04/07/2026
HADISIN IMAM RIDHA (AS) KAN LAMARIN ASHURA
Daga Jawabin Jagora Shaikh Ibraheem Zakzaky (H)
“Wannan ruwayar Rayyan bin Shubaib, yana tare da Imam Ridha (AS) a farkon watan Al-Muharram, sai Imam Ridha ya ce masa:“Ya Shubaib, Muharram shi ne wata mai alfarma wanda a Jahiliyya s**an girmama wannan watan, sun haramta zalunci a cikinsa, da yaƙi a cikinsa saboda darajar wata ɗin.
“Amma wannan al'umma ba ta kiyaye alfarmar wannan wata da alfarmar Annabinta ba, a cikinsa s**a kashe zuri'arsa, s**a ribaci matan gidansa, kuma s**a ɗibi dukiyoyinsa, s**a kuma k**a jikokinsa a matsayin bayi” Ya ce: “Fala gafarallahum zalika abadan”. Ya ce: “Ibn Shubaib, in har za ka yi kuka ga wani abu, to ka yi kuka don Husaini bin Ali bin Abuɗalib (AS) domin an yanka shi k**ar yadda ake yanka rago, da shi da iyalan gidansa mutum (namiji) goma sha takwas, ba su da wanda ya yi k**a da su a doron ƙasa.
“Kuma Sammai bakwai, da Ƙassai bakwai duk sun yi kukan kashe shi, kuma Mala'iku sun sauko ya zuwa ƙasa su dubu huɗu domin taimakonsa, s**a samu an riga an kashe shi, suna nan a ƙabarinsa suna bututtuke da ƙura har ya zuwa ranar da Qa'eem zai zo, su zama cikin masu taimakonsa. Kuma takensu rannan; ‘Ya litharatul Husain”.
Ya ce:“Ya Ibn Shubaib, Ubana ya yi mini hadisi daga Babansa daga Kakansa cewa:“Yayin da aka kashe Kakana Husaini sama ta yi ruwan jini da ƙura ja (jar ƙura) Ya Ibn Shubaib, idan ka yi kuka akan Husaini har hawayenka ya gangaro kumatunka biyu, Allah zai gafarta maka dukkan zunubi ƙarami ne ko babba, kaɗan ne ko mai yawa.
“Ya Ibn Shubaib, in kana son ka gamu da Allah babu zunubi tare da kai, to ziyarci Husaini. Ya Ibn Shubaib, in kana son ka zauna a hamshaƙan gidaje a Aljanna tare da Annabi, to tsine ma makasan Husaini.
Sharhi:
“Na'am la'ana, duk da wasu s**an ta mana surutu akan la'ana saboda suna son wanda muke la'anta ne, don suma suna cewa “A'uzubillahi minas shaiɗanir rajeem” to rajeem ai tsinanne kenan, ka ga suna tsine ma sheɗan, to amma in aka tsine ma wani mabiyin sheɗan wanda ya yi sheɗana irin na Ubansa sheɗan na farko sai su ji haushi, saboda suna tare da wannan ƙaramin sheɗan ɗin, wanda ko yake tare da ƙaramin sheɗan ai yana tare da babban.
“Tsinuwa ga maƙiyin Allah daidai yake da salati ga masoyin Allah, yadda za ka yi ma Annabi salati ka samu lada, haka za ka tsine na maƙiya Annabi ka samu lada, ibada ne, cewa Allahumma Salli ala Muhammad wa Ali Muhammad ibada ne, to Allahumma la'an a'ada'a Muhammad wa Ali Muhammad shi ma ibada ne.
“Kuma wanda duk ya tsine ma waliyin Allah, to shi tsinanne ne, wanda kuma duk ya sa ma maƙiyin Allah albarka shima tsinanne ne. Ba ka cewa Allah Ya yarda da tsinanne, ko ka yi salati ga tsinanne, k**ar ka yi ma Iblis salati, in ka yi ma Iblis salati kana tsammanin Allah daɗi zai ji ko Haushi zai ji? Yauwa, haushin ka zai ji. Saboda haka tsinuwa da salati duk ibada ne, salati ga waɗanda s**a cancanci salati, tsinuwa ga wanda s**a cancanci tsinuwa. Wa ake tsine ma? Wanda Allah Ya tsine ma. Wa ake ma salati? Wanda Allah Ya yi ma salati.
“A cikin ma'athuri: ‘Allahumma man la'anta alaihi fala'anati alaihi, Allahumma man sallaita alaihi fa salati alaihi, wa man la'anta alaihi fala'anati alaihi’ Allah Ta'ala duk wanda ka yi ma salati to nima na yi masa salati, wanda ka tsine ma nima na tsine masa”.
