24/12/2019
Naungek le Ama Aksi
The Baby King and His Star
Matthew 2:2
By: Sia Thang Shalom 24.12.2019 Tues
Naungek k*mpi Zeisu Christ le ama aksi cih thu pen Zeisu’ suahna tangthu sungah thulaigil khat le a kitelkhial mahmah Lai Siangtho mun zong ahi hi. Bang hang hiam cihleh, naungek suak tung pen k*mpi ding a kici midang Lai Siangtho sungah om lo hi. Tua banah hih Mat 2:2 sungah aksi khat kigen a, tua pen “ama aksi – his star’ ci sese hi. Tua hi a, hih thute tomno khat tawh tha thak lakhawm ni.
1.Naungek k*mpi (Mat 2:2a)
Mipilte’ (Magi) kammal, “Jews mite k*mpi a hong suak (k*mpi a suak ding ci lo hi) khin koi ah om hiam”? cih d**g uh hi. Tua hangin Kumpi Herod pen lung patau mahmah hi. Hih mipilte in, Thuciam Lui sungah a genkhol Jews mite’ k*mpi taktak a lamet uh pen Zeisu Khrist ahihna thei uh a, tetti ong lakkhia uh hi. Tua hangin hih mipilte in naungek suak tung hi mah leh k*mpi ci-in na sam uh hi. Biakna tampi om a, ahi zongin Zeisu’ suahna bangin mipilte in hibangin a dawntuah kua mah om lo ahih manin i up pa um takpi-in, theician takpi-in amah liansak photphot leng, a omlaite amah in eite adingin ong sepsak zo ding k*mpi ahi hi. (Hih mipilte kuate hiam cih pen a kicing zaw-in zomidaily ah 2018. Dec. 24 ni-in “mipilte le ama aksi’ ci-in kagelh hi, kisim thei ding hi).
Tua bang hi mah leh Jews mite’ lamet bangin Messiah-Khrist ong pai lo hi. Tua hun lai-a, nenniamna, le gawtna a thuakna uh panin hotkhiatna a pia pah dingin ong pai lo a, a kigenkhol bangin gimna le sihna a thuak k*mpi suffering and dying king, sila-nasem k*mpi servant-king in ong pai hi zaw hi, Isaiah 53:1-12. Hih bang gentheihna thuakin sihna panin a thawhkik ding d**g na kigenkhol khin ahih manin ‘vang lian Pasian, tawntungpa, nopsakna k*mpi ki ci ding hi na kici khin zo hi (Isaiah 9:6). Zeisu Khrist pen a lamdang naungek k*mpi na hi gige hi.
2.Ama aksi – his star (Mat 2:2b)
Mipilte in a gen uh kammal nihna, ‘nisuahna lam panin “ama aksi” ka mu uh a, a bia dingin kong pai uh ci hi. Hih munah “ama aksi” a cih pen thupi hi.
Lai Siangtho in “ama aksi – his star” ci sese hi. Zeisu Khrist le hih munah a kigen aksi in kizopna nei cih kimu hi. Thuciam Lui sungah Messiah-Khrist pen aksi tawh a kigentehna na lungngai kha ngei hiam? Gam 24:17 “Amah ka mu hi; ahi zongin tunai hun hi lo hi: Jacob sung pan ‘aksi’ khat hong suak ding a, Isreal sung panin k*mpi ciangkhut hong piang ding hi.” Messiah-Khrist ong paizia ding nam tampi a kigenkhol lakah aksi tawh a kigentehna khat kimu hi.
