ පරම්පරාවත් නිරෝගීව රැකගන්න කරන දිගුකාලීන මානුෂීය ආයෝජනයක්.
රාජ්ය නිලධාරීන්ගේ සහ ඉංජිනේරුවන්ගේ කැපවීම වගේම, මේ වගේ මහා පරිමාණ ව්යාපෘති රැසක් එකම වසරක් තුළ සාර්ථකව ජනතා අයිතියට පත් කරන්න වත්මන් රජය දක්වන නායකත්වය සහ උනන්දුව ඇත්තටම අගය කළ යුතුයි. දශක ගණනාවක වකුගඩු ශාපයෙන් සහ පානීය ජල හිඟයෙන් රට නිදහස් කරගන්න ගත්ත මේ පියවර ලංකාවේ සෞඛ්ය සහ යටිතල පහසුකම් ඉතිහාසයේ ලොකු ජයග්රහණයක්.
අන්තිමට හිතලා බලනකොට, මේ මහා ජල ව්යාපෘති කියන්නේ අපේ රටේ ඉංජිනේරුමය හැකියාව වගේම ජනතාවගේ ජීවත්වීමේ අයිතිය සුරක්ෂිත කරන්න රජය දැක්වූ සැබෑ කැපවීම මැනවින් පෙන්වන කැඩපතක්.
පිරිසිදු ජලය කියන්නේ ජීවිතයයි. ඉතින් මේ ලැබෙන මහා දායාදය රැකගෙන, අපේ අනාගත පරම්පරාව වකුගඩු රෝගයෙන් තොර නිරෝගී පිරිසක් බවට පත් කරගන්න අපිට පුළුවන් වෙයි නේද?
