06/01/2026
၂၀၂၅တစ်နှစ်တာ (ဈေးကွက် သုံးသပ်ချက်)
ဈေးနှုန်းဖိအားအောက်မှ လယ်ယာပို့ကုန်များ၏တစ်နှစ်တာဖြတ်သန်းမှု
၂၀၂၅ခုနှစ် ပြည်ပတင်ပို့နေသည့် မြန်မာ့လယ်ယာပို့ကုန်များ၏ တစ်နှစ်တာဖြတ်သန်းမှုတွင် ဈေးနှုန်းကျဆင်းမှုအပါအ၀င် ထိုးနှက်ချက်မျိုးစုံကို ကျော်လွှားခဲ့သည်။လယ်ယာပို့ကုန် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ သည် အခွင့်အလမ်းမျှော်လင့်ချက်များရှိနေသော် လည်း အခြားအဖက်တွင် စိန်ခေါ်မှုများ၊ ဆုံးရှုံးနိုင်မှုများက စောင့်မျှော်နေကြသည်။
အမေရိကန်၊ တရုတ် ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲ၏အကျိုးဆက် ၊ကမ္ဘာ့နိုင်ငံကြီးများ၏ ပထဝီနိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှု၊ ၀ယ်သူနိုင်ငံကြီးများ၏ စားနပ်ရိက္ခာအပေါ်မူဝါဒအပြောင်းအလဲများက မြန်မာလယ်ယာပို့ကုန်များအပေါ် သက်ရောက်မှုကြီးမားခဲ့သည်။လယ်ယာ ပို့ကုန်စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ် တင်ပို့ ရောင်းချခြင်း ကွင်းဆက်ကြီးတွင် ပါ၀င်နေသည့်ရင်းနှီးမြုပ်နှံသူများ ၊ပြည်ပရောင်းချသည့် ကုန်သည်များ၊ ပြည် တွင်း ကုန်သည်များ၊ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သူတောင်သူများ အားလုံးအတွက် ၂၀၂၅ခုနှစ်က ကြမ္မာဆိုး သောနှစ်တစ်နှစ်ဖြစ်သည်ဟု ကုန်သည်အချို့ကသုံးသပ်ကြသည်။
ယခုနှစ်တွင် လယ်ယာပို့ကုန်များ၏ ဈေးနှုန်းထိုးနှက်ချက်က လယ်ယာလုပ်ငန်း ကွင်းဆက်ကြီးတွင်ပါ၀င်သူ အားလုံးခါးစည်းခံနေရသည်။ လယ်ယာပို့ကုန်ကဏ္ဍနှင့် ဆက်စပ်နေသူအားလုံး ဆုံးရှုံးမှုများကြုံရသောနှစ်တစ်နှစ်ဖြစ်သည်။
ဈေးကွက်ယှဉ်ပြိုင်နေရသည့်မတ်ပဲ
မြန်မာ့တောင်သူလယ်သမားများ၏ ၀င်ငွေအဖြစ်စိုက်ပျိုးသော မတ်ပဲက ယခုနှစ်တွင် ဈေးကျဆင်းခဲ့သည်။ ဧရာ၀တီ၊ပဲခူးနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းတို့တွင် အများဆုံးစိုက်ပျိုးသည့်မတ်ပဲက အိန္ဒိ ယနိုင်ငံကိုအဓိကထားတင်ပို့နေသည်။စိုက်ဧကစုစုပေါင်း၂သန်းကျော်ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပဥ္စမမြောက် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သော လယ်ယာထွက် ကုန်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
