Kibaru

17/02/2026

Karata Masasiw : AMDK ye hakililajigin kɛ
Yɛrɛdɔn de ɲɔgɔn tɛ. Kɔrɔba bɛ nin nsana in na, sibiri Mali kunnafonidilaw tɔgɔlaso la barosigi dɔ kɛra min labɛnna Karata Masasiw tariku kan Karata yiriwali tɔn (AMDK) fɛ. Lajɛ bilala faso tariku donni ba la o hukumu kɔnɔ Karata seko ni dɔnko an’a bugunnatigɛli la.

Ɲɛmɔgɔjama lajɛ senfɛ

Mara ɲɛmɔgɔw, laadatigiw, Bamakɔ dugulenw ka cidenw, ɲininnikɛlaw, ɲamakalaw ka fara Maliden tugaranke dɔw kan olu tun bɛ kɛnɛ kan. A bilala seko ni dɔnko san hukumu kɔnɔ, furancɛlafanga jamanakuntigi Zenerali darimɛ Asimi Goyita ye san 2025 min kɛrɛnkɛrɛn ka kɛ seko ni dɔnko san ye. Barosigi in kɛra cogoya ye AMDK ɲɛmɔgɔ Jakarija Kulubali bolo, ka masasiw tariku tagan ani k’a ɲɛfɔ, Nagolo siw ka se ka Karata fanga dɔn.

A ye hakililajigin kɛ ko tɔn in sigira senkan san 2019 lajɛ dɔ senfɛ Jabe, Karata yiriwali k**a, dɔ farali ɲɔgɔndɛmɛn fanga kan ani marayɔrɔ in seko ni dɔnko. Barisigi in dabɔra fana ka dɛmɛn don Karata seko ni dɔnko taganni fanga la k’a don ba la ani k’a tariku ɲɛfɔ, ka da a kan Mali cɛn dɔ don.

Barotigi in ka fɔ la halibi, Masasifanga tariku lakalili don, k’a cɛbaw kofɔ, i n’a fɔ Ɛlihaji Umaru Tali, Bitɔn Mamari Kulubali, Da Mɔnzɔn Jara walima Sunjata Keyita. A bɛ mara in cɛbaw da kɛnɛ kan, i n’a fɔ Deniba Bɔ, Garan Marisire, Bakɔrɔ Tiyɛman, Ɲagalen Garan, Sɛba Mana, Masa Buwakari walima Satan Masa.

Jakarija Kulubali ye taasibila kɛ ka ɲɛsin cɛbaw ma, minnu ye dɛmɛn don kosɛbɛ cɛn in lakananni na, sanni a bɛ u ka tɔn siniɲɛsigikow da kɛnɛ kan. N’o ye a karankow ye, i n’a fɔ ji saniman lasɔrɔli ni foraziw senni, yɛlɛma ɲuman donni kɛnɛyako ni kalanko cogoya la, dɛmɛn donni sɛnɛ, faantanya kɛlɛli ani tungafɛtaaba dabilali la, ka lamini lakanan ani ka dɛmɛnbaaw ɲinin. Hakililajigin kɔfɛ, AMDK hami ye yiriwali kunkanko jɔnjɔnw waleyali ye.

Bololabaara, lotoliko, ɲɛdaamuda ni seko ni dɔnko minisiri ka ciden Saliya Male ye foli ni tanuni lase laadatigiw ma, kɛrɛnkɛrɛnnenya la Karata Bamanan Masasiw ka Wolokansigi, dugutigiw ka fara Masasiw cɛntabaaw kan.

Nin barosigi in kɛra dakunba ye faso tariku donni na ba la. A hami ye ka se ka Masasiw tariku dɔn ka taa a fɛ, mara don min ye Mandenfanga kɔn. K’a ta u bɔyɔrɔ la Do fo ka se u sigili ma Karata, u ye san kɛmɛ caman kɛ fanga la.

Saliya Male sinsinna hakililajigin ani taganni kan seko ni dɔnko la, Nagolo siw kan. Sori ibarahima Kulubali ye Mali tugaranke dɔ ye Faransi, min tun bɛ kɛnɛ in kan, o y’a ka nisɔndiya jira hakilila in na, ko a b’a to u ka se k’u bɔkolo dɔn ka saman Karata nɔfɛ.
Tanba KAMARA
Dɔkala Yusufu JARA

17/02/2026

Suguninkura jeninna : Jamana ɲɛmɔgɔw taara u ɲɛ da tiɲɛni nɔ kan
Tasuma wulila Suguninkura la kari feburuyekalo tile 15 san 2026. O siratigɛ la, minisiriw taara u ɲɛ da tiɲɛni nɔ kan. Izininko ni jago minisiri Musa Alasani Jalo ani basigi ni siwiliw lakananni minisiri Zenerali Dawudi Ali Mohamedini fila bɛɛ tun b’a kɛnɛ kan ka dɛmɛn don mɔgɔ bɔnɛnenw na.

