25/12/2025
• දිවි රඟමඩළින් බැස ගිය සතිස් සඳ
මා නිතර අවවාද, අනුශාසනා ලබාගත් ඒ නිහතමානී, අව්යාජ කලාකරුවා අප සියලු දෙනාගෙන්ම සමුගෙන අද අවසන් ගමන් ගියේය.
මළහිරු බසිනා සැදෑ යාමයේ බොරැල්ල පොදු සුසාන භුමියේදී එතුමන්ගේ සිරුර චිතකයේ තබා ගිනිලද්දී, ඒ දෙස බලාසිටීමත් දැඩි වේදනාවට කාරණයක් වීය.
අපෙන් සමුගත් මේ නිහතමානී ජේෂ්ඨ කලාකරුවාගේ හිඩස කිසි ලෙසකින්වත් පිරවිය නොහැකි බලවත් අඩුවක් ලෙස මට දැනේ. මීට දශක තුනකට පමණ ඉහතදී "සුමති සම්මාන" පිළිබඳ සංකල්පය මාසිත තුළ දළු ලා වැඩෙද්දී එකී භාරදූර කාර්ය සාර්ථකවත්, නොකඩවාත් ඉදිරියට ගෙනයාම පිළිබඳව මා මුලින්ම උපදෙස් ගත්තේ එතුමාගෙන්ය. එදා එතුමන්ගේ උපදෙසින් මා තැනූ අත්තිවාරම අද මහා මන්දිරයක් වී ඇත්තම්, එම ගෞරවයෙන් විශාල කොටසක් එතුමන්ටද හිමිවිය යුතුමය.
සතිස්චන්ඳ්ර එදිරිසිංහ යනු කලා ක්ෂේත්රයේ දිගු පරාසයක් දිග්විජය කළ අති ප්රවීණ කලාකරුවෙකි. වේදිකාව, සිනමාව, පුංචි තිරය, ජයගත් ප්රශස්ත රූපණවේදියෙකු සේම වේදිකා නාට්ය, චිත්රපට, ටෙලි නාට්ය අධ්යක්ෂවරයෙකු, නිශ්පාදකවරයෙකු,තිර පිටපත් රචකයෙකු හා ග්රන්ථ කතුවරයෙකුද ලෙසද එතුමන්ගේ ප්රතිභාව මුළු මහත් ලාංකේය කලා ක්ෂේත්රය පුරාම විහිදී පැතුරිණි.ඒ සියල්ලද අභිබවමින් මිනිසත්කම පෙරටුකරගත් එතුමන්, සැබෑ මානව හිතවාදී මිනිසෙකු ලෙසද කාටත් ලෙංගතුව කටයුතු කළේය.
සුමති සම්මාන උළෙලේදී කලාකරුවෙකුට හෝ කලාකාරියකට ජීවිතේ එක්වරක් පිරිනමන 'සුමතිපාල අනුස්මරණ සම්මානයෙන්' 2003 වර්ෂයේදී එතුමන්ව ගෞරව, බහුමානයට ලක්කරන්න හැකිවීම පිළිබඳව සිතමින් අවසන් මොහොතේ යම්පමණකින් හෝ මම සැනසුම් සුසුම් හෙළුවෙමි.
අපහැරයන මොහොත දක්වාම සුමති සම්මාන උළෙලේ සාර්ථකත්වය වෙනුවෙන් වචනයෙන්ද, ක්රියාවෙන්ද අසීමිත ලෙස දායක වූ එතුමන්ට මෙවර පැවති සුමති සම්මාන උළෙල සජීවීව නරඹන්නට උත්සව ශාලාවට ඒමට නොහැකිවූයේ ඒ වන විටත් එතුමන් ගිලන්ව සිටි නිසාය. නමුත් ඒ මොහොතේද දුරකතනයෙන් අමතා එතුමන් මට සුබ පැතූ අයුරු මට කිසිදා අමතක නොවේ.
එයින්ද නොනැවතුණු එතුමන් 30 වන සුමති සම්මාන උළෙලට සුබපතා මා වෙත ලිපියක්ද ලියා එවා තිබුණි. අපි එය සමරු කලාපයේද පළ කළෙමු.