တစ်နှစ် ပြည်တွင်းစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုတန်ချိန် ၁ ဒဿမ၃ သန်းကျော်ထွက်ရှိပြီး ၂၀၂၄-၂၅ဘဏ္ဍာနှစ်တွင်ပြည်ပဈေးကွက်ကိုတန်ချိန် ၆သိန်းအထက် တင်ပို့ရောင်းချသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီမှ စက်တင်ဘာအထိ ၉လအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံမှ အိန္ဒိယသို့ မတ်ပဲတန်ချိန် ၆သိန်းကျော်တင်ပို့ရောင်းချထားကြောင်း အိန္ဒိယ ဈေးကွက်သုတေနသထုတ်ပြန်ချက် အချို့တွင်ဖော်ပြထားသည်။
မတ်ပဲသည် မြန်မာ့လယ်ယာပို့ကုန်ကဏ္ဍတွင် အဓိက အခန်းကဏ္ဍတွင်ပါ၀င်သကဲ့သို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည် တွင်းအဓိကစားသုံးသည့် မဟာဗျူဟာ သီးနှံတစ်မျိုးဖြစ်သည်။သို့သော် ယခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယကုန်သည်များက မတ်ပဲကို မြန်မာအပြင် ဘရာဇီးနိုင်ငံမှလည်းတိုးမြှင့် တင်သွင်းနေခြင်းကြောင့် မြန်မာ့ မတ်ပဲဈေးကျဆင်းမှုကြုံခဲ့ရသည်။
ယခုနှစ်မတ်ပဲဈေးနှုန်းများကိုလေ့လာကြည့်လျှင် မတ် ပဲတစ်တန် ကျပ် ၆၀၀,၀၀၀ ၀န်းကျင်အထိ ကျဆင်းသွားသည်။ ၂၀၂၅နှစ် ဇန်နဝါရီတွင် ပြည်တွင်းဈေးကွက်တွင်မတ်ပဲFAQ တစ်တန် ကျပ် ၃,၂၂၀,၀၀၀ ကျော်မှ ဒီဇင်ဘာ နောက်ဆုံးရက်သတ္တပတ်တွင် ကျပ် ၂,၆၈၇,၀၀၀သို့ဈေး ပြောင်းသွားသည်။ထိုကဲ့သို့ဈေး နှုန်းအပြောင်းလဲက စိုက်ပျိုးသူတောင်သူလယ်သမားများသာမက ကုန်သည်များကိုပါ ဆုံးရှုံမှုများဖြစ်စေခဲ့ သည်။
ဈေးကျလာသည့် ပဲစင်းငုံ
မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေး၊ မကွေးတိုင်း တို့တွင် မိုးသီးနှံအဖြစ် စိုက်ပျိုးသော ပဲစင်းငုံကလည်း ၂၀၂၅ခုနှစ်တွင် ဈေးနှုန်းဖိအားဒဏ်ကိုခံရသော ပို့ကုန်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။စိုက်ဧက တစ်သန်းကျော်ရှိပြီး တစ်နှစ် တန်ချိန် ၄.၅ သိန်းကျော်အထိ ထုတ်လုပ်သော ပဲစင်းငုံက အိန္ဒိယဈေးကိုအဓိကဦးတည်ထားသည်။ ထို့အပြင် ပါကစ္စတန်၊ စင်္ကာပူ၊ ကိုရီးယား၊ ဘင်္ဂလားဒေရှ့်နိုင်ငံတို့ကိုလည်းအနည်းငယ်တင်ပို့သည်။
မတ်ပဲကဲ့သို့ ပဲစင်းငုံကလည်း အိန္ဒိယ၏ မဟာဗျူဟာသီးနှံဖြစ်ပြီး မြန်မာအပါအ၀င် အာဖရိကနိုင်ငံများဖြစ်သည့် မိုဇမ်ဘစ်၊ မာလာဝီ၊ ဆူဒန်နိုင်ငံတို့မှလည်း၀ယ်ယူတင်သွင်းေနသည်။ထို့ကြောင့် ၂၀၂၅ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယမှ မြန်မာ့ပဲစင်းငုံ ၀ယ်လိုအား ပျော့လာသဖြင့် ပြည်တွင်းပဲစင်းငုံဈေးက တစ်တန်လျှင် ကျပ်၅သိန်း၀န်းကျင်ဈေးကျဆင်းသွားသည်။