Tiɲɛni hakɛya bɛ se sefawari miliyɔn caman ma

Suguninkura cogoya yɛlɛmana kabini nin kasaara in kɛra. Sugu ɲagannenba tɛ tuguni, yɔrɔ masumannen don. Jama yɛrɛ man ca sugu la fɔlɔ, bugurinjɛ bɛ fan bɛɛ fɛ ani fɛn jeninnenw kun kurunw. Sisi tun bɛ yɔrɔ dɔw la minisiriw bɛ se yen tuguma min na, jagokɛlaw tun sigilen b’u ka bitikiw jeninnen kɛrɛfɛ, u miiri janyanenba. Malobɔrɔw, tulubidɔnw, finiw, bolifɛnw minɛnw, sisɛw, jiridenw, a bɛɛ dajira.

Adama Pona ye nafɛnfeerela ye, ale bolo bɔra a ka fɛn bɛɛ la. A ko ale ye kunnafoni sɔrɔ a tɔɲɔgɔnw fɛ su miniwi waati la ko tasuma wulilen don sugu la. A girinna ka se yen ko a b’a ɲinin ka minɛn dɔw tagan tasuma ma, o ma sira sɔrɔ. Kunnafoniw y’a jira ko tasuma in sababu bɔra kuran na misiri masurunna na. Tasuma wulila kuranpotow la. Tasuma walangara ta sugu fan caman lasɔrɔ. Tɛmɛnsira tɛ gaw ni ɲɔgɔn cɛ tasumafaga mɔbili ka se ka don ni tasumako kɛra, o y’a to ni tasuma ma se ka faga joona.

Isimayɛli Jara ye farafinfura feerela ye, tɔli y’o jogin a kɛtɔ k’a ka furaw tagan. Jagokɛla wɛrɛ ko ale bɔnɛna sefawari miliyɔn 7 warijɛ la, ka fara a ka minɛnw kan. Tiɲɛni fanga bonyana. Seere dɔ ka fɔ la, denbayatigiw dama de bɛ sugu in kɔnɔ u ka denbayaw dahirimɛ ɲininni k**a. Fatumata Kaba ye yuguyugufeerela ye, ale degunnenba, a b’a la ka hami ko a mako sara ; ko min tiɲɛna a ye o ka ca ni sefawari miliyɔn kelen fini ye.

Sunkalo ɲɛkɔrɔlan in na, tasuma ye mɔgɔ caman galabu kari. Wa ko dɛmɛn si tɛna se ka nin tiɲɛni in nɔ ladilan a cogo yɛrɛ la. Minisiriw ka taama ye jigisigi dɔɔnin di u ma. Suguninkura jɔyɔrɔ ka bon kosɛbɛ jamana sɔrɔko la. Musa Alasani Jalo ye dugawu kɛ mɔgɔ bɔnɛnenw ye. A y’a jira ko sugu jeninni ye kasaara ye sɔrɔko la, ani baarako la. Ka da suguw jeninniba kan waati ni waati, a b’a ɲinin jagokɛlaw fɛ u ka yɛlɛma ɲuman don u kɛcogo la kuranko la. Sugu ka kan ka labaara ni sariya gɛrɛntɛlenw ye k’u labato a ɲɛma basigiko la, ka walanda ta sugujeninw kan.

Basigi ni siwiliw lakananni minisiri Zenerali Dawudi Ali Mohamedini y’a jira ko sɛgɛsɛgɛli bɛna kɛ ka tasuma wulicogo ɲɛɲinin. A ko a mana kɛ kun o kun ye, tasumako bɛ se ka bali. Hali ni siga kɛlen don a la ko kuran tacogo jugu ɲɔgɔn fɛ o de kɛra tasuma wulicogo ye. A sɔrɔla ka foli ni tanuni lase tasumafagalaw ma. Siwiliw lakanni ɲɛmɔgɔba Kolonɛli Adama Jatigi Jara y’a jira ko kabini u ye kunnafoni sɔrɔ, u y’u teliya ka se kɛnɛ kan.

