05/09/2026
The Great Mother of Hornbill 🌱
“นกเงือกต้องเขียนติดกันนะ อย่าเขียนนก แล้วก็เงือก มันคนละตัวกัน...”
ในวัยใกล้ 80 ปีเต็ม คำบรรยายเรื่องนกเงือกของ ศ. เกียรติคุณ ดร. พิไล พูลสวัสดิ์ ยังคงหนักแน่น ทรงพลัง และสอดแทรกอารมณ์ขันเสมอ
นกเงือกในแอฟริกาอาจถือกำเนิดมากว่า 60 ล้านปี ขณะสายวิวัฒนาการของนกเงือกในเอเชียมีนกชนหินอายุราว 45 ล้านปีเป็นญาติที่ใกล้เคียงบรรพบุรุษที่สุด ส่วนนกเงือกหัวหงอกก็มีหลักฐานย้อนกลับไปไม่น้อยกว่า 48 ล้านปี
ทว่าความรู้ด้านชีววิทยาและนิเวศวิทยาของนกเงือกเพิ่งได้รับการสถาปนาเมื่อไม่กี่สิบปีมานี้ ไม่ว่าเรื่องการสืบพันธุ์ อุปนิสัยการทำรัง ชนิดต้นไม้ที่เป็นโพรงรัง ปริมาณอาหารและสารอาหารที่จำเป็นช่วงกกไข่และเลี้ยงลูกนก ตลอดจนการรวมฝูงและชนิดอาหารนอกฤดูทำรัง
องค์ความรู้เหล่านี้เป็นผลจากการเก็บข้อมูลภาคสนามอย่างต่อเนื่องของมูลนิธิศึกษาวิจัยนกเงือก ซึ่งมีอาจารย์พิไลเป็นหัวเรี่ยวหัวแรงสำคัญ
“เคยมีคนนินทาว่าอาจารย์พิไลวิจัยอะไรตั้ง 40 กว่าปี ยังไม่รู้เรื่องอีกเหรอ รู้ ! ไม่ใช่ไม่รู้ แต่เราอยากรู้มากกว่านั้น !” เพราะสำหรับนักวิจัย ผลลัพธ์หรือคำตอบมักนำไปสู่คำถามใหม่เสมอ
งานวิจัยบางชิ้นอาจกินเวลาหลายเดือน เป็นปี หรือนับสิบ ๆ ปี แต่บางชิ้นอาจใช้เวลาทั้งชีวิตของนักวิจัย
นักวิจัย-มารดา-ครอบครัวนกเงือก
ศ. เกียรติคุณ ดร. พิไล พูลสวัสดิ์
เรื่อง : ฐิติพันธ์ พัฒนมงคล
ภาพ : ประเวช ตันตราภิรมย์
_________
คอลัมน์ “The Master” : องค์ความรู้และต้นธารบันดาลใจ
สารคดีกึ่งสัมภาษณ์ที่กองบรรณาธิการนิตยสาร สารคดี ตั้งใจจัดทำเป็นพิเศษทุกฉบับ เพื่อรวบรวมองค์ความรู้ที่ถอดจากประสบการณ์ตรงของ “กูรู” รุ่นใหญ่ไปถึงรุ่นอาวุโสในศาสตร์แต่ละแขนง
_________
นิตยสารสารคดี ฉบับ 498
กันยายน 2569
เรือและเรา ก่อนโลกมีล้อและจักรกล
ราคาเล่มละ 195 บาท
ค่าส่ง 30 บาท
สั่งจองได้ถึงวันที่ 13 กันยายน 2569
สั่งซื้อ ลิงก์ในคอมเมนต์ ↓↓↓