Tua tawh kizui-in k*m tul tampi khit ciangin ong tangtung a, Zeisu Khrist ong suak ciangin a lamdang ‘ama aksi’ ong kilang hi. T**a Zeisu Khrist in amah pen ‘zingsol aksi’ tawh zong na kigenteh hi, Mang 22:16. Hih ‘ama aksi’ pen Pasian in a tuam ngiat a, a zat ahi hi. Aksi lam pilna a neite in aksi phacia, omzia cih khawng thei uh a, ahi zongin a kiheizia uk thei lo uh hi. Leitungah mi tampi tak in Pasian si hi, Pasian om lo hi a cih kawmkalah Abraham, Isaac, Jacob Pasian pen om takpi, nungta takpi hi. Vanglian ahih manin aksi-te a ut bangin paisak hi. Biakna dang tampite’ honpa a suak laitakin hih Zeisu’ suahna bangin leitung buppi le mipilte a linglawngsak zo om lo hi. Ciampel lo Pasian, a si lo Pasian, le a bawlsa nate tungah ukna vangliantna a nei Pasian a bia ihih manin mi manphate ihi hi.
Tu hi-a, LST in “aksipi” ci lo napi-in pawlkhat in deihkaih lua i hiam, lim takin lungngai lo I hiam, Aksipi ci-in eima thangah danin a kigen ziauziau LST mun zong hi citciat hi. Hih LST munah ‘aksi’ pen ei thu-um mite ‘aksi’ bangin tang ding cih a genna hi het loin a Pasian’ genkholh Messiah-Khrist ong pai ding hi a cih a tangtung hi zaw hi.
3.Mipilte in Bia (Mat 2:2c).
Mipilte pen ‘Ama aksi’ zui-in Amah-Zeisu a bia dingin a pai uh ahi uh hi. Hih mipilte pen a min uh kigen loh hangin ‘Magi’ ki cih ahih manin Gentles mi hiding Isreal minam hi lo hi cih kithei pah hi. Donald A. Hagner in, Persia gam a siampi namte, Pilna sangpi le ukna a nei mite, Mitphial bawlsiamte, aksi lam pilna sangpi neite, k*mpi namte cih bangin mi thupi namte hi ding uh hi ci hi. Bang hang hiam cihleh Messiah-Khrist ong pai ding hi ci-a, k*m tul tampi ma, a kigenkhol pen thei uh ahih manun thu thei taktak mite hi hamtang ding hi.
Bang zah takin pilna nei ta le uh, hih munah a paina uh a hang in, a suak naungek k*mpi Zeisu Khrist ‘a bia’ ding a, pai ahi uh hi. A bia bek hi loin a hoih penpen kham le paknamtui-te piakkhiatna lui uh hi. T**a pen biak ding leh a hoih pen piak dingin kilawm hi cih lim ong lak uh hi. A min le zate uh nusia-in a niamna munah Zeisu va zuan uh hi. (Zeisu omna-ah kham le ngunte in zuan hi, Zeisu zuan le the kham le ngunte in ong zuan ding hi cih hi khin pah lo hi). I pilna, siamna teng tawh Zeisu zuan a, bia-in, a hoih pen piak dingin kilawm hi cih ong hilh uh hi zaw hi.
Naungek k*mpi Zeisu-Khrist pen sihna tawh gualzawhna a la ding a, ong pai ahih mah bangin sihna a zo k*mpi ahi hi. Thuakzawhna tawh nasem ding a ong pai ahih manin thuakzawhna tawh nasem k*mpi hi khin zo hi. Khuk khempeuh khutkdin-in leii khempeuh in phatin, a pil pen le a siam pen, le a hoih pen tawh biak dingin a kilawm ahih mah bangin mipilte in na bia-in biakpiakna na luikhin zo uh hi (late 95:6; Isaiah 45:23; Rom 14:11; Phil 2:10-11. Eite zong i lungdam bawl pawikhamna pen a man nei biak-piakna ahi; I nuntakna tawh a ma kiang zuatna, i pilna le siamnate ama kiang tun theihna, i hihna a manpha pen, i neih a manpha pente tawh Zeisu Khrist i biak ciangin lungdam bawl a bawl taktak ihi hi. Tua bang hun nuam zat k*m ahi dingin T**a in hunnuam ong pia ta hen!