ပြည်တွင်းဈေးကွက်တွင် ပဲစင်းငုံဈေးက ယခုနှစ်စ ဇန်နဝါရီတွင်ပဲစင်းငုံ(နီ)တစ်တန် ကျပ် ၃,၀၇၅,၀၀၀ မှ ဇွန်လတွင် ကျပ် ၂,၇၂၀,၀၀၀ကျော် သို့ဈေးပြောင်းသွားပြီးနောက် ဒီဇင်ဘာနောက်ဆုံး ရက်သတ္တပတ်တွင် ကျပ် ၂,၅၇၅,၀၀၀သို့ရောက်ရှိလာသည်။ယခုနှစ်မိုးနှောင်းပိုင်းတွင် အိန္ဒိယ နိုင်ငံ၌ ရေကြီးမှုများကြောင့် ပဲစင်းငုံစိုက်ခင်းများ ပျက်ဆီးမှုများပြီး အိန္ဒိယ ၏ ပဲစင်းငုံအထွက် တန်ချိန် ၃၅သိန်းကျော်လျော့နည်းမည်ဟု အိန္ဒိယ ဈေးကွက်သုတေသနတစ်ခုကခန့်မှန်းထားသည်။
ပဲတီစိမ်းဈေး အပြောင်းအလဲ
မြန်မာနိုင်ငံတိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ၈ခုတွင် တောင်သူလယ် သမားများ အားထားစိုက်ပျိုးသည့် ပဲတီစိမ်းက ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဈေးအတက်အကျ၊ အပြောင်းအလဲများရှိနေသည်။ပဲတီစိမ်းစိုက်ပျိုးဧက ၂ဒဿမ၈သန်းကျော်ရှိပြီး တစ်နှစ် ပျမ်းမျှ တန်ချိန် ၁.၄သန်းကျော်ထုတ်လုပ်နေသည့် ပဲတီစိမ်းက ပြည်ပဈေးကွက် ကျယ်ပြန့်သည်။
စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုစုစုပေါင်းပမာဏ၏ ၆၀ရာခိုင်ကျော်ကို တရုတ်နိုင်ငံကဈေးကွက်ဝေစုရယူထားပြီးဥရောပသမဂ္ဂအဖွဲ့၀င်နိုင်ငံများနှင့် အာရှနိုင်ငံများကိုလည်းတင်ပို့နေသည်။
ယခုနှစ်အစပိုင်းမှစတင်ပြီး ပဲတီစိမ်းက ပြည်ပ၀ယ်လိုအားကြောင့် ဈေးဆက်တိုက်မြင့်တက်ခဲ့သည်။ဇန်နဝါရီ လ ရန်ကုန်ဈေးကွက်တွင် ပဲတီစိမ်း(ခရမ်းရွှေဝါ)တစ်ပိဿာ လျှင် ကျပ်၅,၅၈၀ မှဇွန်လတွင် ကျပ်၇,၃၃၀ သို့ေပြာင်းလဲသည်။ထို့အတူပဲတီစိမ်း(ပဲခူးရွှေဝါ)က တစ်ပိဿာကျပ် ၅,၃၀၀ မှ ၇,၃၃၀၊ ပဲတီစိမ်းဝါးခယ်မ (FAQ) ကတစ်ပိဿကျပ်၄,၇၅၀/၄,၇၇၀မှ ၆,၃၃၀/ ၆,၃၅၀ သို့ ဈေးပြောင်းလဲသည်။ထိုဈေးနှုန်းများဖြင့် လအနည်းငယ်ကြာသည်အထိ တည်ငြိမ်နေပြီး မိုးရာသီစိုက်ပျိုးသည့် ပဲအသစ်များဈေးကွက်၀င်ချိန်၊ တရုတ်နိုင်ငံမှ ပဲတီစိမ်းတန်၁၀,၀၀၀ ကျော် ပိုးသတ်ဆေးဓာတ်ကြွင်းကြောင့် ပြန်ပို့သည့် ဖြစ်စဉ်အပြီး ပဲတီစိမ်းအမျိုးအစားအားလုံးဈေးပြန်ကျလာသည်။
ထိုကြောင့် ယခုနှစ်ကုန်ဆုံးရန်နီးလာချိန်တွင် ရန်ကုန်ဈေးကွက်တွင် ပဲတီစိမ်းဈေးက ပဲတီစိမ်း(အညာ)တစ်ပိဿာ ကျပ် ၅,၆၆၅/၅,၆၈၅၊ ပဲတီစိမ်း(ခရမ်းရွှေဝါနှင့်ပဲခူးရွှေဝါ)တစ်ပိဿာ ကျပ်၆,၅၈၀၊ ပဲတီစိမ်း(ဝါးခယ်မ)FAQတစ်ပိဿာ ကျပ် ၆,၂၅၀/၆,၂၇၀ဈေးပြောင်း လဲသည်။
