26/05/2026
QABEJA: 100 KURIOZITETE DHE FAKTE
1. Qabeja ndodhet në Mekë, në Arabinë Saudite.
2. Ajo gjendet në qendër të Xhamisë së Shenjtë, Mesxhidul-Haram.
3. Qabeja është vendi më i shenjtë në Islam.
4. Myslimanët në mbarë botën kthehen nga Qabeja kur falin namazin.
5. Drejtimi nga Qabeja quhet kibla.
6. Qabeja nuk adhurohet nga myslimanët; ajo shërben si drejtim i përbashkët adhurimi.
7. Fjala “Qabe” lidhet me formën kubike të ndërtesës.
8. Qabeja është një strukturë gati kubike.
9. Ajo është e mbuluar me një pëlhurë të zezë të quajtur kisva.
10. Kisva zbukurohet me qëndisje të arta me ajete kuranore.
11. Kisva ndërrohet tradicionalisht çdo vit.
12. Sot kisva prodhohet në Arabinë Saudite.
13. Dikur kisva dërgohej edhe nga Egjipti me karvanin e haxhit.
14. Qabeja është rreth 15 metra e lartë. ([Smarthistory][1])
15. Çdo anë e saj është afërsisht mbi 10 metra e gjatë. ([Smarthistory][1])
