Shoqata Joqeveritare 22 Nëntori

25/09/2026

Mbi malet e larta të Rekës së Epërme, ku heshtja e shekujve rëndonte mbi shpirtin e një populli, ky 25 shtator na rikthen te drita e një flake që nuk do të shuhet kurrë. Në vitin 1908, pikërisht në këtë datë, Josif Bageri kreu një akt të pastër iluminizmi dhe guximi duke hapur shkollën e parë fillore shqipe në fshatin e tij të lindjes, në Nishtrovë. Për shqiptarët ortodoksë të asaj krahine, të rrethuar nga stuhitë e egra të asimilimit, ajo shkollë nuk ishte thjesht një ndërtesë, por një tempull shpirtëror ku gjuha shqipe u kthye në mburojë të identitetit. Ky burrë i madh, që shkriu çdo qindarkë të fituar si rrobaqepës në mërgim për të blerë letër e bojë për gazetën "Shqipeja e Shqipërisë", vdiq në varfëri të plotë në vitin 1916, por na la pas leksionin më të bukur filozofik: trupi i njeriut është kalimtar, por kur shpirti vihet në shërbim të dritës dhe të kombit, ai prek përjetësinë përmes çdo fjale shqipe që trashëgohet ndër breza.

25/09/2026

Më 25 shtator, kujtimi na çon te një nga ato skena të rralla ku historia duket sikur ndalon për një çast: Sevastia Qiriazi përballë Koto Hoxhit, në burgun e Jedikules, më 1890.

Sevastia ishte ende studente në Kolegjin Amerikan të Vajzave në Kostandinopojë. E re në moshë, por tashmë e bindur se jeta e saj do t'i kushtohej arsimit dhe emancipimit të vajzave shqiptare. Për të takuar Koto Hoxhin, ajo hyri në burg e veshur si djalë.

Ajo nuk shkoi thjesht për të parë një patriot të burgosur. Shkoi për të kuptuar. Për të pyetur se çfarë e kishte sjellë një njeri deri në atë errësirë dhe çfarë mund të mësonte prej vuajtjes së tij.

Dhe pastaj ndodhi ajo skenë që ka mbetur në kujtesë.

Sevastia i foli:

“Tungjatjeta, Koto!”

Nga errësira, Koto Hoxhi kërkoi të dinte kush po i fliste. Dhe, kur dëgjoi zërin e saj, ai e përjetoi atë si një ngushëllim të ardhur nga qielli:

“Kush je ti që po flet me mua? Duhet të jetë ndonjë zë qiellor dërguar prej Perëndisë, për të më thënë fjalë qetësuese për zemrën time të plagosur.”

Çfarë simbolike e jashtëzakonshme ka në këtë takim!

Një burrë i mbyllur pas hekurave dëgjon zërin e një vajze që sapo kishte nisur rrugën e saj. Ai është në burg, por ajo vjen tek ai me lirinë e dijes. Ai është i rrethuar nga errësira, ndërsa ajo mbart në vetvete një dritë që ende nuk e di sa larg do të ndriçojë.

Dhe ndoshta pikërisht këtu qëndron madhështia e këtij takimi.

Koto Hoxhi nuk po i dorëzonte Sevastisë vetëm një kujtim. Po i dorëzonte një amanet.

Pas pak vitesh, ajo do të bëhej një nga figurat themelore të arsimit të vajzave shqiptare. Shkolla, libri dhe fjala shqipe do të bëheshin mënyra e saj për të vazhduar atë që burgu nuk mundi ta ndalonte.

Ndoshta historia nuk është gjithmonë një varg betejash të mëdha. Ndonjëherë ajo është vetëm një derë burgu, një vajzë e re, një burrë i plagosur nga koha dhe një zë që vjen nga errësira.

Një zë që pyet: Kush je?

Dhe një jetë që përgjigjet.

Sevastia.

Një emër që do të bëhej dritë për shumë vajza shqiptare.

Më 25 shtator, nuk kujtojmë vetëm një datë. Kujtojmë një takim ku vuajtja i foli shpresës dhe shpresa mori përsipër të mos heshtte. 🇦🇱

15/09/2026

Flora Brovina ishte nga ato figura të rralla që dëshmojnë se historia nuk shkruhet vetëm nga rrethanat, por nga vullneti i njerëzve që zgjedhin të bëhen dritë në ditët më të errëta. Jeta dhe vepra e saj mbeten një testament i gjallë se qëllimi parësor i një intelektuali është prosperiteti dhe emancipimi i shoqërisë ku jeton. Ajo nuk ishte thjesht dëshmitare e kohës së saj, por ideatore, nxitëse dhe arkitekte e fuqizimit të grave shqiptare, duke u prirë atyre drejt një organizimi të vetëdijshëm politik dhe shoqëror.

Në çdo hap të rrugëtimit të saj si mjeke pediatre që shëronte plagët e të vegjëlve, si poete që i jepte zë dhimbjes e shpresës, dhe si aktiviste civile e dorë e zgjatur për fëmijët jetimë gjatë luftës në Kosovë ajo reflektoi humanizëm të pashoq. Edhe përballë prangave si e burgosur politike, apo nën petkun e deputetes dhe kryetares së përkohshme të
Kuvendit të Kosovës më 2014, Flora Brovina ruajti dinjitetin dhe pathyeshmërinë e një gruaje që nuk bëri kurrë kompromis me lirinë.

