31/08/2026
Чингис хааны хоёрдугаар хүүгийн нэрээр түүхэнд мөнхөрсөн Цагаадайн улс нь 1222–1370 онуудад Дундад Азид оршин тогтнож байжээ.
Энэхүү улс нь бусад залгамж улсуудтай харьцуулахад нүүдлийн мал аж ахуй, уламжлалт монгол соёлоо илүү удаан хадгалсан байна. Тус улсын газар нутаг нь өнөөгийн Казахстан, Киргизстан, Узбекистан, Тажикистан, Туркменистан, Афганистан болон Синьцзян Уйгурын нутгийг хамарч байв. Нийслэл нь Алмалиг, Нахшеб, Карши, Аксу зэрэг хотод олон удаа нүүн шилжиж байжээ. 👑
Түүнчлэн монгол төрийн уламжлалаар хуралдай хийж хааныг өргөмжлөх ёслол Дундад Азид өвлөгдөн үлджээ. Тухайлбал, XIX зууны сүүлч хүртэл узбек, казахууд хаанаа өргөмжлөхдөө цагаан эсгий дээр суулган гурвантаа өргөж “хаан” гэж тунхагладаг байв.
📚 Эх сурвалж: Энхчимэг Ц. “Цагаадайн улс,” (2006)
Named after Chagatai, the second son of Genghis Khan, the Chagatai Khanate existed in Central Asia from 1222 to 1370. Compared with the other successor states, it retained nomadic pastoral traditions and elements of traditional Mongolian culture for a relatively long period. Its territory encompassed parts of present-day Kazakhstan, Kyrgyzstan, Uzbekistan, Tajikistan, Turkmenistan, Afghanistan, and the Xinjiang Uyghur region of China. Its political centers shifted over time, including cities such as Almaliq, Nasaf, Karshi, and Aksu. 👑
The Mongolian political tradition of holding a kurultai to select and enthrone a new khan also survived in Central Asia. For example, until the late 19th century, Uzbeks and Kazakhs reportedly followed a traditional enthronement ceremony in which the newly chosen khan was seated on a white felt carpet, lifted three times, and proclaimed “khan.”
📚 Source: Enkhchimeg, Ts. The Chagatai Khanate (2006).
