18/03/2026
ဝန်ထမ်းစိတ် နှင့် ပိုင်ရှင်စိတ်
─ ─ ─ ─ ─ ─ ─ ─ ─ ── ─
လူတစ်ယောက်ရဲ့အလုပ်အပေါ်ထားရှိတဲ့ သဘောထား (Attitude) ဟာ သူတို့ရဲ့ အနာဂတ် ရာထူးတိုးတက်မှုနဲ့ အောင်မြင်မှုအဆင့်အတန်းကို ဆုံးဖြတ်ပေးလေ့ရှိပါတယ်။ လုပ်ငန်းခွင်မှာ ကျွန်တော်တို့ဟာ ဝန်ထမ်းစိတ် (Employee Mindset) နဲ့ အလုပ်လုပ်နေတာလား၊ ဒါမှမဟုတ် ပိုင်ရှင်စိတ် (Ownership Mindset) နဲ့ အလုပ်လုပ်နေတာလားဆိုတာ ဆန်းစစ်ကြည့်ဖို့ လိုအပ်တယ်။
၁။ ဝန်ထမ်းစိတ် (Employee Mindset) ဆိုတာ ဘာလဲ?
ဝန်ထမ်းစိတ်ရှိသူတစ်ယောက်ဟာ အလုပ်ကို "လုပ်ခလစာရဖို့အတွက် လုပ်ရတဲ့ တာဝန်တစ်ခု" လို့ပဲ မြင်တတ်ကြပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ ထူးခြားချက်တွေကတော့ -
• အတိုင်းအတာတစ်ခုထိသာ လုပ်ဆောင်ခြင်း: "ဒါက ငါ့အလုပ်မဟုတ်ဘူး" လို့ တွေးတတ်ပြီး မိမိရဲ့ Job Description ထဲကအတိုင်းသာ အတိအကျလုပ်လေ့ရှိပါတယ်။
• စောင့်ဆိုင်းတတ်ခြင်း (Reactive): အထက်လူကြီးက ညွှန်ကြားချက်ပေးမှသာ အလုပ်လုပ်တတ်ပြီး ကိုယ်တိုင်ဦးဆောင်နိုင်စွမ်း အားနည်းတတ်ပါတယ်။
• ဆင်ခြေပေးခြင်း: ပြဿနာတစ်ခုခုကြုံရင် "ငါ့ကြောင့်မဟုတ်ဘူး၊ ဘယ်သူ့ကြောင့်" ဆိုပြီး အခြားသူတွေကို အပြစ်တင်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် ဆင်ခြေပေးဖို့ ကြိုးစားတတ်ကြပါတယ်။
• တာဝန်ယူမှု အကန့်အသတ်: အလုပ်ချိန် ညနေ ၅ နာရီထိုးတာနဲ့ တာဝန်တွေအားလုံး ပြီးဆုံးသွားပြီလို့ ယူဆတတ်ကြသူများ ဖြစ်ပါတယ်။
၂။ ပိုင်ရှင်စိတ် (Ownership Mindset) ရဲ့ အနှစ်သာရ
ပိုင်ရှင်စိတ်ရှိသူတွေကတော့ အလုပ်ကို မိမိကိုယ်ပိုင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုလို သဘောထားပြီး တာဝန်ယူမှု အပြည့်ရှိကြပါတယ်။
• အစပြုလုပ်ဆောင်ခြင်း (Proactive): ခိုင်းတာကို စောင့်မနေဘဲ လုပ်ငန်းတိုးတက်ဖို့အတွက် ဘာတွေလိုအပ်မလဲဆိုတာကို ကိုယ်တိုင် ရှာဖွေလုပ်ဆောင်တတ်ပါတယ်။
• ဖြေရှင်းသူ (Solution-Oriented): ပြဿနာကြုံလာတဲ့အခါ အပြစ်တင်ဖို့ အချိန်မဖြုန်းဘဲ "ဘယ်လိုဖြေရှင်းရင် အကောင်းဆုံးဖြစ်မလဲ" ဆိုတာကိုသာ အာရုံစိုက်ပါတယ်။
• ရလဒ်ကို အလေးထားခြင်း: အလုပ်ပြီးရုံတင်မကဘဲ အဖွဲ့အစည်းအတွက် တကယ့်တန်ဖိုး (Value Creation) တစ်ခုခု ထွက်ပေါ်လာတဲ့အထိ တာဝန်ယူတတ်ကြပါတယ်။
၃။ အဓိက ကွာခြားချက်များကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ခြင်း
ဒီစိတ်ဓာတ်နှစ်မျိုးရဲ့ ကွာခြားချက်ကို အချက် ၄ ချက်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်နိုင်ပါတယ်။
• တွေးခေါ်ပုံ (Thinking): ဝန်ထမ်းစိတ်ရှိသူဟာ လက်ရှိအခြေအနေနဲ့ ရေတိုအကျိုးအမြတ်ကိုသာ အဓိကထားကြည့်တတ်ပေမဲ့၊ ပိုင်ရှင်စိတ်ရှိသူကတော့ ရေရှည်တိုးတက်မှုနဲ့ အနာဂတ်မှာရရှိမယ့် ရလဒ်ကောင်းတွေကိုပါ မျှော်တွေးစဉ်းစားတတ်ပါတယ်။