ပြောင်းဈေးအတက် အကျ
မြန်မာ့လယ်ယာပို့ကုန်များထဲတွင် ပဲမျိုးစုံပြီးလျှင် ပြောင်းသည်နိုင်ငံခြား၀င်ငွေ ရရှိသော အဓိကသီးနှံအမျိုးအစားဖြစ်သည်။တစ်နှစ်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း၄၀၀ကျော် ရှာဖွေပေးသော ပြောင်းကိုမြန်မာနိုင်ငံတွင် ရှမ်းပြည်နယ် ၌အများဆုံးစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ် သည်။ယခုနှစ်တွင် ပြောင်းစိုက်ဧက ၆သိန်းကျော်အထိတိုး လာသည်။ထို့အပြင်စစ်ကိုင်း တိုင်း၊ ကချင်၊ ဧရာ၀တီနှင့် ကရင်ပြည် နယ်တို့တွင်လည်း စိုက်ပျိုးပြီး မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး ပြောင်းစိုက်ဧက ၃ဒဿမ၈သန်းကျော်သည်။ တစ်နှစ်ပြောင်းတန်ချိန်၂သန်းကျော်ထွက်ပြီး ပြည်ပသို့၆၅ ရာခိုင်နှုန်းတင်ပို့၍ ပြည်တွင်း၌ ၃၅ရာခိုင်နှုန်း အသုံးပြုသည်။
မြန်မာနိုင်ငံမှ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် ပြောင်းကို ထိုင်းနိုင်ငံသို့၅၀ရာ ခိုင်နှုန်း၀န်း ကျင် တင်ပို့ရောင်းချပြီး တရုတ်၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ဗီယက်နမ်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့ကိုလည်းတင်ပို့ရောင်းချသည်။နှစ်စဉ်ထိုင်းနိုင်ငံက မြန်မာ့ပြောင်းကို ဖေဖေါ်ဝါရီမှ ဩဂုတ်လကုန်အထိ အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်ဖြင့်၀ယ်ယူသည်။
ယခုနှစ် ပြည်ပ ပြောင်းတင်ပို့မှုတွင် ဇန်နဝါရီမှ ဩဂုတ် လအထိ ပြောင်းတန်ချိန် ၁၂သိန်းကျော် တင်ပို့ရောင်း ချနိုင်သည်။ လအလိုက် ပြောင်းတင်ပို့မှုက ဖေဖေါ်ဝါရီတွင် တန်ချိန်၃သိန်းကျော် ၊မတ်လ၌တန်ချိန်၂သိန်းကျော်တင်ပို့ပြီး ကျန်လများတွင် တစ်လပြောင်းတန်ချိန် တစ်သိန်းကျော် တင်ပို့နိုင်ခဲ့သည်။ပြည်ပဈေးကွက်ကို အဓိကထားသောပြောင်း၏ပြည်တွင်းဈေးကလည်း ယခုနှစ်ဇွန်လတွင်အမြင့်ဆုံးသို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။ နှစ်စပိုင်းတွင် ရန်ကုန်ဈေးကွက်၌ ပြောင်းဈေးက တစ်ပိဿာ ကျပ် ၁,၆၆၀/,၁၆၈၀ ၀န်းကျင်သာရှိသော်လည်း ဇွန်လတွင် ၁,၇၅၀/၁,၇၇၀ အထိ အမြင့်ဆုံးရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ထိုင်းနိုင်ငံမှ အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်ဖြင့် ပြောင်းအ၀ယ်ကာလ ကျော်လွန်လာချိန်တွင် ဈေးဆက်တိုက်ကျဆင်း ၍ ဒီဇင်ဘာ နောက် ဆုံးအပတ်တွင် ပြောင်းတစ်ပိဿာ ကျပ်၁,၄၃၀ /၁,၄၅၀ သို့ဈေးပြောင်းလဲသွားသည်။
