13/09/2026
လၢကလဲၤထီၣ်လူၤဖၣ်ပူၣ်အဂီၢ်သုးကျိၤဟဲထီၣ်(၄)လါအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုးသံ(၁၅၀)ဒီး မၤနၢၤဝဲတၢ်တအိၣ်
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၁၃ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢကထီၣ်လူၤက့ၤ ဖၣ်ပူၣ်ဝ့ၢ်လၢအိၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤပူၤအံၤအဂီၢ် ပယီၤသုးကျိၤ လၢအဟဲ ထီၣ်ဟူးဂဲၤဖဲကမၤမိၢ်-ကတၢတံၥ်ကျဲအံၤတဖၣ် လၢအတၢ်ဟဲထီၣ်(၄)လါအတီၢ်ပူၤသူဝဲကျိဖးဒိၣ်,ဒြိဒီးကဘီယူၤလၢလၢ ပှဲၤပှဲၤ ဘၣ်ဆၣ် ဘၣ်တၢ်ခိးခးအဝဲသ့ၣ်လၢ(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အဃိ သံဝဲဒၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒီး ဆှူဝဲဒၣ်ဒုးယၤဂ့ၢ်ဝီ အဂ့ၢ်န့ၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်ဖဲတနံၣ်အံၤလါမ့ၤထီၣ်အခါန့ၣ် ပယီၤသုးကျိၤလၢသုးဂံၢ်ဘါပၣ်ဝဲ(၂၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်လၢအဟဲထီၣ်တဖၣ်ဂုၥ်ကျဲးစၢး လဲၤ ထီၣ်ဝဲဆူဖၣ်ပူၣ်တကပၤဘၣ်ဆၣ် တုၤလၢတလါအံၤလါစဲးပထ့ဘၢၣ်ခံနွံတနွံလံသနါက့ ဆဲးထီၣ်ဆူညါတန့ၢ် အိၣ်ကတၥ်ထီ သးဒံးဖဲကတၢတံၥ်ကရူၢ်ပူၤ တၢ်ဆၢကတီၢ်ထီၣ်ဘးလၢ(၂)လါဘျဲၣ်လံဒီး တၢ်ဒုးစ့ၢ်ကီးဆဲးကဲထီၣ် အဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤ.
လၢအဝဲသ့ၣ်သုးကျိၤအတၢ်ဟဲထီၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒီတကတီၢ်ပူၤအံၤန့ၣ် ပယီၤသုးသံပၥ်ဖှိၣ်အိၣ်ဝဲ(၁၅၂)ဂၤ, ဘၣ်ဒိဘၣ် ထံးဝဲ (၂၀၀)ဂၤဒီး သံအကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲသုးရ့ၣ်ခိၣ်(၁)ဂၤ,သုးဒ့ခိၣ်(၂)ဂၤအသိး ဘၣ်ဒိအကျါစ့ၢ်ကီးပၣ်ဃုၥ်ဝဲ သုးရ့ၣ်ခိၣ်-၂(၁)ဂၤ, သုးဒ့ခိၣ်(၃)ဂၤ,သုးဒ့ခိၣ်-၂ (၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤ ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်လၢတၢ်ဒုးဒီတကကတီၢ်အပူၤ ပယီၤသုးစံၣ်ဖျိးထီၣ်ဝဲ(၃၆)ဂၤဒီး သုးသိလ့ၣ်ဟးဂီၤဝဲ(၈)ခိၣ်အကျါ ပၣ်ဃုၥ်ဝဲ(ဘဲးဖိ) သိလ့ၣ်တခိၣ်ဒီး ဟီၣ်ကဝီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) မၤန့ၢ်ဝဲ တၢ်စုကဝဲၤ(၂၀)ခိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ဆၢကတီၢ်တုၤလၢ(၄)လါဘျဲၣ်တစု ဆဲးသူဝဲဒၣ်ကျိဖးဒိၣ်,ဒြိ,ကဘီယူၤ ခးဆှဲဝဲကျဲလၢလၢပှဲၤပှဲၤဒီး တကးဒံးဘၣ် ပၥ်ဝဲတၢ်ခးပနီၣ်ဆူကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိ ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်,တ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်လၢကဘီယူၤအံၤတဆီဆူ ဒူသဝီ,တၢ်ဖံးအီၣ် မၤအီၣ် လီၢ်ကျဲပူၤအိၣ်ဝဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်အဝဲသ့ၣ်အံၤတၢ်မုၢ်လၢ်ဖီတၢၣ်တတုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးဘၣ်ဒီး ဘၣ်တၢ်သဂၢၢ်ခိးခးလီၤအဝဲသ့ၣ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢ သုးကရူၢ် ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အဃိ သဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒီးမၤနၢၤဝဲတၢ်တအိၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ သုးက့ ၅ ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤထိၣ်ရီၤဘ့ၤ စံးဝဲလၢ“ပယီၤသုးဒုမၤနၢၤတၢ်လၢကဘီယူၤဒီးကျိဖးဒိၣ် လီၤ. အခးန့ၣ်တခးဝဲလၢအဒုၣ်အဒါတၢ်လီၢ်ဘၣ်,မ့ဘၣ်တဲန့ၣ်အဟးခးတၢ်န့ၣ်အါလၢကမျၢၢ်အဒူသဝီတၢ်အိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲလီၤ. ခးဝဲဒ်န့ၣ် ဘျီဟံၣ်ဟးဂီၤဃီဟးဂီၤ. အခဲအံၤအိၣ်ဒံးဖဲဖါလိဒိၣ်ဟီၣ်ကဝီၤန့ၣ်လီၤ.အသုးတၢ်အိၣ်သးန့ၣ်ဖးနးလံ. အပှၤစံၣ်ဖျိး, ကဒဲကဒဲ မၤသံလီၤက့ၤသး ဖဲန့ၣ်ဖးနးလံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးမ့ဘၣ်ကွၢ်(၄)ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤ သုးမီၤစိရိၤအကျိဖးဒိၣ်,ဒြိ,ကဘီယူၤအံၤအဃိ လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်သံ(၄)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး (၂၂)ဂၤတကးဒံးဘၣ် ဟံၣ်ဟးဂီၤဝဲ(၂၇၅)ဖျၢၣ်ဒီး တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ် ထီၣ်ဟးဂီၤစ့ၢ်ကီးဝဲ(၅)ဖျၢၣ်ညါန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်ဒီးကျိဖးဒိၣ်,ကဘီယူၤအတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အံၤအဃိ ကရူၢ်(၈)ဘ့ၣ်လၢအမ့ၢ် ကတၢတံၥ်ကရူၢ်, ထံသဘျုၣ်ထၣ်ကရူၢ်, လ့ဖိထၣ်ကရူၢ်, ဒ့ဝါကရူၢ်,ကၠီပါကရူၢ်,မဲးမွဲကရူၢ်,မဲးပြံးကရူၢ်ဒီးထံသဒီၣ်ထၣ်ကရူၢ် ပူၤ ဒူသဝီ(၂၇)ဖျၢၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ် (၃၅,၉၈၁)ဂၤ ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးဝဲအသိး ကၠိ(၁၈)ဖျၢၣ်တုၤလၢခဲအံၤတၢ်အိးထီၣ် ဝဲတဘူၣ်ဒံး ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤ ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးလဲၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဝဲမ့အိၣ်ဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိပှၤနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးအါအဃိ တၢ်ကူတၢ်လၢတအိၣ်ဆဲးလိၣ်ဘၣ်ဒံးဝဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ပှၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