U ye sugu tila yɔrɔ 7 ye k’a ɲinin ka tasuma walangatali kunbɛn cogoya ɲuman na. A kɛra kunnadiya ye mɔgɔ si ni ma to a la, bolofɛn caman kɔni tiɲɛna. Jateminɛ fɔlɔw y’a jira ko tasuma ye mangasa kɛmɛ ni kɔ minɛ k’u tiɲɛ pewu.
Bubakari Tanja ye foli kɛ Mali jagoko ni izininko ɲɛmɔgɔso (Ccim) tɔgɔ la, ka dugawu kɛ mɔgɔ bɔnɛnenw ye.
DANBƐLƐ Sigeta Salimata
Dɔkala Yusufu JARA

17/02/2026

Bajoliba pɔsɔninni : Bolokɔnnin sinnen bɛ kɛnɛyasow ɲamanw ma
Kɛnɛyasow furatɔw, u furaforokow ka fara u ka ɲaman suguya wɛrɛw kan, olu bɛ ka bɔn Bajoliba lasɔrɔfolonw kɔnɔ Bamakɔ ka lamini pɔsɔnin. Nin lasɔmini in kɛra kunnafonidilajɛ ye sibiri tɛmɛnnen in Mali jago ni izininko soba (CCIM) kɔnɔ, diɲɛ poroze min bɛ wele tubabukan na « NATURE » o datuguli hukumu kɔnɔ


Dr Sidi Ba, karamɔgɔ-ɲininnikɛla don kalansoba ENI-ABT la, o tun ye kumatigi ye


Lajɛ in kumatigi tun ye Dr Sidi Ba ye, karamɔgɔ-ɲininnikɛla don Mali ɛnzeniyɛriya kalansoba Abuderahamani Baba Ture (ENI-ABT) la zeni simiki ni lamini laboratuari (LG-ChE) ɲɛmɔgɔ fana don. Bala Kulubali tun b’a kɛrɛfɛ, ale ye dɔgɔtɔrɔ ye « zeni anwirɔneman » na, baro bolila Bajoliba pɔsɔnincogo kan kɛnɛyasow ɲamanw fɛ.

Kunnafonidilaw ni jɛɲɔgɔnw lamini ni jiko cakɛdaw la olu caman tun bɛ kɛnɛ kan. Dr Sidi Ba ye hakililajigin kɛ poroze « NATURE » kan, k’o bɛ ɲininni, ka sinsin furaw sɔrɔli ma lamini gɛlɛyaw la o hukulu kɔnɔ, walasa ka se ka caman bɔ kɛnɛyafuraw, banakisɛw ani jilabanakisɛw ka kologɛlɛya fanga la furaw bolo o kɔlɔlɔw la. A y’a jira k’u ye sɛgɛsɛgɛli dɔ kɛ kɛnɛyafuraw cogoya kan jinɔgɔw la kɛnɛyaso dɔw la Bamakɔ, jinɔgɔ minnu bɛ woyo ka taa suuru Bajoliba kɔnɔ, kasɔrɔ o ba in ye ji saniman sun ye Bamakɔ ani jamana duguba caman bolo.

Ɲininnikɛlaw ka fɔ la, kɛnɛyasow ɲamanw ye ji tiɲɛfɛnw dɔ ye. Fura sɛbɛnni ka dantɛmɛn mɔgɔw kun, an’u tacogo kɔlɔsibaliya olu bɛ dɛmɛn don kosɛbɛ banakisɛw ka kologɛlɛya la furaw bolo, an bɛ don min na o waleya in kɛlen bɛ bagabagali ye diɲɛ kɔnɔ kɛnɛyako ma. Tɔnba min ɲɛsinnen bɛ kɛnɛyako ma diɲɛ kɔnɔ (OMS), o y’a jira ko a kɔlɔlɔ bɛ se ka kɛ saya miliyɔn tan (10 000 000) sababu ye yanni san 2050 cɛ diɲɛ kɔnɔ.

