03/12/2025
ගංවතුර බැහැලා ගිහින් දවස් දෙකයි. ගෙදර තාම මඩ ගඳයි. අම්මයි තාත්තයි හරි හරියට ගේ ඇතුළේ පිරුණු මඩ හෝදනවා. බඩු මුට්ටු එළියට අදිනවා.
මේ කලබලේ අස්සේ කාටවත් දරුවා ගැන බලන්න සිහියක් නෑ. දරුවාටත් හරිම මහන්සියි, රස්නෙයි. "අම්මේ... ෆෑන් එක දාන්නද?" පුංචි පුතා අහනවා.
අම්මා මඩ හෝදන ගමන්ම, "හා හා.. දාගන්න පුතේ, පරිස්සමින්" කියලා උත්තර දෙනවා.
අම්මා හිතුවේ, "දැන් වතුර බැහැලනේ තියෙන්නේ, කරන්ට් එකත් ඇවිල්ලා, ඉතින් ප්රශ්නයක් නෑනේ" කියලා.
පුතා දුවගෙන යනවා බිත්තියේ තියෙන ස්විච් එක ළඟට. බැලූ බැල්මට බිත්තිය වේලිලා වගේ පේනවා. ස්විච් එකෙත් වතුර නෑ. පුතා එයාගේ පුංචි ඇඟිල්ල ස්විච් එකට තිබ්බා විතරයි...
"දඩස්!"
මහා හයියෙන් යමක් බිම වැටෙන සද්දයක් ඇහුණා. අම්මා දුවගෙන එනකොට දැක්කේ, තමන්ගේ රත්තරන් පුතා, ෆෑන් එකේ ස්විච් එකට අඩි ගාණක් එහායින්, ඇස් උඩ දාගෙන බිම වැටිලා ඉන්නවා.
"අනේ දෙවියනේ... වතුර බැහැලනේ තිබුණේ!"
මේක තමයි හැමෝම අහන ප්රශ්නය. "ගේ ඇතුළේ වතුර තිබුණේ නෑනේ, බිත්තියත් වේලිලා වගේනේ පෙනුනේ... එහෙනම් කොහොමද කරන්ට් එක වැදුණේ?"
මේක තමයි අපි නොදන්න "තෙත බිත්තියේ විද්යාව".
ඔබ හිතන් ඉන්නේ ගංවතුර බැස්ස ගමන් බිත්ති වේලෙනවා කියලාද? නෑ. අපේ ගෙවල්වල ගඩොල් සහ සිමෙන්ති කියන්නේ හරියට "ස්පොන්ජ්" (Sponge) එකක් වගේ දෙයක්.
ඇතුළ තාම තෙතයි: පිටතින් පාට වේලිලා වගේ පෙනුනට, බිත්තිය ඇතුළේ (ගඩොල් මැද) වතුර ලීටර් ගාණක් රැඳිලා තියෙනවා. මේ වතුර වේලෙන්න සති ගාණක්, සමහරවිට මාසයක් යනවා.
වයර් එකේ පරිවරණය (Insulation) ඉවරයි: වතුර පිරුණාම, බිත්තිය ඇතුළේ තියෙන වයර්වල ආරක්ෂිත ආවරණ (PVC) බාල වෙනවා.
ස්විච් එක ඕන නෑ: හොඳට මතක තියාගන්න. බිත්තිය තෙත නම්, ඔබට කරන්ට් එක වදින්න ස්විච් එකේ හිලට ඇඟිල්ල දාන්නම ඕන නෑ. ස්විච් එක වටේ තියෙන බිත්තිය ඇල්ලුවත්, තෙතමනය හරහා විදුලිය කාන්දු වෙලා (Leakage Current) දරුවාට වදිනවා.
දරුවෙක්ගේ සම හරිම සියුම්. ඒ වගේම එයාලා බිම (පොළව) උඩ පාවහන් නැතුව හිටගෙන ඉන්න නිසා, මේ විදුලි සැර වැදීම මාරාන්තික වෙන්න පුළුවන්.
අදම මේ දේ කරන්න (ප්රමාද වෙන්න එපා)
ගෙදර සුද්ද කරන එක හොඳයි. ඒත් ජීවිතේ ඊට වඩා වටිනවා.
මේන් ස්විච් (Main Switch) එක ගැන හිතන්න: ගෙදර වතුර යට වුණා නම්, වතුර බැස්ස පලියට මේන් ස්විච් එක ඔන් කරන්න එපා. අඩුම තරමේ දවස් කිහිපයක්වත් යනකල් විදුලිය පාවිච්චි නොකර ඉන්න.
පහළ ප්ලග් (Low Sockets) තහනම්: බිම ඉඳන් අඩි 2-3ක් උසින් තියෙන ප්ලග් පොයින්ට්ස් (TV, ෆ්රිජ් ගහන ඒවා) තමයි භයානකම. මේවා හොඳටම වේලෙනකල්, ඒවට "ටේප්" (Tape) අලවලා වහලා තියන්න. දරුවන්ට ඒවා අල්ලන්න දෙන්න එපා.
"ට්රිප් ස්විච්" (Trip Switch/RCD) එක විශ්වාසද?: වතුර ගැලුවට පස්සේ ට්රිප් ස්විච් එක ඇතුළේ මඩ පිරිලා හිරවෙලා තියෙන්න පුළුවන්. එතකොට කරන්ට් එක වැදුණත් ඒක ඕෆ් වෙන්නේ නෑ. ඒ නිසා, විදුලිය ගන්න කලින් දන්නා කෙනෙක් ලවා ට්රිප් ස්විච් එක වැඩද කියලා බලාගන්න.
රබර් සෙරෙප්පු: ගෙදර සුද්ද කරන මේ දවස් ටිකේ, ගේ ඇතුළේ වුණත් දරුවන්ට සහ ඔබට රබර් සෙරෙප්පු (Rubber Slippers) දාගෙන ඉන්න පුරුදු වෙන්න.
ඔබේ ගෙදර තාම තියෙන්නේ "අනතුරු කලාපයක". බිත්ති වේලෙනකල් ඉවසන්න. ඒ "ෆෑන් එකේ හුළඟ" නැති වුණාට කමක් නෑ, දරුවගේ හුස්ම ටික රැකගන්න.
මේ පණිවිඩය ගංවතුරෙන් පීඩා විඳින හැමෝම අතරේ බෙදාගන්න.
ස්තූතියි.
-හෙදියකගේ දිනපොත
උපුටා ගැනීමකි.
