04/05/2026
**අංගම්පොර යනු ශ්රී ලංකාවේ (හෙළ) සාම්ප්රදායික සටන් කලාවකි.** එය "අංගම්" (ශරීරය හෝ අංග) සහ "පොර" (සටන) යන වචනවලින් ආගත වන අතර, නිරායුධ සටන් (අංගම්පොර) සහ ආයුධ සහිත සටන් (ඉලංගම්පොර) ඇතුළත් වේ. මෙය සටන් ක්රම, ආත්මාරක්ෂාව, ව්යායාම සහ භාවනාව ඒකාබද්ධ කරයි.
ජනප්රවාදය සහ සම්ප්රදාය අනුව අංගම්පොරේ ඉතිහාසය **අදින් වසර 33,000කට පමණ පෙර** දක්වා දිව යයි. යක්ෂ ගෝත්රය (හෙළ පුරාණ ජන කණ්ඩායම්වලින් එකක්) මෙහි ආරම්භකයන් ලෙස හැඳින්වේ. සුර-අසුර යුද්ධයේදී යක්ෂ, නාග, දේව ජනවර්ග භාවිතා කළ බව කියැවේ. කතරගම මහසෙන් වැනි යුධ වීරයන් සම්බන්ධ කතාවන් ද තිබේ.
රාවණ රජුගේ යුගයේදී (වසර 5000කට පමණ පෙර) මෙය උපරිම මට්ටමට පැවති බවත්, ඔහු ඇතුළු රජුන් මෙය දැන සිටි බවත් සඳහන් වේ. පණ්ඩුකාභය, දුටුගැමුණු, පරාක්රමබාහු ආදී රජුන්ගේ කාලයේදී භාවිතා වූ බව ඉතිහාසයේ දක්නට ලැබේ. මධ්යකාලීන කාලයේ කෝට්ටේ රජුන්ගේ සටන්වලදීත්, මුල්ලේරියා සටන (1562) වැනි යුද්ධවලදීත් අංගම් ශිල්පීන්ගේ දක්ෂතා ප්රසිද්ධය.
යටත්විජිත කාලයේ මර්දනය
පෘතුගීසි, ලන්දේසි සහ ඉංග්රීසි යටත්විජිත කාලයේදී අංගම්පොර භාවිතා කරමින් විදේශීන්ට එරෙහිව සටන් කළහ. **1818 උවා-වැල්ලස්ස කැරැල්ල** (මහා විමුක්ති සටන) පසුව බ්රිතාන්ය ආණ්ඩුකාර රොබට් බ්රවුන්රිග් විසින් 1818 ඔක්තෝබර් 5 වැනිදා ගැසට් නිවේදනයකින් අංගම්පොර තහනම් ක්රීඩාවක් ලෙස තහරණය කර තහනම් කරන ලදී. උගන්වන අයේ දණ්ඩුවම් ලැබුණු අතර, එය භාවිතා කිරීම තහනම් කරන ලදී. මෙය රහසිගතව පවත්වාගෙන යාමට සමහර පවුල්වලට සිදු විය.
මෑතකදී බන්දනය ඉවත් කර ඇති අතර (2019/2022 වට්ටෝරු), අංගම්පොර නැවත ප්රචලිත කිරීමේ ව්යාපාර ඇත. එය සටන් කලාවක් වීමට අමතරව, හෙළ වෙදකම, මන්ත්ර ශාස්ත්රය සහ සංස්කෘතික අංග ඇතුළත් වේ. සුදලිය සහ මරුවල්ලිය වැනි පරම්පරා ගුරුකුල තවමත් පවතී.
අංගම්පොර ලෝකයේ ඉපැරණිතම සටන් කලාවන්ගෙන් එකක් ලෙස සැලකෙන අතර, ශ්රී ලංකාවේ සංස්කෘතික උරුමයේ වැදගත් අංගයකි. එහි ඉතිහාසය ජනප්රවාද සහ ඉතිහාස කතා සමග මිශ්ර වී ඇති නමුත්, එය හෙළ ජාතියේ රණකාමීත්වයේ සංකේතයක් ලෙස පවතී.
#අංගම්පොර #සිංහල_උරුමය #සටන්කලාව #ලංකාවේ_වීරයෝ