Cɛsiri minnu kɛra poroze in hukumu kɔnɔ olu bolila lopitaliba naani kan Bamakɔ, n’o ye Pɔnze, Gaburuyɛli Ture, Lopitalidimali ani Gɔlidɛni Layifu. Ji dɔw tara o kɛnɛyasoba ninnu kɔfɛlanw na ani u ka ɲamanw bɛ bɔn yɔrɔ minnu na n’o jiw bɛ woyo ka taa Bajoliba la. Sɛgɛsɛgɛliw y’a jira ko kɛnɛyafuraw b’u la, minnu yɛrɛ hakɛ ka ca kosɛbɛ ka tɛmɛn a dantigɛra cogo min na dɔnniyaw fɛ. Ɲininnikɛlaw y’a kɔlɔsi fana, ko furaw kɔlɔlɔ jugu balili waleyaw walasa ka caman bɔ u degun na lamini kan, k’o fanga ka dɔgɔ.

Jaabi minnu jirala jama na lajɛ in senfɛ o y’a jira ko kɛnɛyasow ɲamanw ye lamini pɔsɔninni sababu dɔ ye jilafɛnw ma, kɛrɛnkɛrɛnnenya la jɛgɛw. Min ka jugu n’a bɛɛ ye, n’o furaw jɛnsɛnna jiw la, u bɛ banakisɛw fana kologɛlɛya ka taa a fɛ furaw bolo, ka caman bɔ furaw ɲɛ hakɛ la bana dɔw furakɛli la.

Ka da nin kɔlɔsiliw kan, Dr Sidi Ba n’a ka jama ye laɲinin caman kɛ. A fɔlɔ ye dɔ farali ye mara kɛcogo ɲuman fanga kan kɛnɛyafurako la ani k’u sɛbɛn mɔgɔw kun ka bɛrɛbɛn. Ni fura min sɛbɛnni tɛ wajibi ye a tigi kun o kana sɛbɛn. A da sera sariya labatoli ma a ɲɛma furaw lasɔrɔcogo la. A ko fana ka fu siri furaw feereli la yaalayaalakɛlaw fɛ, wa fura si kana feere mɔgɔ ma ni ɔrɔdonansi tɛ.

Laɲinin filanan ye yɛlɛma ɲuman donni ye kɛnɛyasow ka jinɔgɔw kafocogo an’u furakɛcogo la. Poroze in ka fɔ la, dabali minnu bɛ sen na olu ma dabɔ kɛnɛyafuraw kɔlɔlɔw balili k**a. O siratigɛ la, ɲininnikɛlaw b’a ɲinin fura kuntaala jan mabɛnnen ka ɲinin ka bɛn ni waleya in ye sigidaw la, kɛrɛnkɛrɛnnenya la fura minnu sinsinnen lamini kow kan i n’a fɔ sɛnsɛnnan minnu dilannen bɛ ni falenfɛnw ye.

Olu de nafa ka bon sɔrɔko la ani u ka ɲin fana, o bɛ se ka dɛmɛn don caman bɔli la Bajoliba ji pɔsɔninni na ani ka dan sigi banakisɛw ka kologɛlɛyaba la furaw bolo lamini na. An b’aw ladɔnniya ko kuma bɛ kɛnɛyafura minnu kan, antibiyotikiw de ko don.

Lajɛ kuncɛtɔ, kumatigi in y’a ɲinin cakɛda yamaruyalenw, kɛnɛyasow, sigidaw, kɔlɔsilikɛlaw, jɛkulu minnu tɛ politikitɔnw ye ka fara dɛmɛnbaaw kan fɛɛrɛko ni wariko la, u ka dɔ fara u cɛ jɛkabaara fanga kan walasa ka Bajoliba lakanan taabolo ɲuman kɔnɔ, k’a dɔn ko hadamadenw, baganw ani lamini kɛnɛyaw sirilen bɛ ɲɔgɔn na.

Poroze « NATURE » baaraw nun donna san 2021 k’u kuncɛ san 2024 desanburukalo la, Nansarala ni Mali ka faraɲɔgɔnkanjɛkulu duuru de y’a waleya. Gafe caman sɛbɛnna ka gansi a kow kan, wa a kunnafoni caman fana bɛ bolo kɔrɔ ka labaara.

Makan SISƆKƆ
Dɔkala Yusufu JARA

17/02/2026

Kuranko ka labɔli kɛ Bamakɔ : cakɛda 20 bɛna sɛgɛsɛgɛ
Ka se ka dɔ bɔ foroba cakɛdaw ani kɛnyɛrɛyew ka cakɛdaw kuranko la ni yɛlɛma ɲuman donni ye kuranko cogoya la, o ye poroze dɔ ka laɲinin ye min tɔgɔ tubabukan daɲɛ surun ye »Esco » ye ; o kɔrɔ ye nafasɔrɔ cakɛdaw.