Krahas angazhimeve të saj të mëdha, ajo besonte thellësisht te ruajtja e identitetit, arsimit dhe kulturës kombëtare, duke qenë gjithmonë një krah i fortë dhe mbështetëse e palodhur e Shoqata Joqeveritare 22 Nëntori. Për të, simbolet e unifikimit ashtu si dhe gjuha ishin shtyllat mbi të cilat duhej të ngrihej e ardhmja.

Sot, kjo mendje e ndritur dhe ky shpirt human ndërroi jetë. Ajo ikën fizikisht, por liroi një hapësirë që tashmë është e mbushur me veprat e saj, për t'u kujtuar përjetësisht si një frymëzim dhe udrrëfyes për çdo grua shqiptare.

U prehtë në paqe shpirti i saj i ndritur! 🍁🍂

13/09/2026

Ka momente në historinë e një populli kur fjalët nuk mjaftojnë për ta shprehur atë që ndiejmë. Ka momente kur zemra rëndohet, kur kujtimet rikthehen dhe kur mendimi shkon te ata që sot ndodhen larg familjeve të tyre, larg vendit të tyre dhe pas dyerve të Hagës.

Ne, shqiptarët, e dimë mirë se çfarë do të thotë të luftosh për liri, të sakrifikosh për të ardhmen dhe të mbash mbi supe peshën e historisë. Prandaj nuk mund të jemi indiferentë kur njerëz që lidhen me një nga kapitujt më të rëndësishëm të historisë sonë gjenden sot në procese gjyqësore larg atdheut.

Nuk kërkojmë që drejtësia të anashkalohet. Përkundrazi, kërkojmë që drejtësia të jetë e plotë, e paanshme dhe e barabartë. Kërkojmë që çdo njeri të ketë të drejtën të mbrohet, të dëgjohet dhe të gjykohet mbi bazën e fakteve. Sepse drejtësia e vërtetë nuk ka frikë nga e vërteta.

Nga Maqedonia e Veriut, edhe pse larg, zemra jonë është me familjet që presin, me nënat, baballarët, gratë, fëmijët dhe të gjithë ata që çdo ditë jetojnë me mallin dhe pasigurinë. Asnjë familje nuk duhet të harrohet dhe asnjë dhimbje nuk duhet të mbetet pa u dëgjuar.

Ne nuk kërkojmë urrejtje ndaj askujt. Nuk kërkojmë përçarje. Kërkojmë vetëm atë që çdo popull dhe çdo njeri e meriton: të vërtetën, drejtësinë dhe dinjitetin.

Historia e një kombi nuk matet vetëm me fitoret e tij, por edhe me mënyrën se si ai qëndron pranë njerëzve të vet në ditët më të vështira. Sot është koha të mos harrojmë. Të mos heshtim. Të mos lejojmë që koha ta zbehë kujtesën.

Shpresa jonë është që një ditë drejtësia të japë përgjigjet e saj, familjet të bashkohen përsëri dhe ata që presin lirinë të mund ta përqafojnë atë me kokën lart.

Për drejtësi. Për dinjitet. Për familjet që presin. Për një të ardhme në paqe dhe liri.

05/09/2026

Më 30 gusht të vitit 1949, u nda nga jeta Sevasti Qiriazi-Dako, një nga figurat më të shquara të Rilindjes Kombëtare dhe pionierja e edukimit të vajzave shqiptare. Si mësuese, patriote, publiciste dhe autore, ajo i dha një dimension krejtësisht të ri arsimit dhe emancipimit shoqëror në Shqipëri.

E lindur më 24 shkurt 1871 në Manastir, Sevasti ia kushtoi jetën një ideali të lartë bashkë me motrën e saj, Parashqevinë: që vajzat shqiptare të kishin të drejtë të mësonin dhe të merrnin pjesë aktivisht në shoqëri. Gjatë qëndrimit në Stamboll, ajo u diplomua në American College for Girls në qershor të vitit 1891, duke u bërë e para grua shqiptare që përfundoi këtë institucion.

Ky rrugëtim shënoi fillimin e një misioni të madh kombëtar. Pas kthimit në atdhe, ajo u bë shtylla kryesore e Shkollës së Vashave në Korçë, një vatër e fuqishme e dijes dhe ndërgjegjes kombëtare. Sevasti besonte fort se një komb nuk mund të përparojë nëse gjysma e tij mbetet pa arsim. Lufta e saj ishte e dyfishtë: për arsimin dhe për dinjitetin e gruas.

Veprimtaria e saj kapërceu muret e shkollës duke u shtrirë në hartimin e teksteve didaktike, si "Gramatika elementare për shkollat fillore" (1912), dhe në pjesëmarrjen në Kongresin e Elbasanit. Më vonë, e zhvendosur në SHBA me bashkëshortin e saj Kristo Dako, ajo vazhdoi aktivizmin në diasporë përmes revistës "Yll' i Mëngjesit" dhe si kryetare e Partisë Kombëtare Shqiptare atje.

