01/04/2026
◼️ မိုရီဆာကီ စာအုပ်ဆိုင် နေ့ရက်များ စာအုပ် စာရေးသူ
ဆာတိုရှီ ယဂီဆဝနှင့် အင်တာဗျုး အပိုင်း (၁)
မူလထုတ်ဝေခဲ့တဲ့အချိန်ကနေ ဆယ်စုနှစ် တစ်ခု အကြာမှာတော့ အီတလီ ဘာသာပြန်၊ အင်္ဂလိပ် ဘာသာပြန်တို့နဲ့ အတူတူ တစ်ကမ္ဘာလုံးက ဆာတိုရှီ ယဂီဆဝရဲ့ မိုရီဆာကီ စာအုပ်ဆိုင် နေ့ရက်များ စာအုပ်ကို စိတ်ဝင်စားစွာ ဖတ်ရှုလာခဲ့ကြပါတယ်။ အခုအင်တာဗျုးထဲမှာတော့ ယဂီဆဝ,က နိုင်ငံတကာမှာ အောင်မြင်ထင်ရှားတဲ့ စာရေးဆရာတစ်ယောက် ဖြစ်လာဖို့ လမ်းစက မလွယ်ကူလှကြောင်း ပြောဆိုထားပါတယ်။
ဆာတိုရှီ ယဂီဆဝကို ၁၉၇၇ ခုနှစ်မှာ ဂျပန်၊ ချီဘားစီရင်စုမှာ မွေးဖွားခဲ့တာပါ။ နီဟွန်းအနုပညာကောလိပ်ကနေ ဘွဲ့ရရှိခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်မှာတော့ မိုရီဆာကီ စာအုပ်ဆိုင် နေ့ရက်များ စာအုပ်ကို ပထမဆုံး ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းမှာ ရုပ်ရှင်အဖြစ် ရိုက်ကူးခြင်းခံခဲ့ရပါတယ်။ ဒီနောက်မှာတော့ ဒီဝတ္ထုရဲ့ အဆက်ဖြစ်တဲ့ နောက်ထပ် မိုရီဆာကီ စာအုပ်ဆိုင် နေ့ရက်များကို ထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။ ဒီစာအုပ်နှစ်အုပ်စလုံးကို ဘာသာပေါင်း ၅၀ ကျော် ပြန်ဆိုခဲ့ကြပြီး ပထမတွဲစာအုပ်က ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွက် British Book Awards စာပေဆုမှာ ပထမဆုံးထွက်ရှိလာတဲ့ စာအုပ်ဆုအတွက် စကာတင်စာရင်း ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပါတယ်။ သူ ရေးသားထားတဲ့ တခြားသော လက်ရာတွေကတော့ Torunka Café trilogy သုံးအုပ်တွဲ၊ If I Live with You နဲ့ Pension Wakeatte တို့ပါ။
◼️ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေတဲ့ စာဖတ်သူတွေ
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလမှာတော့ ယဂီဆဝ,က အိန္ဒိယနိုင်ငံကို ပထမဆုံးအကြိမ် သွားရောက်ခဲ့ပြီး Chennai နိုင်ငံတကာ စာပေပွဲတော်နဲ့ Kozhikode မှာ ပြုလုပ်တဲ့၊ အာရှရဲ့ အကြီးမားဆုံးသော စာပေပွဲတော်လို့လည်း သိကြတဲ့ Kerala စာပေပွဲတော်မှာ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီစာပေပွဲတော်နှစ်ခုကြားထဲမှာပဲ Bengaluru စာအုပ်ဆိုင်မှာ တွေ့ဆုံပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ သူ ခရီးသွားခဲ့တဲ့ ဆယ်ရက်တာ ကာလအတွင်းမှာ အိန္ဒိယတောင်ပိုင်း မြို့နယ်သုံးမြို့နယ်ကို သွားရောက်ခဲ့တဲ့ ခရီးစဉ်လို့လည်း ဆိုရမှာပါ။ ဒီကာလအတွင်းမှာ ရာပေါင်းများစွာသော စာဖတ်ပရိသက်တွေက သူတို့ရဲ့ စာအုပ်တွေမှာ လက်မှတ်ထိုးပေးဖို့အတွက် သူ့ကို တန်းစီ စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့ကြပါတယ်။
“အိန္ဒိယက စာဖတ်သူတွေက ဒီစာအုပ်ကို ဘယ်လောက်တောင်မှ စွဲစွဲလန်းလန်း ဖတ်ကြတယ်ဆိုတာ တွေ့ရတာ တအံ့တအားဖြစ်မိတယ်” လို့ ယဂီဆဝ,က ပြောပါတယ်။ “အစပိုင်းမှာတော့ သူတို့က အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်ကို ဖတ်ကြတာပါ။ ဒါပေမဲ့ သိပ်မကြာသေးခင်ကပဲ ဟင်ဒီနဲ့ တမီဘာသာစကားတို့ကို ဘာသာပြန်ဆိုပြီးပါပြီ။ ဘာသာမျိုးစုံ ရှိနေကြတဲ့ နိုင်ငံဖြစ်တော့ နောက်ထပ် ဘာသာစကား ရှစ်မျိုးနဲ့ ပြန်ဆိုသွားဖို့လည်း အစီအစဉ် ရှိပါသေးတယ်” တဲ့။
အခုအင်တာဗျုးကို တိုကျို၊ ဂျမ်ဘိုချိုက ကြောင်ကလေး စာအုပ်စင် (Neko no Hondana) စာအုပ်ဆိုင်မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တာပါ။ ဒီစာအုပ်ဆိုင်လေးမှာ လူတွေက သူတို့ရွေးချယ်ထားတဲ့ စာအုပ်တွေကို ပြန်လည်ရောင်းချနိုင်ဖို့အတွက် သူတို့ကိုယ်ပိုင် "စတိုးဆိုင်” အသေးစားလေး တစ်ခုလို စာအုပ်စက်တွေကို ငှားရမ်းထားလို့ ရပါတယ်။ ယဂီဆဝရဲ့ စင်ကတော့ အောက်ဘက်နားမှာ ရှိပြီး ဘာသာစကားမျိုးစုံနဲ့ ဘာသာပြန်ဆိုထားတဲ့ သူ့စာအုပ်တွေကို ရောင်းချဖို့ ထားရှိပေးထားပါတယ်။
အနောက်တိုင်းမှာ ယဂီဆဝရဲ့ ထင်ရှားကျော်ကြားမှုက ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှာ သူ့ရဲ့ မိုရီဆာကီ စာအုပ်ဆိုင် နေ့ရက်များ စာအုပ်ကို အီတလီဘာသာ ပြန်ဆိုခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း မီးပွားသဖွယ် စတင်လာခဲ့တာပါ။ နောက်တစ်နှစ်မှာပဲ အဲရစ်အိုဇုဝါ ဘာသာပြန်ဆိုတဲ့ အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်မူကိုလည်း ထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်၊ ဒီနေ့အထိဆိုရင် အုပ်ရေပေါင်း (၆၀၀,၀၀၀) ကျော် ပုံနှိပ်ရောင်းချခဲ့ပြီးပါပြီ။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်မှာတော့ ဒီစာအုပ်က British Book Awards စာပေဆုမှာ ပထမဆုံးထွက်ရှိလာတဲ့ စာအုပ်ဆုအတွက် စကာတင်စာရင်း ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပါတယ်။ ယဂီဆဝကိုလည်း လန်ဒန်စာအုပ်ပွဲတော်ကို ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ပါတယ်။