Baaraw nun donni lajɛ ɲɛmɔgɔw

Hakilila min tara foroba ani kɛnyɛrɛye cakɛda 20 sɛgɛsɛgɛli k**a Bamakɔ faaba kɔnɔ, o baaraw nun donna araba feburuyekalo tile 11 san 2026 Bamakɔ lotoliba dɔ la a dakun dɔ waleyali hukumu kɔnɔ min musaka ye sefawari miliyɔn 130 ɲɔgɔnna ye. Baara daminɛni ɲɛmɔgɔya tun bɛ sannayɛlɛnkalan ni ɲininni minisiriso kɔnseye Dr Usumani Mariko bolo ka ɲɛsin ɲininni ani ko kuraw ma, Mali-Metewo ɲɛmɔgɔmuso Madamu Tanja Fanta Tarawele, minisiriɲɛmɔgɔso kɔnseye kɛrɛnkɛrɛnnen koranko la Mamadu Yahiya Kamara ka fara « Ree-Igem » ɲɛmɔgɔ Bagi Jara ani ko dɔnbaa ŋanaw kan, olu tun b’a kɛnɛ kan.

Tile fila lajɛ in labɛnna kuranko ɲɛtaa ani suguya donɲɔgɔnna kuran lasɔrɔli la Mali kɔnɔ (Ree-Igem) olu ka erezo fɛ ni diɲɛ tɔnba ka lamini baarabolodalen (PNUE/CRTC), Mali-Metewo ani ɛnzeniyɛriw kalansoba Abuderahamani Baba Ture (ENI-ABT) ka jɛɲɔgɔnya ye.

A poroze kuntaala ye san kelen ye, a b’a ɲinin ka tan fara fara Esco fanga kan n’u kɛli ye ka fura jɔnjɔnw dajira dɔ bɔcogo la kuran labaarali fanga la cakɛdaw la, ka dan sigi gasiwali hakɛ la ani ka dɛmɛn don yɛlɛmani na kuranko la koɲuman. Lajɛkɛlaw ka kan kɛrɛnkɛrɛnnenya la ka sira jɛlen dantigɛ Esco ka suguw k**a Mali kɔnɔ ani ka kuranko nɔgɔyasiraw dantigɛ, sariya minnu bɛ yen k’olu fana sɛgɛsɛgɛ. Sannayɛlɛnkalan ni ɲininni minisiriso kɔnseye ka fɔ la, kuran ɲuman sɔrɔli bɛ tɛmɛn fana yɛlɛma ɲuman donni fɛ kuran doncogo la sobaw la.

Dr Usumani Mariko ye kalan ɲuman nafa kofɔ ENI-ABT bɛ min di a ko kan. Poroze b’a ɲinin ka dɔ bɔ kuran jeninta hakɛ la denbayaw fɛ walasa k’a to u ka se ka kuran sɔrɔta don u mako jɔnjɔnw dafɛ i n’a fɔ kɛnɛyako, kalanko walima baloko. « Ree-Igem » ɲɛmɔgɔ ye hakililajigin kɛ ko baarabolodalen in bɛna ni cakɛda ani PNUE ka erezo ka dɛmɛn ye waatiyɛlɛma fɛɛrɛ kuraw la. Bagi Jara ka fɔ la, baara in nɔgɔya an’a gɛlɛya ye k’a to kuran ka se ka labaara cogoya ɲuman na k’a sababu kɛ soba kofɔlenw sɛgɛsɛgɛliw ye.

Mali-Metewo ɲɛmɔgɔmuso ye foli ni tanuni lase poroze in ma, ko a bɛ furancɛlafanga karankow cɛma kuranko la ani kologɛlɛya waatiyɛlɛma bolo. Saheli jamana kɔnɔ i n’a fɔ an ta, min kuranko mako ka bon kosɛbɛ ani n’a waatiyɛlɛma cogoya ka ca, a tɛ bɛn tuguni ka kuranko politiki ni waatiyɛlɛma ta fara ka bɔ ɲɔgɔn na. Madamu Tanja Fanta Tarawele ye ɲɛfɔli kɛ, ko funteni, sumaya, tile funteni walima fiɲɛ ta olu bɛ fangadigi kɛ waatiyɛlɛmako makow, minɛnw fanga an’u sɔngɔw kan sobaw la. K’o jatew don kuranko sɛgɛsɛgɛliw la o b’a to ka se ka dajirali kɛ fura mabɛnnenw na Mali waatiko la, fɛɛrɛko la o ye ko ɲuman ye ani sɔrɔko fana na ko ɲuman don.

