07/08/2026
මහාචාර්ය විමල් දිසානායකයන්ගේ අභාවය පිළිබඳ ත්රීවිෂන් රූපවාහිනි අපේ සාතිශය සංවේගය!
මහාචාර්ය විමල් දිසානායක, ශ්රී ලාංකේය සාහිත්ය විචාරය, ජනසන්නිවේදනය, සිනමා අධ්යයනය සහ ආසියානු සන්නිවේදන න්යායයන් සම්බන්ධයෙන් ජාත්යන්තර කීර්තියට පත් ප්රමුඛ විද්වතෙකි, කවියෙකි, මෙන්ම ග්රන්ථ කතුවරයෙකි.
අධ්යාපනය සහ ශාස්ත්රීය පසුබිම
ප්රාථමික/දෙවනික අධ්යාපනය: නිකවැව විද්යාලය සහ මහනුවර ත්රිත්ව විද්යාලය.
උසස් අධ්යාපනය: පේරාදෙණිය විශ්වවිද්යාලයෙන් ශාස්ත්රවේදී (BA) ගෞරව උපාධිය ලබාගත් අතර, ඇමෙරිකාවේ පෙන්සිල්වේනියා විශ්වවිද්යාලයෙන් පශ්චාත් උපාධියද (MA) එංගලන්තයේ කේම්බ්රිජ් විශ්වවිද්යාලයෙන් ආචාර්ය (Ph.D.) උපාධියද ලබා ගන්නා ලදී.
ශාස්ත්රීය හා වෘත්තීය දායකත්වය
ජනසන්නිවේදන විෂය: කැලණිය විශ්වවිද්යාලයේ ජනසන්නිවේදන අධ්යයනාංශයේ ප්රථම මහාචාර්යවරයා ලෙස සේවය කරමින් ශ්රී ලංකාවේ ජනසන්නිවේදන විෂය ක්ෂේත්රයේ පදනම සකස් කිරීමට විශාල මෙහෙයක් ඉටු කළේය.
ජාත්යන්තර සේවය: ඇමෙරිකාවේ හවායි හි පිහිටි East-West Center හි සංස්කෘතික හා සන්නිවේදන ආයතනයේ නියෝජ්ය අධ්යක්ෂ ලෙසත්, හොංකොං විශ්වවිද්යාලය ඇතුළු ජාත්යන්තර උසස් අධ්යාපන ආයතන කිහිපයකම මහාචාර්යවරයකු ලෙසත් කටයුතු කර ඇත.
නව සංකල්ප හඳුන්වාදීම: 1990 දශකයේදී සිංහල පාඨකයන්ට උත්තර-නූතනවාදය (Postmodernism) සහ ආසියානු සන්නිවේදන න්යායන් (Asian Communication Theory) හඳුන්වාදීමේ පුරෝගාමියෙකි.
සාහිත්ය හා නිර්මාණාත්මක දායකත්වය
පද්ය සංග්රහ: අකල් වැස්ස, නර රකුසා, කල්ප විනාශය, ඉන්ද්රචාපය, රැව් පිළිරැව්, දුරු රට සිට යනාදී කාව්ය ග්රන්ථ රැසක් රචනා කර ඇත.
විචාර ග්රන්ථ: ගිරිකුළ හා සඳමඩල ඇතුළු සාහිත්ය හා සිනමා විචාර ග්රන්ථ රැසක් සිංහල හා ඉංග්රීසි භාෂාවලින් ලියා ඇත.
ජාත්යන්තර ප්රකාශන: ආසියානු සිනමාව සහ සන්නිවේදනය පිළිබඳ ඔහුගේ ශාස්ත්රීය ග්රන්ථ Cambridge, Oxford, Routledge, Duke University Press වැනි ලොව සුප්රකට ප්රකාශන ආයතන මගින් පළ කර ඇත.
ලබා ඇති සම්මාන හා ඇගයීම්
සාහිත්ය රත්න සම්මාන (ශ්රී ලංකා රජයෙන් පිරිනමන උසස්ම සාහිත්ය සම්මානය)
දේශබන්ධු සම්මානය
කැලණිය විශ්වවිද්යාලයෙන් පිරිනමන ලද සම්මානනීය ඩොක්ටර් ඔෆ් ලෙටර්ස් (D.Litt.) උපාධිය
මහාචාර්ය විමල් දිසානායක මහතා ලබා ඇති ප්රධානතම ජාත්යන්තර සම්මානය සහ බහුමාන වන්නේ:
ආසියානු සන්නිවේදන සම්මානය (Asian Communication Award): පිලිපීනයේ මැනිලා නුවර කේන්ද්ර කරගත් Asian Media Information and Communication Centre (AMIC) ආයතනය මගින් 2021 වසරේදී එතුමා වෙත මෙම කීර්තිමත් සම්මානය පිරිනමන ලදී. ඒ මහතා ආසියානු සන්නිවේදන න්යායන් සහ ආසියානු සිනමාව පිළිබඳව සිදුකළ විප්ලවීය පර්යේෂණ (Disruptive Inquiry) අගයමින් මෙම උපහාරය හිමි විය.
ජාත්යන්තර ශිෂ්යත්ව සහ නිලයන්:
Fulbright සහ Rockefeller වැනි ලොව පිළිගත් ඉහළම ශාස්ත්රීය ශිෂ්යත්ව (Fellowships) දිනාගෙන ඇත.
හොංකොං චීන විශ්වවිද්යාලයේ "Wei Lun" විශිෂ්ට මහාචාර්ය ධුරයෙන් (Wei Lun Distinguished Professor) පිදුම් ලැබීය.
බ්රිතාන්යයේ BBC ගුවන්විදුලි සේවය මගින්ද එතුමාව විශේෂ ඇගයීමකට ලක් කර තිබේ.
#විමල් #විමල්දිසානායක
