19/09/2026
WACE HAJIYA DR. SALAMATU GARBA (WOFAN)?
Dr. Salamatu Garba fitacciyar masaniya ce a fannin noma, ci gaban karkara da karfafa mata da matasa a Najeriya. An haife ta a arewacin Najeriya, in da ta fara karatun ilimin addini da na boko. Tun tana karama tana da burin zama likita, amma daga baya ta karanci Biological Sciences, inda ta kware a fannin Plant Pathology, wato ilimin cututtukan tsirrai.
Bayan kammala karatunta, Dr. Salamatu Garba ta fara aikin a Jami’ar Ahmadu Bello da ke Zariya, inda ta yi aiki a matsayin Graduate Assistant sannan ta zama malama. Ta shafe kimanin shekaru takwas tana koyarwa a jami’ar kafin daga bisani ta koma Jami’ar Bayero ta Kano (BUK), inda ta ci gaba da koyarwa na kimanin shekaru bakwai.
A lokacin da take aikin koyarwa a jami’a, wani lamari da ya faru a farkon shekarun 1990 ya sauya alkiblar rayuwarta. A wata tafiya da ta yi tare da dalibanta domin gudanar da aikin koyarwa a karkara, ta hadu da wata mata mai ciki wadda ke dauke da kaya a kanta, jariri a hannunta, tare da kayan amfanin gona. Salamatu ta tsaya domin taimaka mata, sannan ta yi alkawarin dawowa ta sake duba ta. Amma bayan ta dawo bayan wasu makonni, sai aka sanar da ita cewa matar ta rasu a wajen haihuwa. Wannan lamari ya taba zuciyarta sosai, ya kuma sa ta fara tunanin yadda za ta yi amfani da iliminta wajen taimaka wa mata marasa galihu musamman wadanda ke zaune a karkara.
A shekarar 1993, Dr. Salamatu Garba ta kafa Women Farmers Advancement Network (WOFAN), kungiya mai mayar da hankali kan bunkasa rayuwar mata manoma, matasa da al'ummomin karkara. An fara WOFAN da mata 28, amma daga baya kungiyar ta bunkasa zuwa wata babbar kungiya mai gudanar da ayyuka a fannoni daban-daban da s**a hada da noma, samar da abinci, ruwa da tsaftar muhalli, karfafa tattalin arziki, koyar da dabarun noma da taimakawa mata da matasa su dogara da kansu.
A tsawon shekaru, Dr. Salamatu ta jagoranci shirye-shirye da dama tare da kungiyoyin kasa da kasa da hukumomin gwamnati domin taimaka wa manoma da al'ummomin karkara. Ta kuma yi aiki kan shirye-shiryen da s**a shafi samar da abinci, karfafa mata, bunkasa sana'o'i da rage talauci. Ta samu horo a fannin Gender and Development a karkashin shirin Chevening, sannan ta kasance daya daga cikin fitattun masu fafutukar ci gaban mata a Arewacin Najeriya.
Ayyukanta sun sa ta samu karbuwa daga kungiyoyi daban-daban na kasa da kasa, ciki har da Ashoka, wadda ta zabe ta a matsayin Ashoka Fellow saboda irin rawar da ta taka wajen karfafa mata da kawo sauyi a al'ummomin karkara.
Dr. Salamatu Garba ta shafe sama da shekaru 30 tana aiki wajen ganin mata manoma, matasa da sauran al'ummomin da ke fama da matsalolin tattalin arziki sun samu ilimi, damar noma, hanyoyin samun kudin shiga, ilimi, da kuma damar shiga cikin ci gaban al'umma. Har zuwa yau tana ci gaba da jagorantar ayyukan WOFAN tare da mayar da hankali kan noma, samar da abinci, karfafa mata da matasa da kuma bunkasa rayuwar al'ummomin karkara.
A yau, WOFAN da ta kafa tun shekarar 1993 ta zama daya daga cikin kungiyoyin da s**a shahara wajen ayyukan ci gaban karkara da karfafa mata manoma a Najeriya, yayin da Dr. Salamatu Garba ta ci gaba da kasancewa daya daga cikin fitattun masu fafutukar ci gaban mata da noma a kasar.
Wane fata za ku mata?