မန္တလေး ဈေးကွက်တွင်လည်း ရှမ်းပြောင်းတစ်တန် ကျပ် ၉၄၀,၀၀၀ကျော် မှ ၁၀သိန်းကျော်အထိဈေးမြင့်ပြီးနောက် ၈၃၀,၀၀၀ ကျော်သို့ ဈေးပြောင်းလဲသည်။
ဆီထွက်သီးနံဈေးအပြောင်းအလဲ
မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် အများဆုံးစိုက်ပျိုးသည့် ဆီထွက်သီးနှံ တစ်မျိုးဖြစ်သည့် နှမ်းက ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဈေးနှုန်းအတက်အကျ အပြောင်းအလဲများရှိနေသည်။ ပြည်တွင်းဈေးကွက်တွင် နှမ်းနက်(စမုံ)က မိုးရာသီ ဇူလှိုင်လတွင် ဈေးနှုန်းအမြင့်ဆုံးသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီးနောက် ပြန်လည်ကျဆင်းလာသည်။သို့သော် နှမ်းဖြူက ဈေးဆက်တိုက်ကျဆင်းနေသည်။
ပြည်တွင်းဈေးကွက်တွင် နှမ်းဖြူ(ဂျပန်)က ၂၀၂၅ခုနှစ်စပိုင်းတွင် တစ်တန် ကျပ် ၅,၄၄၀,၀၀၀ ကျော်ရှိခဲ့ပြီးနှစ်ကုန်ဆုံးချိန်တွင် ၃၉သိန်းကျော်သို့ကျဆင်းလာသည်။နှမ်းနက်(စမုံ)က နှစ်စတွင် တစ်တန် ကျပ်၉၁သိန်း မှ ဇူလှိုင်တွင် ကျပ်၁၁၇သိန်းကျော်အထိ မြင့်တက်ပြီးနောက် နှစ်ကုန်ဆုံးချိန်တွင် တစ်တန် ကျပ်၉၇သိန်းကျော်သို့ ဈေးပြောင်းလဲသည်။
နှမ်းနက်(စမုံ)သည် တရုတ်၀ယ်လိုအားအပေါ် မှီတည် ၍ ဈေးအပြောင်းအလဲ၊အတက်အကျများဖြစ်ခဲ့သည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင် နှမ်းစိုက်ဧက ၃ဒသမ၈သန်းကျော်ရှိနေပြီး မကွေး၊စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေးတိုင်းတို့တွင် အများဆုံးစိုက်ပျိုးသည်။ တစ်နှစ်နှမ်းတန်ချိန် ၆သိန်းခွဲကျော်ထုတ်လုပ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံကိုအဓိကတင်ပို့သည်။ထို့ အပြင် စင်္ကာပူ၊ထိုင်း၊ ဂျပန်၊ ကိုရီးယားတို့ကိုလည်းတင်ပို့သည်။
မြန်မာ့လယ်ယာထွက်ကုန်များဖြစ်သည့်ပဲမျိုးစုံ၊ပြောင်း ၊ ဆီထွက်သီးနှံများသည် ၂၀၂၅ခုနှစ်ဇွန်၊ဇူလှိုင်လများတွင် ဈေးအမြင့်ဆုံး မြင့်တက်ခဲ့ပြီးနောက် နှစ်ကုန်ဆုံးချိန်အထိ ဈေးများပြန်လည်ကျဆင်းလာသည်။ပို့ကုန့်ရငွေတန်ဖိုးအားပျော့မှု၊ ပြည်ပ၀ယ်လိုအား၊ပြည်တွင်းလိုအပ်ချက်ပေါ်မူတည်ပြီး လယ်ယာထွက်ကုန်များ အနာဂတ်ဈေးနှုန်း အေခြအ နေကို ခန့် မှန်းရခက်နေပါသည်။