Sevasti Qiriazi nuk priti që kohët të ndryshonin, por punoi që t'i ndryshonte ato. Sot, 77 vjet pas shuarjes së saj, trashëgimia e saj mbetet e gjallë në çdo hapësirë ku vlerësohet liria dhe dija, duke dëshmuar se një komb që edukon bijat e veta, edukon brezat që do të vijnë. 🇦🇱

26/08/2026

Në Manastir, Migjeni nuk është vetëm një emër i madh i letërsisë shqiptare, por një njeri që jetoi, mësoi dhe u formua mes atyre rrugëve. Kujtimet e shokut të tij, Levko Arsev, e sjellin si një djalosh të mençur, të heshtur, fisnik dhe tepër njerëzor, tek i cili që herët ndihej një madhështi e veçantë.

Manastiri mbetet një pjesë e rëndësishme e jetës së tij. Aty, mes vetmisë, dhimbjeve dhe viteve të shkollimit, u formua ngadalë shpirti i poetit që më vonë do të bëhej zëri i të vuajturve dhe i të pambrojturve. Milloshi iku i ri, por në Manastir dhe në letërsinë shqiptare, ai mbeti përgjithmonë.

16/08/2026

Faleminderit RTK 📺🎞 për prezencën tuaj në Manastir dhe për pasqyrimin e kësaj ngjarjeje. Ishte kënaqësi t’ju kishim me ne. Mirënjohje për punën, profesionalizmin dhe korrektësinë tuaj, veçanërisht për gazetarin Zenel Hajrizi 🎬
Respekt dhe faleminderit për kontributin tuaj!

16/08/2026

15/08/2026

🎶 Ах, таа моја серенада... ❤️

Преку старите битолски серенади се враќаме во едно време кога песната се пееше од срце, под чардаците и балконите, а љубовта имаше свој глас. 🌙🎼 Во рамките на „БитФест“, нивното оживување беше повеќе од музички настан – беше средба со минатото, со традицијата и со душата на Битола. 🏛️❤️

Вечерта беше вредна за паметење, исполнета со емоција, убави мелодии и онаа неповторлива битолска носталгија што не се раскажува, туку се чувствува. ✨🎻 Некои песни завршуваат со последниот тон, но серенадата останува да живее во нас. ❤️🎶

----------

🎶 Ah, ajo serenata ime... ❤️

Përmes serenatave të vjetra të Manastirit kthehemi në një kohë kur kënga këndohej me zemër, nën çardakë dhe ballkone, ndërsa dashuria kishte zërin e saj. 🌙🎼 Në kuadër të „BitFest“, ringjallja e tyre ishte më shumë se një ngjarje muzikore ishte një takim me të kaluarën, me traditën dhe me shpirtin e Manastirit. 🏛️❤️

Mbrëmja ishte e paharrueshme, e mbushur me emocione, melodi të bukura dhe atë nostalgji të papërsëritshme manastirase, e cila nuk tregohet me fjalë, por ndjehet. ✨🎻 Disa këngë përfundojnë me tingullin e fundit, por serenata vazhdon të jetojë brenda nesh. ❤️🎶

15/08/2026

Здружението „22 Нентори“ беше присутно на свеченото отворање на вториот саем на книги „Светот во страници“ во Битола, настан кој на едно место ги обедини книгата, авторите, издавачите и читателите.

Во рамките на овој настан, Здружението се удостои со две книги од Books House и издавачката куќа „Мартина“. За нас, книгата не е само пишан збор, туку простор за мислење, преиспитување и спознавање. Секоја прочитана книга ги проширува хоризонтите, го збогатува знаењето и ја поттикнува читачката култура.

Здружението „22 Нентори“ ја поддржува оваа мисија – книгата да биде поблиску до читателот, а читањето да се доживува не само како задоволство, туку и како културна и општествена вредност. Во време на брзи информации, книгата останува длабок пат кон знаењето, критичкото мислење и личниот развој.

--------

Shoqata „22 Nëntori“ ishte e pranishme në hapjen solemne të panairit të dytë të librit „Bota në faqe“ në Manastir, një ngjarje që bashkoi librin, autorët, botuesit dhe lexuesit në një hapësirë të përbashkët kulturore.

Në kuadër të kësaj ngjarjeje, Shoqata u nderua me dy libra nga Books House dhe shtëpia botuese „Martina“. Për ne, libri nuk është vetëm fjalë e shkruar, por hapësirë për mendim, reflektim dhe njohje. Çdo libër i lexuar zgjeron horizontet, pasuron dijen dhe kultivon kulturën e leximit.

Shoqata „22 Nëntori“ e mbështet fuqimisht këtë mision: ta afrojmë librin me lexuesin dhe ta shohim leximin jo vetëm si kënaqësi, por si një vlerë kulturore dhe shoqërore. Në një kohë të informacionit të shpejtë, libri mbetet një rrugë e thellë drejt dijes, mendimit kritik dhe zhvillimit njerëzor.