09/01/2025
Эмгэнэл
Миний Хайрт Өвөө Монгол Улсын Соёлын гавьяат, төр нийгмийн нэрт зүтгэлтэн, ШУА-ийн хүндэт доктор, ахмад дипломатч, доктор, профессор Ч.Даваадаш Бурхан боллоо.
Жалайр-Чо овгийн Ч.Даваадаш нь 1944 онд Говь-Алтай аймгийн, Халиун суманд эгэл малчин айлын гэрт төрсөн бөгөөд арван жилээ алтан медальтай, Москва хотын Олон улсын харилцааны дээд сургуулийг улаан дипломтой тус тус төгссөн.
Ажлын гараагаа Монголын радиогийн Гадаад харилцааны нэвтрүүлгийн редакцад олон улсын тоймчоор эхэлж, 1972 оноос НТХ-ны нарийн бичгийн даргын туслах, Хэлтсийн орлогч эрхлэгч, УИХ-ын гадаад бодлого, аюулгүй байдлын байнгын хорооны даргын зөвлөх, Монгол Улсаа төлөөлж хилийн чанадад хоёронтоо томилогдож, нам, төрийн байгууллагад тасралтгүй 40 гаруй жил хариуцлагатай өндөр албан тушаалыг хашиж байсан билээ.
Тэрээр МАХН-ын Төв Хорооны хэлтсийн орлогч эрхлэгчээр ажиллаж байхдаа олон арван мянган хуудас улс төрийн бодлогын чанартай хэлэх үг, баримт бичгийн эхийг боловсруулж байв. Мөн Зөвлөлт-Монголын сансрын хамтарсан нислэгт бэлтгэх Төв Хорооны комиссын хариуцлагатай нарийн бичгийн даргын үүргийг хариуцлагатай хэрэгжүүлж Монгол хүнийг анх удаа сансрын уудамд гаргах түүхэн үйл хэрэгт бодитой хувь нэмэр оруулсан гавьяатай аж.
Төр нийгмийн хариуцлагатай албыг өндөр түвшинд хашихын зэрэгцээ Ч.Даваадаш нь шинжлэх ухаан, оюуны санд өөрийн хувь нэмрээ оруулан онолын 40 гаруй, хүмүүн судлалын 10 гаруй, шог өгүүлэл, ёгтлол болон түүх, бодомж, эргэцүүлэл, орчуулгын 40 гаруй бүтээл туурвисан юм.
Тэр дундаа Монголын, ялангуяа философийн шинжлэх ухаанд оруулсан түүхэн гавьяа бол сэтгэлгээний хөгжилд хүчтэй түлхэц болсон төдийгүй өнөөг хүртэлх нийт хүн төрөлхтний оюуны болон танин мэдэхүйн хөгжилд чухал нөлөө үзүүлж ирсэн Германы аугаа сэтгэгч Георг Вильхэлм Фридрих Гегелийн “Логикийн шинжлэх ухаан”, Иммануил Кантийн “Цэвэр оюун ухааныг шүүн шинжлэхүй” бүтээлийг анх удаа эх хэлнээ орчуулсан.
Энэ нь Монголын шинжлэх ухаан, танин мэдэхүйн хөгжлийг 50 жилээр урагшлуулсан түүхэн үйл явдал болсон билээ.
Тайван нойрсдоо Хайрт Өвөө минь.