အခုအချိန်မှာတော့ တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ အောင်မြင်ကျော်ကြားလာတဲ့ စာရေးသူတစ်ယောက် ဖြစ်လာပေမဲ့ ဒီကို ရောက်ရှိဖို့အတွက်လမ်းကတော့ လွယ်ကူတဲ့ လမ်းတစ်ခု မဟုတ်ခဲ့ပါဘူး။ ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါ ကာလအပိုင်းမှာ နိုင်ငံရပ်ခြားမှာ ထင်ပေါ်ကျော်ကြား လူကြိုက်များလာမှုက ဂျပန်နိုင်ငံမှာလည်း သူ့စာအုပ်တွေကို ပြန်လည်ရှာဖွေ ဖတ်ရှုကြတဲ့အထိ ဖြစ်လာစေခဲ့ပါတယ်။
◼️ တိုကျိုရဲ့ စာအုပ်ရပ်ကွက်၊ ဂျမ်ဘိုချို
မိုရီဆာကီ စာအုပ်ဆိုင် နေ့ရက်များ စာအုပ်ကို ၂၀၁၀ ခုနှစ်မှာ Shōgakukan စာအုပ်တိုက်ကနေ ဂျပန်ဘာသာနဲ့ စတင်ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး အဲဒီနှစ်မှာပဲ ရုပ်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည်ရိုက်ကူး ပြသခဲ့တာပါ။ အဓိကဇာတ်ကောင်ဖြစ်တဲ့ ကောင်မလေး တာကကိုက လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တစ်ဦးကြောင့် အသည်းကွဲခဲ့ရအပြီးမှာ သူမရဲ့ အလုပ်ကနေ ထွက်လို့ တိုကျိုက ဂျမ်ဘိုချို ရပ်ကွက်မှာ ရှိတဲ့၊ ဦီးလေးဖြစ်သူရဲ့ ခေတ်သစ်စာပေကို အထူးပြုရောင်းချတဲ့ စာအုပ်ဆိုင်လေးမှာ စတင်အလုပ် လုပ်ကိုင်ခဲ့တာပါ။ ဂျမ်ဘိုချိုရပ်ကွက်က စာအုပ်အဟောင်းဆိုင်တွေ အမြောက်အမြားရှိမှုကြောင့် ထင်ရှားတဲ့ နေရာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီနေရာလေးမှာ နေထိုင်ရင်း စာအုပ်တွေကို စတင်ဖတ်ရှုမိခဲ့တာအပြင် သူမ အနီးအပါးက လူတွေကနေတဆင့် သူမရဲ့ ဘဝကို ပြန်လည်တည်ဆောက် ကုစားနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ယဂီဆဝ,က ဂျမ်ဘိုချိုရပ်ကွက်နဲ့ ဆက်နွယ်နေတဲ့ သူ့ရဲ့ သံယောဇဉ်တွေကြောင့် ဒီနေရာလေးကို ဗဟိုပြုပြီး ရေးသားနိုင်ခဲ့တာပါ။
“ကန်ဒါက တည်းဖြတ်ထုတ်ဝေရေး ကုမ္ပဏီတစ်ခုမှာ စာရေးသူတစ်ယောက်အဖြစ် ကျွန်တော် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အလုပ်ဆင်းချိန်ကျရင် စာအုပ်အဟောင်းဆိုင်တွေ ရှိနေတဲ့ ရပ်ကွက်ထဲကနေ ဖြတ်ပြီး အိမ်ကို အမြဲပြန်လေ့ရှိပါတယ်။ ဒီလမ်းသွယ်လေးထဲမှာ လမ်းလျှောက်လိုက်သွားရင်း တစ်ညခင်းပိုင်းမှာတော့ ဝတ္ထုတစ်ပုဒ် ရေးဖို့ ရုတ်တရက် အကြံရလာတာနဲ့ တစ်လအတွင်းမှာပဲ အပြီးသတ် ရေးသားခဲ့တာပါ” လို့ ယဂီဆဝ,က ပြောပြပါတယ်။