• တွန်းအား (Motivation): ဝန်ထမ်းစိတ်ရှိသူတွေဟာ လစာနဲ့ ရာထူးရဖို့ကိုသာ အဓိကထားပြီး အလုပ်လုပ်တတ်ကြပါတယ်။ ပိုင်ရှင်စိတ်ရှိသူတွေကတော့ မိမိကိုယ်တိုင်နဲ့ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးရဲ့ အောင်မြင်မှု၊ တိုးတက်မှုကို အဓိကတွန်းအားအဖြစ် ထားရှိပြီး အလုပ်လုပ်ကြတာပါ။
• သုံးနှုန်းသည့် စကားလုံး (Words): ဝန်ထမ်းစိတ်ရှိသူက ကုမ္ပဏီကို ပြင်ပအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလို သဘောထားတဲ့အတွက် "သူတို့ (They)" ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို သုံးနှုန်းလေ့ရှိပါတယ်။ ပိုင်ရှင်စိတ်ရှိသူကတော့ မိမိကိုယ်ကို အဖွဲ့အစည်းရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ခံယူထားလို့ "ကျွန်ုပ်တို့ (We)" ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို အမြဲသုံးနှုန်းပါတယ်။
• အလုပ်အပေါ်အမြင် (View on Work): ဝန်ထမ်းစိတ်ရှိသူဟာ အလုပ်ကို ပြီးအောင်လုပ်ရမယ့် တာဝန်တစ်ခု ဒါမှမဟုတ် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတစ်ခုလို့ မြင်တတ်ပေမဲ့၊ ပိုင်ရှင်စိတ်ရှိသူကတော့ အလုပ်ဆိုတာ မိမိရဲ့ အရည်အသွေးကို မြှင့်တင်ပေးမယ့် အခွင့်အရေး သို့မဟုတ် အနာဂတ်အတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတစ်ခုလို့ ခံယူထားပါတယ်။
၄။ ဘာကြောင့် ပိုင်ရှင်စိတ်ရှိဖို့ လိုအပ်တာလဲ?
အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုမှာ ဝန်ထမ်းစိတ်ပဲရှိသူတွေဟာ ပေးထားတဲ့အလုပ်ကို ပြီးအောင်လုပ်နိုင်ပေမဲ့၊ ပိုင်ရှင်စိတ်ရှိသူတွေကသာ အဖွဲ့အစည်းကို ဦးဆောင်နိုင်တဲ့ ခေါင်းဆောင်ကောင်း (Future Leader) ဖြစ်လာကြတာပါ။ ပိုင်ရှင်စိတ်ရှိတဲ့အခါ အလုပ်က ပင်ပန်းစရာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးမဟုတ်တော့ဘဲ မိမိရဲ့ အရည်အသွေးကို မြှင့်တင်ပေးမယ့် အခွင့်အရေးတစ်ခု ဖြစ်လာပါလိမ့်မယ်။
နိဂုံးချုပ်
"ငါ့အလုပ်ပဲ လုပ်မယ်" ဆိုတဲ့ အတွေးကနေ "ဒီအလုပ်အောင်မြင်ဖို့ ငါတာဝန်ယူမယ်" ဆိုတဲ့ အတွေးမျိုး ပြောင်းလဲလိုက်တာနဲ့ သင့်ရဲ့ လုပ်ငန်းခွင်ဘဝဟာ သိသိသာသာ ပြောင်းလဲတိုးတက်လာမှာ အသေအချာပါပဲ။ အောင်မြင်တဲ့သူတိုင်းဟာ သူတို့ရဲ့ ရာထူးက ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် အလုပ်အပေါ်မှာ ပိုင်ရှင်တစ်ယောက်လို စိတ်ဓာတ်မွေးမြူပြီး လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသူတွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။
--------
Zar Ni Kyaw – Leadership & People Skills Coach
Be the Better You.