Ni nin poroze in ye, Mali-Metewo b’a fɛ ka waatiyɛlɛma jate jɛlenw bila bolo kɔrɔ, ka dɛmɛn don kuranko la sobaw la ani ka dɛmɛn don laɲininw na ka sinsin jamana waatiko tiɲɛ kan. Laɲininw bɛ boli kɛrɛnkɛrɛnnenya la kuranko bɔgɔfɛgɛnyaw dantigɛli kan, dabali mabɛnnen waleyataw dajirali ani fɛɛrɛ dɔ tigɛli kuran sɔrɔcogo la jamana kɔnɔ. Jaabi makɔnɔtaw la teliya la, nin hakilila in bɛ sira dayɛlɛ waatiyɛlɛma cakɛdaw ka kuranko ani dugukolow labɛnni politikiw donɲɔgɔnna ye, cogoya kɔnɔ, min na wasa sɔrɔli kuranko la o bɛ kɛ fɛɛrɛ jɔnjɔn ye Mali bolo.
Makan SISSOKO
Dɔkala Yusufu JARA

17/02/2026

Jamana labɔli taji la : Kamiyɔn-sitɛrinin 843 sɔrɔla k’a ta feburuyekalo tile 2 la ka se a tile 8 ma
An ka jamana labɔli taji la, o kɔlɔsili lajɛ 14nan sigira feburuyekalo tile 12 izininko ni jago minisiri Musa Alasani Jalo ka ɲɛmɔgɔya kɔnɔ, a jɛkulu mɔgɔ bɛɛ tun bɛ kɛnɛ kan. Lajɛ in laɲinin tun ye tajiko bɛ dakan min na k’o dantigɛli kɛ, ka kɔn ka lamarali kɛ ani ka dɔ fara dabali tigɛlenw fanga kan, kɛrɛnkɛrɛnnenya la sunkalo ɲɛkɔrɔlan in na.

Minisiri Musa Alasani Jalo lajɛ in na

Lajɛ daminɛna ni tajiko kunnafoni dantigɛli ye jago ɲɛmɔgɔba fɛ. A y’a jira ko k’a daminɛ zanwuyekalo tile 26 la ka se feburuyekalo tile 1lɔ ma, kamiyɔn-sitɛrinin 757, n’o ye taji litiri 34.914.680 ye, o sɔrɔla. Fɛn min ye feburuyekalo tile 2 ka se a tile 8 ma o dɔgɔkun ye, dɔ farala litiri hakɛ sɔrɔta kan. A kɛra kamiyɔn-sitɛrinin 843 ye, n’o ye taji litiri 38.677.500 ye ka yɛlɛma ɲuman don jamana labɔcogo la taji la.

Ani fana, fɛn min ye jamana marayɔrɔw labɔli ye taji la ɲinɛ ma k’o kɔ. Labɛnw bɛ sen na walasa ka se ka jigisigi kɛ olu fana kɛli la k’a sɔrɔ koɲuman. Gɛlɛya tun bɛ yɔrɔ ninnu na tajiko la, nɔgɔyaba donna olu la sisan, i n’a fɔ Dɔyila ani Kucala, ka fara Moti mara kan, sisan olu fana bɛ ka sitɛrininw sɔrɔ a ɲɛma.

Ka kɔn sunkalo ɲɛ dabaliw tigɛlen don taji ka se ka sɔrɔ dɔɔnin-dɔɔnin ani ka se ka caman sɔrɔ ka lamara bolo kɔrɔ tajilamarayɔrɔw la i n’a fɔ OMAP, fo ka taji to tajifeereyɔrɔw bolo kosɛbɛ, o b’a to tajiɲininna si kana kɔli taji la u mako mana jɔ a la waati o waati.

Fɛn min ye gaziko ye, jamana ɲɛmɔgɔw ye hakilijgin kɛ, ko gazi bɛ ka doni ka se duguba caman na, o laɲinin ye ka se ka jigisigi kɛ jamana labɔli la gazi fana na. Lajɛkɛlaw y’u ka cɛsiri jira ka to ɲɛmada la tajiko toli la cogoya ɲuman na, ka dɔ fara kɔlɔsiliw fanga kan ani k’u mabɛn, walasa ka se ka jigisigi kɛ taji sɔrɔli la jamana fan bɛɛ fɛ jamanadenw ka lafiya k**a.