16. Këndet e Qabesë përafërsisht përkojnë me drejtimet kryesore të horizontit.
17. Guri i Zi ndodhet në këndin lindor të Qabesë.
18. Guri i Zi quhet në arabisht Haxher el-Esved.
19. Guri i Zi është një nga objektet më të njohura të lidhura me Qabenë.
20. Guri i Zi sot përbëhet nga disa copa të bashkuara.
21. Ai është i vendosur në një kornizë argjendi. ([Encyclopedia Britannica][2])
22. Gjatë tavafit, shumë haxhinj përpiqen ta prekin ose ta puthin Gurin e Zi.
23. Prekja ose puthja e Gurit të Zi nuk është e detyrueshme. ([Encyclopedia Britannica][3])
24. Tavafi është rrotullimi rreth Qabesë.
25. Tavafi bëhet shtatë herë.
26. Rrotullimi bëhet në drejtim kundër akrepave të orës. ([Encyclopedia Britannica][3])
27. Tavafi është pjesë e haxhit dhe umres.
28. Qabeja është pika më e rëndësishme simbolike e unitetit mysliman.
29. Miliona njerëz e vizitojnë Qabenë çdo vit.
30. Haxhi është një nga pesë shtyllat e Islamit.
31. Haxhi kryhet në ditë të caktuara të muajit Dhul-Hixhe.
32. Umreja mund të kryhet në çdo kohë të vitit.
33. Qabeja lidhet me profetin Ibrahim dhe djalin e tij Ismail në traditën islame.
34. Sipas traditës islame, Ibrahimi dhe Ismaili e rindërtuan Qabenë.
35. Pranë Qabesë ndodhet Mekami i Ibrahimit.
36. Mekami i Ibrahimit lidhet me gjurmët e këmbëve të profetit Ibrahim sipas traditës islame.
37. Mekami i Ibrahimit është i mbrojtur me një strukturë xhami dhe metali.
38. Dera e Qabesë ndodhet mbi nivelin e tokës.
39. Dera e sotme e Qabesë është prej ari të fortë. ([Smarthistory][1])
40. Dera moderne prej ari u vendos në vitin 1982. ([Smarthistory][1])
41. Brenda Qabesë ka shtylla mbajtëse.
42. Brenda saj nuk ka statuja.
43. Muret e brendshme janë të zbukuruara me mermer dhe mbishkrime.
44. Qabeja nuk është xhami në kuptimin e zakonshëm, por shenjtërore.
45. Ajo është zemra shpirtërore e Xhamisë së Shenjtë.
46. Mesxhidul-Haram është xhamia më e rëndësishme për myslimanët.
47. Rreth Qabesë gjendet hapësira ku kryhet tavafi.
48. Gjatë haxhit, oborri rreth Qabesë mbushet me haxhinj nga e gjithë bota.
49. Të gjithë haxhinjtë, pavarësisht kombësisë, rrotullohen rreth të njëjtës pikë.
50. Kjo pamje simbolizon barazinë para Zotit.
51. Burrat gjatë haxhit dhe umres zakonisht veshin ihramin e bardhë.
52. Ihrami simbolizon thjeshtësinë dhe barazinë.
53. Qabeja ka katër kënde të njohura.
54. Këndi i Gurit të Zi është më i njohuri.
55. Këndi jemenas quhet Rukn el-Jemani.
56. Dy këndet e tjera njihen si këndi irakian dhe këndi shamian.
57. Midis Gurit të Zi dhe derës së Qabesë ndodhet zona e quajtur Multazam.
58. Multazami konsiderohet vend lutjeje nga shumë myslimanë.
59. Pranë Qabesë gjendet edhe zona gjysmërrethore e quajtur Hatim ose Hixhr Ismail.
60. Hixhr Ismail konsiderohet pjesë e zonës historike të Qabesë.
61. Gjatë tavafit, besimtarët kalojnë jashtë Hixhr Ismailit.
62. Qabeja ka pësuar rindërtime dhe riparime gjatë historisë.
63. Ajo është dëmtuar nga përmbytje, zjarre dhe konflikte historike.
64. Në kohën para Islamit, Qabeja ishte vend i njohur pelegrinazhi në Arabi.
65. Para Islamit, në Mekë kishte praktika idhujtare.
66. Pas çlirimit të Mekës, profeti Muhamed i largoi idhujt nga Qabeja sipas traditës islame.
67. Qabeja u bë qendra e pastër e adhurimit monoteist në Islam.
68. Në fillimet e Islamit, kibla ishte drejt Jerusalemit.
69. Më vonë, kibla u drejtua nga Qabeja në Mekë.
70. Ky ndryshim ka rëndësi të madhe në historinë islame.
71. Qabeja është përmendur në Kuran.
72. Ajo lidhet me konceptin e “Shtëpisë së Shenjtë”.
73. Në literaturën islame, Qabeja quhet edhe Bejtullah, “Shtëpia e Allahut”.
74. Ky emërtim nuk nënkupton se Zoti banon fizikisht aty.
75. Ai shpreh shenjtërinë dhe nderimin e vendit.
76. Qabeja është e ndaluar për jomyslimanët, sepse ndodhet në zonën e shenjtë të Mekës.
77. Meka është qytet i shenjtë për Islamin.
78. Zona përreth Mekës quhet Haram.
79. Në këtë zonë vlejnë rregulla të veçanta fetare.
80. Haxhi përfshin edhe vende të tjera përveç Qabesë.
81. Ndër to janë Mina, Arafati dhe Muzdelifeja.
82. Megjithatë, Qabeja mbetet pika qendrore e haxhit dhe umres.
83. Tavafi fillon dhe përfundon te Guri i Zi.
84. Haxhinjtë që nuk mund ta prekin Gurin e Zi, zakonisht e përshëndesin nga larg.
85. Për shkak të turmave, prekja e Gurit të Zi shpesh është e pamundur.
86. Autoritetet saudite rregullojnë lëvizjen e turmave rreth Qabesë.
87. Zgjerimet e mëdha të Mesxhidul-Haramit janë bërë për të pritur më shumë pelegrinë.
88. Qabeja shihet në transmetime televizive gjatë gjithë vitit.
89. Pamjet e tavafit janë ndër imazhet më të njohura të botës islame.
90. Qabeja ka frymëzuar art, kaligrafi, poezi dhe arkitekturë islame.
91. Për shumë myslimanë, vizita në Qabe është ëndërr jetësore.
92. Haxhi konsiderohet detyrim për atë që ka mundësi fizike dhe financiare.
93. Qabeja bashkon njerëz nga raca, gjuhë dhe vende të ndryshme.
94. Gjatë haxhit, dallimet sociale duken më pak të rëndësishme.
95. Qabeja nuk është varr.
96. Brenda saj nuk është i varrosur asnjë profet.
97. Qabeja nuk është objekti më i madh fetar në botë, por është ndër më të rëndësishmit shpirtërisht.
98. Vlera e saj në Islam është fetare, historike dhe simbolike.
99. Ajo përfaqëson unitetin e drejtimit në adhurim.
100. Për myslimanët, Qabeja është qendra shpirtërore e botës islame.
