Zenit

28/04/2026

Vlak na haar geboorte maakte de zon deel uit van een sterrenhoop, waarin zware sterren aan het einde van hun korte bestaan explodeerden. Wat zijn de gevolgen van dergelijke supernova’s voor het zonnestelsel en de aarde? Lees erover in Zenit.

Foto: Met een afstand van circa 900 lichtjaar is de Vela-supernovarest het restant van een van de meest nabije supernova’s die zich betrekkelijk recent, ongeveer 11.000 jaar geleden, heeft voorgedaan. (ESO/VPHAS+team; Cambridge Astronomical Survey Unit)

22/04/2026

Te hoge temperaturen van het oceaanwater zorgen ervoor dat koraalriffen op grote schaal afsterven. En
dat heeft enorme gevolgen voor het zeeleven. Koraalriffen worden wel de regenwouden van de oceaan genoemd omdat ze krioelen van het leven. Ongeveer een kwart van al het zeeleven is afhankelijk van koraalriffen. Op veel plekken is het kantelpunt al bereikt. Wetenschappers verwachten dat er aan het eind van deze eeuw nauwelijks meer levend koraal
over zal zijn als de opwarming van de aarde boven de 1,5 ˚C uitstijgt. Op de foto: Voorbeeld van het verbleken van koraal door hoge oceaantemperaturen, in negen maanden tijd, bij het eiland Amerikaans-Samoa in de Stille Oceaan. (Catlin Seaview Survey)

Lees meer in de nieuwste Zenit!

31/03/2026

Het programma -lezingen, volkssterrenwacht Bussloo april 2026
• vr 3 april - Reis door het zonnestelsel - geschikt voor kinderen
• vr 10 april - 65 jaar Mens in de Ruimte
•vr 17 april - Big Bang voor beginners - Voorkennis noodzakelijk
• vr 24 april - De zoektocht naar een tweede Aarde – gastspreker Jeffrey Bout
• vr 1 mei - Jupiter en zijn manen
voor meer info zie: https://volkssterrenwachtbussloo.nl
(Image credit: ESO/M.Kornmesser)

30/03/2026

Planeten april 2026
• Mercurius is nog steeds onzichtbaar.
• Venus is een mooie ‘Avondster’ in het westen. De planeet gaat ongeveer twee uur na de zon onder.
•Mars is ook deze maand niet te zien.
•Jupiter staat in de Tweelingen. De planeet gaat het midden van de maand even na 3 uur onder.
• Saturnus staat aan de hemel nog dicht bij de zon en is daarom niet te zien.
• Uranus, een lichtje van de zesde grootte, is in de eerste helft van de maand nog goed aan de avondhemel. Daarna verdwijnt de planeet in de avondschemering.
• Neptunus is niet zichtbaar.
Uit Sterrengids 2026 www.zenitonline.nl
(Image credit: NASA/JPL-Caltech)

29/03/2026

Maanlezing Peter Batenburg - NL Space Campus
April 9 - 2026

Dit jaar gaan we voor het eerst sinds 1972 weer naar de maan. Daar valt zoveel te ontdekken en onderzoeken! Net als tijdens de Space Race in de jaren zestig speelt ook nu weer de politiek een rol in de exploratie en eventuele exploitatie van de maan. De belangen zijn bovendien groter dan ooit. Het gaat niet alleen meer over het zetten van een voetafdruk, maar ook over wat er op de maan te vinden is en hoe dit gebruikt kan worden op aarde. Daarnaast is de maan een springplank voor het volgende grote doel: reizen naar Mars. Voor meer info of reserveren kaarten zie:

Dit jaar gaan we voor het eerst sinds 1972 weer naar de maan. Daar valt zoveel te ontdekken en onderzoeken! Net als tijdens de Space Race in de jaren zestig speelt ook nu weer de politiek een rol in de exploratie en eventuele exploitatie van de maan. De belangen zijn bovendien groter dan ooit. Het [...

28/03/2026

Deepsky april 2026
Dit is een selectie van objecten die in april goed te zien zijn. Bekijk eens de sterrenhoop M48 in de Waterslang (Sterrengids 2021, april), M44 en M67 (Sterrengids 2020) en diverse dubbelsterren in de Kreeft (zie mei). In de Jachthonden vinden we onder meer de bolhoop M3 (zie de Sterrengids 2022, blz. 43) en het extragalactische stelsels M51 (Sterrengids 2024, april). De Leeuw bevat de relatief heldere stelsels M95 en M96 (zie eind deze maand). In de Kleine Leeuw staat het stelsel NGC 3344 (Sterrengids 2025, april). Het sterrenbeeld Haar van Berenice (Coma) bevat stelsels als M64 en NGC 4565 en in de Maagd is er het Sombrero-stelsel M104 (Sterrengids 2023, blz. 41). In de Grote Beer vinden we de planetaire nevel M97 en de stelsels M81 en M82 (Sterrengids 2024, maart) UIt Sterrengids 2026 www.zenitonline.nl
(Image credit: NASA/ESA and The Hubble Heritage Team (STScI/AURA)