Sun : CCOM-MIC
Dɔkala Yusufu JARA

17/02/2026

Kiiri dɔgɔkun : Lajɛw yɛlɛma kuraw kan

Kiiriko, hadamadenw ka hakɛw lafasali, jamana taamasiyɛnw lamarali minisiri Mamudu Kasoge ye kiiri dɔgɔkun kelen tako 4nan baaraw nun don ntɛnɛn feburuyekalo tile 9 san 2026. A masalakun ye : kiiri yɛlɛmaniw waleyali an’u kunnafoniw kafoli tile in na ». A jaabidilajɛ ani siniɲɛsigikow kɛra Bamakɔ lajɛkɛsoba Seyisebe (CICB) la, minisiri caman tun b’a kɛnɛ kan i n’a fɔ kunnafoni, numeriki sɔrɔ ni fanga ka baara yɛlɛma kura minisiri Alihamudu Agi Iliyɛni.
Kiiriko minisiriso sekeretɛri Dr Bubakari Sidiki Jara tun ye kolabɛnjɛkulu ɲɛmɔgɔ ye, o ye hakililajigin kɛ ko kiiri dɔgɔkun lajɛ hakilila tara san 2022 walasa ka se ka gɛlɛya minnu sɔrɔla kiiriko la k’olu da kɛnɛ kan. A ka fɔ la, kiiri dɔgɔkun ye hakilila ɲuman ye foroba kiiriko ɲɛtaa kɛcogo ɲuman na min b’a to dannaya bɛ to fasojama ni kiiri tigilamɔgɔw cɛ.
Dr Bubakari Sidiki Jara ko kiiri dɔgɔkun ye cogoya ɲuman ye yɛlɛma kuraw yiriwali la ani ko kuraw kiiriko ɲɛtaa la. Kiiri dɔgɔkun in tako 4nan bɛnna ni waati ye, waati min Mali kiiri bɛ don tile kura kɔnɔ kiiriko yɛlɛma kura senanminɛnenw yiriwali la.
Baara hakɛ minnu waleyara, Mamudu Kasoge ka fɔ la san 2025 kɔnɔ, o kɛra yɛlɛma kuraw nafa sɛmɛntiyali ye u dakun fɔlɔ la kiiriko, fangabulonko ani labɛnko la. A ka fɔ la, kiiri ani kiiri tɛmɛnsira sariya kura jɛn dilen kɔ ka fara cakɛda wɛrɛw sigili la senkan, a ɲuman tun ye ka disidako dɔ wuli ka bɔ yen. N’o ye yɛlɛma kuraw waleyali ye a ɲɛma walasa ka se ka ɲɛda kura di kiiriko ma ka sinsin bɔlɔ naani kan : yuruguyurugu kɛlɛli, foroba nafolo burujali dabilali ni kojugukɛla ɲangibaliya dabilali ye, ani dɔ farali kiiri tigilamɔgɔw ka dɔnniyaw kan, kiiriko lakurayali ani hadamadenw ka hakɛw labatoli taabolo kura.
Fɛn min ye kojugukɛla ɲangili dabilali ye, kɛrɛnkɛrɛnnenya la yuruguyurugu ani foroba nafolo burujali nasira la, minisiri Kasoge y’a jira ko nafoloko kiiriso ka san fila labanw (2024 ani 2025) kɛra dakunba ye kiiriko tɛmɛnsira la ni sefawari miliyari caman yuruguyurugulen saraliw ye ka ladon faso wagandenba kɔnɔ.
Kiiriko, hadamadenw ka hakɛw lafasali ni jamana taamasiyɛnw lamarali minisiri ka fɔ la, furancɛlafanga jamanakuntigi ka senkɔrɔmadonni, kiiri tigilamɔgɔw ka cɛsiri olu jɔyɔrɔ bonyana. A k’u ye baara kɛ ni kunnafoni ni kumaɲɔgɔnya fɛɛrɛ kura cakɛda (Agetic) ye walasa ka se ka pilatifɔrɔmu dɔ labɛn min bɛ wele « e-justice » ka baara dɔw kɛ n’o ye ɛntɛrinɛtiko sira fɛ, kaziye zudisiyɛriko kan, fasodenyasɛbɛnko kan ani kiirisɛbɛn tɔw kan.
O kɔfɛ kiiriko minisiri y’a jira ko hadamadenw ka hakɛw lafasali, yɛlɛma ɲuman donna o cogoya la ni hakɛ ɲɛmɔgɔso sigili ye senkan, o min kɛlen bɛ kumaɲɔgɔn ɲuman ye foroba cakɛdaw ni kɛnyɛrɛye cakɛdaw la minnu ɲɛsinnen bɛ hadamadenw ka hakɛko lafasali ma an ka jamana kɔnɔ.
Alasani SISUMA
Dɔkala Yusufu JARA