“Imam Ridha (AS) Ya cigaba da cewa: “To in kana so ka zauna a hamshaƙan gine-gine tare da Annabi, to tsine wa makasa Husaini. Ya ce: Ya Ibn Shubaib, in kana son ya zama kana da lada shigen irin ladan waɗanda aka kashe s**a yi shahada tare da Imam Husaini, to duk lokacin da ka tuna shi Imam Husaini da waɗanda aka kashe, ka ce ‘Ya laitani kuntu ma'akum fa afuza fauzan azeema’ duk lokacin da ka tuna da su, to ka ce, inama ina tare da ku nima in rabauta irin yadda ku ka rabauta!
“Ya Ibn Shubaib, in kana son ka kasance tare da mu a babban daraja a Aljanna, to ka yi baƙin ciki da baƙin cikinmu, ka yi farin ciki da farin cikinmu, to ‘wa alaika bi wilayatina’ to kuma ka nuna wilayarmu, ka yi wilaya ya zama garemu. ‘Falau anna rajulan tawalla hajaran lahasharahullahu ma'ahu yauma ƙiyama’ In mutum har ya nuna wilayarsa ga dutse, to Allah zai tashe shi da wannan dutsen gobe ƙiyama, yauwa, wannan muhimmi ne.
GA MASU HAƊA WILAYA BIYU A ZUCIYA ƊAYA:
“Kar mutum ya ɗauka zai yiwu zuciyarsa ta ɗauki wilaya biyu a lokaci guda, wilaya ga Allah da makiyin Allah, ba yadda za a yi ya ce yana son Allah yana son Iblis, ko yana jin tausayin Iblis, kana son Allah kana son Iblis? To ba zai yiwu a zuciya ɗaya ba, ‘Ma ja'alallahu li rajulin min ƙalbihim fi jaufi’ mutum ba wani wanda yake da zuciya biyu a kirjinsa, inda kana da zuciya biyu sai ka so Annabi da ɗaya, ka so maƙiya Annabi da ɗaya, saboda kai biyu ne a ɗaya, amma tunda kai ɗaya ne, zuciyarka ɗaya ne, imma ta so Annabi, wa'imma ta so makiyin Annabi, amma ba za ta so Annabi da makiyinsa a lokaci guda ba.
“Wannan yana da muhimmanci, kada mutum ya ruɗi kansa, shafa zuciyarka in da ƙwarzanen soyayyarka ko tausayi ga maƙiya Annabi da Iyalan gidan Annabi to da sauran ka, ba ka yi imani ba tukuna. Don wasu na ɗan jin tausayi, sai su ba wa wani uzuri, magani da mene? ‘Laisa lillahi alal Nasi hawada’ Allah Ta'ala shi ba ruwansa—ya aiko da saƙonsa ya ce ga abin da za a yi, in ba ka yi ba ko kai waye yana da wuta, ba yadda za a yi ace ya kai wannan dama kai ɗan gidan wane ne saboda haka kai ba za a saka a wuta ba, ba wannan. Ka bi dokarSa? Eh, shi kenan, ba ka bi ba? Kazalika.
“Saboda haka kar ya zama a zuciyarka akwai ɗanbaruwanci, ko akwai tausayi ko ɗan ƙwarzane ne, ko walija ɓoyayyiya kana tausayi kana ganin wannan kai ba ka so ya yi ma Annabi tawaye ba, ko gidan Annabi ba, kana jin tausayin sa, na magani da mene? Ba shi ya ja ma kansa ba? Eheem! Garin tausayinsa ka raka shi inda za shi.
“Domin duk inda wilayarka ta je, (k**ar yadda ya zo) ko dutse ka ke da wilaya gare shi tare za a tashe ku, duk wanda ka ke so tare za a tashe ku, ‘Almar'u ma'a man ahabba yaumal kiyama’, mutum yana tare da wanda yake so ranar alkiyama, in zuciyarka kana son wane da wane, wallahi kana nan tare da wane da wane, ko ƙwarzanen ƙauna kar ka bar shi ga wane da wane a cikin zuciyarka, don su sun ƙi Annabi, in kuwa ya zama da ɗan ƙwarzane tare da kai to imaninka da saura, kar ka sha mamaki kuma gobe kiyama in aka kira waɗannan mutanen aka kirawo ka ka bi su—tunda kana tare da su a zuciyarka, saboda haka wilayarka ya zama tsantsa ka Ahlul baiti”.
— Ɓangaren jawabin Jagora Shaikh Ibraheem Zakzaky (H) a ranar 10 ga Al-Muharram 1434/2012 a Husainiyyah Baqiyatullah Zariya.
— Cibiyar Wallafa Ayyukan Shaikh Zakzaky
19/Muharram/1448
4/July/2026