အထက်တန်းကျောင်းသား ဘဝကတည်းက ဂျမ်ဘိုချိုရပ်ကွက်လေးနဲ့ ချစ်ကျွမ်းဝင်ခဲ့အပြီး နောက်ပိုင်း၊ ယဂီဆဝ,အနေနဲ့ တက္ကသိုလ်မှာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ညွှန်းပညာကို တက်ရောက်သင်ကြားနေစဉ်အခါမှာလည်း အမြဲတမ်းလိုလို ဂျမ်ဘိုချိုဆီ လာရောက်နေမိဆဲပါပဲ။ သူက အမြဲတမ်းလိုလို ဇာတ်ညွှန်းတွေ၊ ရုပ်ရှင်တွေနဲ့ ဆက်နွယ်နေတဲ့ စာအုပ်တွေရှိတဲ့ ဆိုင်တွေမှာ ဟိုဟိုဒီဒီ လိုက်လျှောက်ကြည့်တတ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် သူ့စာအုပ်ထဲက (ဆေ့ဗွာ) ကော်ဖီဆိုင်လေးရဲ့ မော်ဒယ်တစ်ခု ဖြစ်လာမယ့်၊ တကယ်အပြင်မှာ ဖွင့်လှစ်ထားတာ ကြာမြင့်လှပြီဖြစ်တဲ့ ဆဘောရူ ကော်ဖီဆိုင်လေးမှာ အမြဲ အချိန်ကုန်ဆုံးတတ်ပါတယ်။
“စာအုပ်အဟောင်းဆိုင်တွေကိုလည်း ခင်ဗျားတို့ လိုက်ကြည့်လို့ ရတယ်။ ရှေးခေတ်ဟောင်းပုံစံ ဆွဲဆောင်မှု ရှိကြတဲ့ ကော်ဖီဆိုင်တွေလည်း ရှိသေးတယ်” လို့ ယဂီဆဝ,ပြောပါတယ်။ “ကျွန်တော်တို့ လက်မထပ်ခင်အချိန်တုန်းက ဇနီးသည်က ဂျမ်ဘိုချိုက စာအုပ်ဆိုင်တစ်ဆိုင်မှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့တာပါ။ သူမက ခေတ်သစ်စာပေကို နှစ်ခြိုက်တဲ့အတွက်ကြောင့် ကျွန်တော်လည်း စပြီး လိုက်ဖတ်မိတော့တာပါပဲ။ ဒါကလည်း ကျွန်တော့်ဝတ္ထုရဲ့ နောက်ခံကို လွှမ်းမိုးနိုင်တဲ့ အကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်ကောင်းဖြစ်ပါလိမ့်မယ်” တဲ့။
(မနက်ဖြန်မှာ အင်တာဗျုး အပိုင်း (၂) ကို ဆက်လက်ဖော်ပြပေးပါမယ်။ မိုရီဆာကီ စာအုပ်ဆိုင်နေ့ရက်များနဲ့ နောက်ထပ် မိုရီဆာကီ စာအုပ်ဆိုင် နေ့ရက်များ စာအုပ်ကို ဖတ်ရှုခဲ့ကြတဲ့ စာဖတ်သူတွေအနေနဲ့ မူရင်း စာရေးဆရာ ယဂီဆဝရဲ့ အင်တာဗျုးကိုလည်း ဖတ်ရှုစေချင်လို့ ပြန်လည် ဘာသာပြန်ဆို ဖော်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဓာတ်ပုံမူပိုင်များက (© Hanai Tomoko) ပါ။
ယဂီဆဝရဲ့ တခြားသော ထွက်ရှိလာတဲ့ စာအုပ်တွေကိုလည်း ကျွန်တော် ဆက်လက် ဘာသာပြန်ဆိုသွားဖို့ ရှိပါတယ်။ နောက်ထပ် မိုရီဆာကီ စာအုပ်ဆိုင် နေ့ရက်များ မြန်မာပြန် စာအုပ်လေးကို Fate မှာ မှာယူလို့ ရပါသေးတယ်။)
- မိုးရဲ -