එතුමන්ගේ නිහතමානී, මානව හිතවාදී ගුණය සිහිපත් කරමින් එතුමන්ට ගෞරවයක් ලෙස එම ලිපිය මෙසේ ගෙන හැර දක්වමි.
"මීට වසර තිහකට පමණ ඉහතදී තිලංග සුමතිපාල මහතා සමඟ එක්ව සුමති සම්මාන උළෙල ආරම්භ කරන්නට යෙදූ අත්තිවාරම අද අහස උසට නැඟි මහා මන්දිරයක් වී හමාරය. කයෙන් අද මා දුබලව, දුර්වලව සිටියත්, ජීවිතය දෙස ආපසු හැරී බලන විට ඒ අතීත මතකයන් මට කිසිදා අමතක නොවේ. එවිට මට හැඟෙන්නේ කයෙන් දුර්වල වූවත්, සිතින් මා තවමත් තරුණ බවය.
මේ ගෙවුණු කාලය යනු සුළුපටු කාලයක් නොවේ. තිලංග සුමතිපාල නම් නිර්මාණශීලී තරුණයාට පෙර මා හඳුනා ගන්නේ
යූ. ඩබ්ලිව් සුමතිපාල මහතාය. එතුමන් චිත්රපට නිෂ්පාදකයකු ලෙස කටයුතු කරන කාලයේ මමද චිත්රපට අධ්යක්ෂවරයෙකු ලෙස කටයුතු කිරීම අපගේ මිත්ර සමාගමට මූලික පදනම සැපයීය. පසුව මිලිනා සුමතිපාල මැතිණිය ද චිත්රපට නිෂ්පාදිකාවක් වූ අතර, සුමතිපාල පවුලේ දරුවන්ද කලාකරුවන්ගේ ජීවන රටාව සහ ඔවුනගේ නිර්මාණයන්හි වටිනාකම මැනවින් තේරුම්ගත් දූ පුතුන් වූහ.
එදා යෞවනයකුව සිටි තිලංග සුමතිපාල මහතා සුමති සම්මාන උළෙල ආරම්භ කිරීමට පෙර මගෙන් ද දැනමුතුකම් ඉල්ලා සිටියේ මේ සියලු අවබෝධතා නිසා විය හැකිය. එදා ‘සුමති සම්මාන‘ නම් මහා මන්දිරයට මුල්ගල තබා ඒ මන්දිරය ජාතික වේදිකාවක් කරන්නට මංගල පිඬැලි කැපූ අයුරු මට අද ද මැවී පෙනේ. එතරම් නිරෝගී සුවයක් නැති වුවද ඒ මතකයන් මගේ ජීවිතයට යළි හුස්ම පිඹියි. අද වනවිට සුමති සම්මාන උළෙල දැයම එකළු කරන මහා මංගල්ලයක් වී හමාරය. තවත් ලෙසකින් කිවහොත් එය තරු එළියෙන් දිලිසෙන තට්ටු තිහක මහා මන්දිරයකි. මේ ජයග්රහණයේ පංගුකාරයකුවීම පිළිබඳව අද මට ඇත්තේ නිරහංකාර සතුටකි.
අපේ සංස්කෘතියේ මුල් ගලවන ‘කළගුණ සැලකීමේ ගුණය’ ඉතා මැනවින් තිලංග සුමතිපාල මහතාගෙනුත්, සුමති සම්මාන උළෙලනුත් මම අදටත් දකිමි. එදා සිට අද දක්වා සුමති සම්මානයෙන් පිදුම්ලද සියලුදෙනාටත්, තිස්වෙනි සුමති සම්මාන උළෙලේ ජයග්රාහී සියලුදෙනාටත් මම මගේ උණුසුම් සුබ පැතුම් මෙසේ ගෙන එමි.
- සතිස්චන්ද්ර එදිරිසිංහ
මේ සියලු මතකයන් එකින් එක සිහිවෙද්දී මහා වේදනාවක් හිතට දැනුනද, බොහෝ විට එතුමන්ම අපට සිහිපත් කළ "ලෝක ස්භාවය" තේරුම් ගනිමින් ඒ අසහාය කලාකරුවාට මම මෙසේ ආදරයෙන් සමුදෙමි...!
© තිලංග සුමතිපාල