27/03/2024

du 27 mars 2024

Suivez toute l'actualité sur du lundi au vendredi

03/06/2023

03/06/2023

kura bolodalen : WASARA DONNI NA BA LA

falenni bolodara ka bila tile 18 nata la , yaani o cɛ, jamanakuntigi, kolonɛli ye yamaruya ka waati kɛrɛnkɛrɛnnen dɔ labɛn walasa ka gafe kura in kɔnɔkow lase jamanadenw ma. O de hukumu kɔnɔ, ye baro kɛnɛ sigi tile 2 san 2023 Adama Bɛrɛte Tɔgɔlasoba kɔnɔ AMALAN na.
fila de tun bɛ in na, Karamɔgɔ ka fɔ la, ale ye FASOKANW LAFASALITƆN koɲɛnabɔkulu ɲɛmɔgɔ ye.
, ka jamana sariyasunba kura bolodalen kan, ninnu b'a kɔnɔ, k'olu ɲɛfɔ ye. O baaraw kɛra ( Forces pour le Changement et la Refondation) ɲɛmɔgɔba Karamɔgɔ , n’a jɛɲɔgɔnkɛ fɛ, ale ye kɔrɔ ye.
, ka tɔndenw wele u ka bɔ tile 18, ka ta kura in ye, k’a jira k’u sɔnna a ma, wa k'u bɛ fɛɛrɛ bɛɛ lajɛlen tigɛ walasa a kɔnɔkow ka sabati, kɛrɛnkɛnnenya la, siratigɛ la.
Hakililajigin na, « » ye tɔnw ni jɛkuluw faralen ye ɲɔgɔn kan, kabini waati n’o ye (AYԐNԐRI/ ) ye, ka fasokanw kunnasigili wulikajɔw kɛ, k’a ɲini k’u don jamana sigikafɔba komagɛlɛyaliw ani sariyasunba kura kɔnɔ. Tubabukan na, u y'a jɛkulu wele « Les Associations Patriotiques pour l’Officialisation des Langues Nationales. (APOLN) ».

07/02/2023

- : Furancɛlafanga jamanakuntigi ye bisimila

Mali Furancɛlafanga jamanakuntigi, Kolonɛli Assimi GOÏTA, ye Irisi jamana kɔkankow minisiri, Sergueï LAVROV bisimila bi tarata, feburuyekalo tile 7 san 2023, jamanakuntigiso la Kuluba. An b'aw ladɔnniya ko Sergueï LAVROV ni cidenjɛkuluba dɔ sera Mali la, bi tarata sɔgɔmada joona fɛ, baara ni teriya taama dɔ hukumu kɔnɔ.

Maaba fila ninnu cɛ Hakili falen-falenw boli la barokun caman kan, kɛrɛnkɛrɛnnenya la min bɛ talikɛ Mali ni Irisi jamana ka jɛkafɔ kunkanko la, "u kuma na jamana fila cɛ jɛɲɔgɔnyaw yiriwali labɛn min ka kan ka bɛn Jamanaw ka ɲɔgɔn nafaw ma". Jago ni sɔrɔko jɛɲɔgɔnyaw jamana fila ni ɲɔgɔn cɛ, fɛɛrɛko ni sɔrɔdasiw ka jɛkafɔ, jɛkafɔ hadamadenya ni laadalakow la, ani jamana fila ninnu ka jɛkafɔ diɲɛ tɔnba ONU kɔnɔ.

O barokun laban in kan, Sergueï LAVROV b’a hakili sigi ko Irisi tɛna cɛsiri foyi to kɔ “jamanaw ka yɛrɛmahɔrɔnya n'u ka kelenya soronadonni na."

Irisi jamana kɔkankow minisiri y’a ka jamana ka jamana ka cɛsiriw jira fana Mali Lakanani ani Lakana sɔrɔdasikulu ka seko ni dɔnko yiriwali siratigɛ la. O ye jɛɲɔgɔnya ye Irisi jamana b'a fɛ ka min kologirinya ka taa a fɛ.