27/03/2026

Het noorderlicht van 19 januari 2026
Amateurs actief maart 2026

Een van het actieve gebied AR 4341 uitgaande zonnevlam zette op 18 januari een
coronale massa-uitstoot in gang. Die arriveerde al een dag later bij de aarde en
veroorzaakte bijzonder spectaculair noorderlicht dat ook vanuit Nederland werd
gezien en gefotografeerd.
Wil je zelf ook in Zenit staan? Stuur je foto's met info via WeTransfer en specificaties naar [email protected] www.zenitonline.nl

26/03/2026

Leer sterren kijken in 2 avonden voorjaar 2026 gaat van start!
sterrenwacht Midden Nederland
Datum: 1 en 8 april 2026

Cursus waarneming is een korte cursus van de Sterrenwacht Midden-Nederland. De cursus wordt twee keer per jaar gegeven. In twee avonden doe je een goede basiskennis op van de sterrenhemel en het waarnemen met verrekijkers of telescopen Voor meer info of inschrijven zie:

Cursus waarneming is een korte cursus van de Sterrenwacht Midden-Nederland. De cursus wordt twee keer per jaar gegeven. In twee avonden doe je een goede basiskennis op van de sterrenhemel […]

25/03/2026

Onbegrensd – Kosmische beelden van de James Webb-ruimtetelescoop
t/m 9 apr
Geniet van de ontzagwekkende pracht van de kosmos.
Zie hoe sterren worden geboren en sterven.
Sta oog in oog met duizenden sterrenstelsels.
Reis door het heelal met de James Webb Space Telescope.

Van 20 februari tot 9 april 2026 is in de Walburgiskerk in Zutphen een unieke expositie te bezichtigen van adembenemende foto’s, gemaakt door de James Webb Space Telescope, de grootste en gevoeligste ruimtetelescoop ooit. Kosmische beelden waar je niet snel uitgekeken raakt en die in een kunstmuseum niet zouden misstaan. De James Webb-ruimtetelescoop is de opvolger van de succesvolle Hubble Space Telescope. Hij werd eind 2021 gelanceerd, en doet onderzoek in elk deelgebied van de sterrenkunde, van de planeten in ons eigen zonnestelsel tot sterrenstelsels op vele miljarden lichtjaren afstand. Voor meer info zie: https://walburgiskerk.nl/agenda/onbegrensd/
(Image credit:ESA/ATG medialab)

25/03/2026

Zenit april staat in de webshop!!

Klimaatverandering zichtbaar

De aarde warmt op door de door mensen veroorzaakte uitstoot van broeikasgassen. Met satellieten is het broeikaseffect direct meetbaar, doordat deze gassen in de atmosfeer een steeds groter deel van de van de aarde afkomstige warmtestraling tegenhouden. Na koolstofdioxide is methaan het belangrijkste broeikasgas. Op korte termijn heeft terugdringen van de methaanuitstoot een groter effect op het beperken van klimaatverandering omdat dit gas veel korter in de atmosfeer verblijft dan CO2. En met satellieten is het mogelijk om individuele bronnen van methaanemissie te identificeren. Steeds meer gevolgen van klimaatverandering zijn duidelijk zichtbaar. Bijvoorbeeld een toename van de bosbranden in Noord-Amerika doordat het daar in de zomer steeds warmer en droger wordt. De rook van deze bosbranden was in juni 2025 zelfs tot in Nederland te zien en zo’n rokerige hemel zal bij ons waarschijnlijk een regelmatig terugkerend zomerverschijnsel worden. Een warmer klimaat heeft ook uitwerking op de oceanen. Die worden niet alleen warmer, maar zij verzuren ook door de opname van CO2. Met als gevolg dat koraalriffen op grote schaal afsterven. Kortom, klimaat verandering is alomtegenwoordig.

• Koraalriffen lijden onder de opwarming
• Canadese bosbrandrook boven Nederland
• Methaan in de atmosfeer: onzichtbaar, maar niet ongezien
• Uitstoot van plasmawolken door de zon nu ook gezien bij andere sterren
• Sterrenkunde verklaard: Spectraallijnen
• Astrofoto onder de loep: Kort maar krachtig noorderlicht
• De hemel in real time met de Rubin-sterrenwacht
• Nabije supernova’s: Initiators van massa-extinctie en biodiversiteit?
• WAARNEMEN – C/2026 A1 (MAPS): een heldere Kreutz-komeet begin april?

Dit en nog veel meer in het aprilnummer van Zenit
https://zenitonline.nl/product/zenit-april-2026/

24/03/2026

Tijdrekening: hoe laat is het?
27 maart - Volkssterrenwacht Bussloo

Eind maart wordt de klok weer verzet en stappen we weer over van wintertijd naar zomertijd. Hoe zit dat eigenlijk met die tijdzones en hoe heeft de tijdrekening zich door de eeuwen heen ontwikkeld? Joris Robijn weet hoe laat het is. Voor meer info zie:

Eind maart wordt de klok weer verzet en stappen we weer over van wintertijd naar zomertijd. Hoe zit dat eigenlijk met die tijdzones en hoe heeft de tijdrekening zich door de eeuwen heen ontwikkeld? Joris Robijn weet hoe laat het is.